Dünyanın gözü Umman'da: ABD-İran müzakerelerinde ilk görüşme sona erdi

Dünya kamuoyunun gözü kulağı bugün Umman’ın başkenti Maskat’a çevrildi. Amerika Birleşik Devletleri ve İran, bölgesel gerilimi düşürmek ve nükleer başlığı altındaki kördüğümü çözmek amacıyla müzakere masasına oturdu.

ERAKÇİ'DEN İLK AÇIKLAMA

İki ülke arasında ciddi bir güven eksikliği olduğunu belirten Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, "ABD ile görüşmede ana konulara girilmedi, tarafların talepleri görüşüldü. İyi bir başlangıç yaptık. Nasıl devam edeceğimiz konusunda temas kuracağız. İyi bir başlangıç" dedi.

ABD-İRAN GÖRÜŞMELERİ UMMAN'DA SONA ERDİ

İran devlet medyasına göre ABD ve İran heyetleri Umman'da nükleer görüşmelere sona erdi.

İran devlet televizyonu muhabiri, Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi'nin görüşmelerin "şimdilik" sona erdiğini bildirdiğini ve iki ülkenin heyetlerinin ülkelerine dönmelerinin öngörüldüğünü aktardı.

Taraflar henüz görüşmelerin sonucu hakkında açıklama yapmadı.

Müzakerelerde İran heyetini Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, ABD’yi Başkan Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff temsil etti. Witkoff'un beraberinde Trump'ın damadı ve danışmanı Jared Kushner ve ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) Komutanı Brad Cooper da yer aldı.

Erakçi'nin beraberinde ise Siyasi İşlerden Sorumlu Dışişleri Bakan Yardımcısı Mecid Taht Revançi, Ekonomik İşlerden Sorumlu Dışişleri Bakan Yardımcısı Hamid Kanberi ile Dışişleri Bakanlığı Hukuk İşlerinden Sorumlu Yardımcısı Kazım Garibabadi de hazır bulundu.

Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi, Erakçi ile Witkoff arasında mesaj alışverişine aracılık etti.

BEYAZ SARAY'DAN TEHDİT GİBİ AÇIKLAMA

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, “Başkan, ister müttefiklerimiz ister düşmanlarımız olsun, dünyanın dört bir yanındaki ülkelerle ilişkilerinde her zaman diplomasiyi ilk seçenek olarak görmektedir” dedi.

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, düzenlediği basın toplantısında İran ile ilgili açıklamada bulundu. Leavitt, ABD Başkanı Donald Trump'ın beklentisinin İran'ın nükleer kapasitesinin sıfırlanması olduğunu belirterek, “Başkan'ın İran rejimine yönelik talepleri oldukça nettir ve nükleer kapasitenin sıfırlanması konusunda açık bir tavır sergilemiştir. Başkan, ister müttefiklerimiz ister düşmanlarımız olsun, dünyanın dört bir yanındaki ülkelerle ilişkilerinde her zaman diplomasiyi ilk seçenek olarak görmektedir. Bu nedenle, Özel Temsilci Steve Witkoff ve Jared Kushner bu görüşmeler için Umman'a gidecekler ve sonuçlarını göreceğiz. Başkan, onlardan gelecek haberi bekleyecek” ifadelerini kullandı.

ABD VATANDAŞLARINA "DERHAL TERK EDİN" ÇAĞRISI

ABD, İran’daki vatandaşlarına tekrar ‘ülkeyi hemen terk etme’ çağrısı yaptı.

ABD'nin Tahran Sanal Büyükelçiliği tarafından yayımlanan güvenlik uyarısında, ABD vatandaşlarından ‘Washington yönetiminin yardımına ihtiyaç duymadan İran'dan çıkış planı yapmaları’ istendi. Açıklamada, İran'da güvenlik önlemlerinin artırıldığı ve yolların kapatıldığı, toplu taşımanın aksadığı ve internet erişiminde engellemelerin devam ettiği bildirildi. İran'dan ayrılamamaları halinde, ABD vatandaşlarının bulundukları konut içinde veya güvenli bir binada sığınak niteliğinde bir alan belirlemesi gerektiği belirtilen açıklamada, yeterli miktarda gıda, su, ilaç ve temel ihtiyaç malzemesi bulundurulması tavsiye edildi.

Açıklamada ayrıca ABD vatandaşlarının alternatif iletişim araçları planlaması ve güvenli olması halinde İran'dan kara yoluyla Türkiye veya Ermenistan'a gitmesi önerildi.

TAHRAN HEYETİ UMMAN’DA

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, ABD ile müzakerelere katılmak üzere Umman'a gitti.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Amerikan X şirketinin sosyal medya hesabından paylaştığı mesajında, Erakçi'nin beraberindeki diplomatik heyetle Umman'a hareket ettiğini bildirdi.

ABD ile müzakerelere ilişkin Bekayi, "Bu diplomatik girişim, nükleer meselede adil, karşılıklı olarak kabul edilebilir ve onurlu bir anlayışa ulaşma amacıyla yürütülmektedir." ifadelerini kullandı.

İran'ın müzakere masasındayken saldırıya uğradığını unutmadıklarına dikkati çeken Bekayi, "Aynı zamanda, İran halkının çıkarlarını güvence altına almak ve bölgede barış ve huzuru korumak için diplomasiyi kullanma fırsatını kaçırmamak da sorumluluğumuzdur." değerlendirmesinde bulundu.

Bekayi, sürecin şekillenmesinde rol oynayan tüm dost komşu ve bölgedeki ülkelere minnettar olduklarını ve Amerikan tarafının bu sürece "sorumluluk, gerçekçilik ve ciddiyetle" katılmasını umduklarını belirtti.

ERAKÇİ'DEN GÖRÜŞME ÖNCESİNDE MESAJ

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, ABD ile bugün Umman'da yapılacak nükleer müzakereler öncesinde sosyal medya hesabından açıklamalarda bulundu. İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, ABD ile bugün Umman'da yapılacak nükleer müzakereler öncesinde sosyal medya hesabından açıklamalarda bulundu.

İran'ın gözü açık bir şekilde ve geçtiğimiz yıl yaşananları unutmadan diplomasi masasına geldiğini vurgulayan Erakçi, "İyi niyetle hareket ediyoruz ve haklarımız konusunda kararlıyız" ifadelerini kullandı. İran'ın ABD ile yapılacak müzakerelerden beklentisinin eşitlik temelli olduğuna dikkat çeken Arakçi, "Taahhütler yerine getirilmelidir. Eşitlik, karşılıklı saygı ve karşılıklı çıkarlar söylemden ibaret değildir. Bunlar bir zorunluluktur ve kalıcı bir anlaşmanın temel taşlarıdır" dedi.

GERİLİMİN ARKA PLANI

Türkiye'de yapılması öngörülen görüşmeler için Umman seçeneğini şart koşan İran, bu hamlesiyle hem bölgesel dengeleri korumayı hem de ABD ile pazarlık yapan ülke konumuna düşmekten kaçınmayı hedefliyor. Yaklaşık yirmi yıldır Batı ile nükleer diplomasi trafiğini Umman üzerinden yürüten Tahran yönetimi, füze programı ve bölgedeki vekil güçlerine yönelik kısıtlamaların pazarlık konusu edilmesini engellemek için stratejik bir manevra yapıyor.

TRUMP’TAN ASKERİ MÜDAHALE VE SAVAŞ TEHDİDİ

NBC News tarafından aktarılan bilgilere göre, ABD Başkanı Donald Trump’ın anlaşma zemini bulunamaması halinde askeri müdahale seçeneğini devreye sokacağı yönündeki açıklamaları gerilimi zirveye taşıdı. Washington, müzakerelerin devamı için Tahran’dan zenginleştirilmiş uranyum stoklarını derhal imha etmesini, balistik füze çalışmalarını durdurmasını ve Orta Doğu’daki silahlı gruplara sağladığı finansal desteği kesmesini talep ediyor. Bu sert talepler, taraflar arasındaki diplomatik köprülerin kurulmasını neredeyse imkansız hale getiriyor.

TAHRAN’DAN SERT YANIT

ABD’nin sunduğu şartları ulusal egemenliğine doğrudan bir müdahale olarak gören İran yönetimi, Washington’ın tehditlerine karşı geri adım atmayacağını ilan etti. Olası bir askeri operasyona misliyle karşılık verileceğini duyuran Tahran, bölgedeki ABD üslerini ve İsrail’i hedef alacağı uyarısında bulundu. Karşılıklı restleşmeler, kısa vadede bir uzlaşı ihtimalini zayıflatırken, bölgedeki askeri hareketliliğin devam edeceği sinyalini veriyor.

İran’da 28 Aralık'ta ekonomik durum nedeniyle başlayan protestoların ülke çapına yayılmasıyla ülkede gerilim tırmandı. Washington merkezli İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı’na (HRNA) göre, Tahran yönetimi protestoları sert yöntemlerde bastırdı.

Trump, ilk olarak İran'daki protestoları müdahale gerekçesi olarak göstermiş ve eylemlere destek vermişti. Buna karşın ABD yönetiminin İran ile görüşme dosyasında İran'daki insan hakları ve demokratikleşmeye ilişkin bir madde bulunmuyor. Trump, İran'daki gösterilerin yatışması üzerine, Tahran'ı nükleer çalışmalar, balistik füze stoğu ve bölgede kendisine yakın gruplara verdiği desteği gerekçe göstererek müdahaleyle tehdit etmişti.

Dünya

Beyaz Saray’dan İran açıklaması

Dünya

ABD'den vatandaşlarına 'İran'ı hemen terk edin' çağrısı

Dünya

İran bir kez daha ABD'ye rest çekti: Müzakereye kapalı