Bütüncü bakış

Son yıllarda hız ve yoğunluk kazanan teknolojik gelişmeye paralel olarak, üretim hacmiyle birlikte bilgi birikimi de katlanarak artıyor.

Hücre çoğalması gibi, üstsel bir biçimde artan bilgi birikimi, temel ve uygulamalı bilimlerde yeni uzmanlık alanlarının ortaya çıkmasına yol açıyor.

Bilim alanlarının böylesine çoğalmasının sonucu, bilgi ağacı öylesine dallandı budaklandı ki, bilimler aynı gövdeden kaynaklandıklarını göremez oldular.

Bilimler durmadan alt bilimlere, alt bilimler de kendi aralarında tekrar alt bilimlere bölünüyor. Bir alt bilim dalının uzmanı, bir zaman sonra, kendi alanını bütün bilimlerin gövdesi olarak, görmeye başlıyor.

Bilimlerin çeşitlendirilmesi, bilimsel bilgiyi geliştirmeyi kolaylaştırmak için yapılan bir soyutlamadır. Bilim dallarının her biri yüz yüze olunan sorunlara çözüm bulmada tek başına yeterli olmadığı gibi, belirleyici de değildir.

Yöneylem araştırmacısı R.L. Ackoff''un dediği gibi: "Gerçekte, fiziksel, biyolojik, psikolojik, ekonomik ve benzeri sorunlar yok, sorunlar var." Her bilim dalı sorunlara değişik açılardan bakmayı öğretir.

Özel, kamu ya da gönüllü kurum ve kuruluşlarda da, benzer şekilde, finansman, üretim, pazarlama, personel sorunları yok, sorunlar yumağı vardır, denilebilir.

Bütün kurum ve kuruluşların amacı, birim girdi başına birim çıktıyı artırmaktır. Başka bir deyişle, örgütün verimliliğini artırmaya çalışmaktır. Her alan bu ortak soruna, değişik açılardan bakarak, en uygun çözümü bulmaya çalışır.

Pazarlama, üretim ve finansman departmanları, örgütün sorunlarına değişik açılardan bakarlar, ancak çözüm aradıkları sorun tektir: Verimliliği artırmak.

Bir işletmede olduğu gibi, bir ülkede de, sorunlara en uygun çözümler bulabilmek için, aynı soruna değişik açılardan bütün olarak bakmasını bilmek gerekir.

Türkiye''nin karşı karşıya olduğu sorunlar, giderek öylesine karmaşık, öylesine çok boyutlu oldu ki onları yalnızca siyasal boyuta indirgeyerek çözmek mümkün değildir.

Hızla bir patlama noktasına doğru giden Türkiye''nin sorunlarını, Tek Parti Dönemi''nin dar kalıplarından bakarak çözmeye çalışmak, karmaşayı artırmaktan başka bir işe yaramaz.

Oldukça karmaşık bir yapı kazanmış sorunların üstesinden gelmek için, bütüncü bir bakışla değişik alanlardaki uzmanların ortak çalışmalarına ihtiyaç vardır.

Sorunları bütün olarak bakmasını bilmeyenler, ağaçlardan ormanı göremedikleri gibi, ayrıntıda boğulmaktan da kurtulamazlar.