Azerbaycan’ın Karabağ’ı işgalden kurtarmak için verdiği savaşta Ermenistan’ın yanında saf tutan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Bakü’de okuduğu Aras Nehri ile ilgili şiiri bahane edip yersiz paniğe kapıldı.
28 yıl Azerbaycan’ın topraklarını işgal altında tutan, binlerce sivili katleden Ermenistan’ın yanında olan İran, Ermenilere son savaşta da başta PKK’lı teröristlerin geçişi olmak üzere her türlü askeri ve lojistik destek sağladı. Azerbaycan’ın Karabağ zaferini hazmedemeyen İran, nükleer kriz ve ablukada uğradığı haksızlıklara itiraz eden tek ülkenin Türkiye olduğunu da unuttu.
Kendi iç kamuoyundan gelen tepkileri dindirmek için Bakü’deki Zafer Geçit Töreni’nde Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın okuduğu Şair Bahtiyar Vahapzade’nin “Topraktan pay olmaz” şiirini bahane eden Tahran, konuyu diplomatik krize sürükledi.STRATEJİK KÖRLÜK
Bazı İranlı siyasetçiler, Azerbaycan’ın başkenti Bakü dahil birçok bölgeyi sahiplendi. İran İletişim ve Enformasyon Bakanı Azari Cahromi, Türkiye topraklarının bir bölümünün içinde yer aldığı Safevi haritası paylaştı.
Meclis Dış Politika Komisyonu Başkanı Mücteba Zünnur çirkin üslupla Saddam göndermesi yaptı. İranlı siyasetçiler nefret korosuna katılırken, her iki ülke de büyükelçilerini Dışişleri Bakanlıklarına çağırarak kınama bildirimi yaptı. ABD ve İsrail’in baskıları ile iç karışıklıklardan bunalan Tahran’ın Türkiye’yi böyle hedef alması, stratejik körlük olarak yorumlanıyor.
İran’ın iddialarını “mesnetsiz” niteleyerek reddeden Türkiye, bölgesel barışın tesisi planlamalarının gündemde olduğu bir dönemde, İran’ın bu çıkışının Türkiye’ye yönelik nefret kampanyasını hedeflediği düşüncesinde.ERKEN BİR TEPKİ
- İran’da yoğun nüfusa sahip olan Türkmenlerin Azerbaycan-İran sınırında Aras Nehri üzerinde bulunan Hudaferin köprüsü gerisinde Azerbaycan ordusu askerlerini görmesiyle birlikte yaşadıkları sevinç de İran yönetiminde büyük rahatsızlık oluşturmuştu.Azerbaycan’ın Karabağ’daki zaferini beklemeyen ve bu sonuçtan rahatsızlık duyan İran yönetiminin şiir üzerinden çıkardığı gerilimin, savaş sırasında izlediği politikalara karşı ülkesi içerisindeki Azerbaycan Türklerinden yönelen tepkileri örtbas ederek Türkiye’ye kanalize etme arayışı olduğu belirtiliyor.İran’ın son çıkışı, Karabağ zaferinin, kendi ülkesindeki yoğun Türkmen nüfusun bölünmesine yol açabilecek süreci başlatabileceği endişe üzerine verilmiş, üzerinde düşünülmemiş erken bir tepki olarak görülüyor.
6’LI PLATFORMA YANIT YOK
İran’da Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın okuduğu şiir üzerinden gerilim tırmandırılırken, Azerbaycan ziyaretinde Türkiye’nin bölgesel barışın tesisine yönelik mekanizma çağrılarına ise şu ana kadar herhangi bir açıklama yapılmadı.
Erdoğan, İran yönetiminin tepkisine neden olan Azerbaycan ziyaretinde, bölgesel barış ve refahın tesisi için oluşturulmasını önerdiği 6’lı platforma İran’ı da dahil etmiş, tarihten gelen sorunların çözülmesinde önemli bir hamle yapmıştı. Bu hamlenin görmezden gelinerek İran-Azerbaycan arasında ayrılıkçılığa odaklanan gerilim, İran’ın barış yanlısı tutumdan yana olmayacağının işareti olarak görüldü.
Kaynaklar, Erdoğan’ın Azerbaycan’da okuduğu şiir ve 6’lı platform önerisinin, bölgede barışın tesisini sağlayacak önemli bir adım olarak değerlendirirken, burada derdin kesinlikle sınırları tartışmaya açmak olmadığının İran tarafından da net şekilde anlaşıldığını vurguladılar.Zarif muhatap şaşırdı
- Türkiye ve Erdoğan’ı hedef alan mesajında “Kimse sevgili Azerbaycan’ımız hakkında konuşamaz” diye yazan İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif, Karabağ savaşında ise aksi politikaların icrası olmuştu.İran savaşta perde arkasından Ermenistan’ı desteklemiş, Suriye’nin kuzeyindeki PKK kamplarında eğitilen teröristlerin bölgeye İran üzerinden taşındığı ortaya çıkmıştı. Zarif’in, şiirin “Aras’ın kuzeyindeki bölgelerin İran anavatanından zorla ayrılmasına” atıfta bulunduğunu iddia ettiği süreç ise Türkmençay Anlaşması’na işaret ediyor. Bu sürecin taraflarını da İran ile Rusya oluşturuyor. O süreç şöyle: Nadir Şah’ın öldürülmesinden sonra Azerbaycan’da ortaya çıkan Hanlıklar Dönemi’nde, hanlıklar kendi aralarında siyasi birlik oluşturamadığı için birer birer Rusya’ya teslim olmuş, İran da Rusya ile yaptığı savaşlarda yenilince, önce Gülistan Antlaşması (1813), ardından Türkmençay Antlaşması (1828) imzalanmıştır.Türkmençay’la Revan ve Nahçıvan’ın Rusya’nın hakimiyetine girmesi kabul edilmiştir. Rusya’nın antlaşmaya koydurduğu 15. maddeye dayanarak Revan başta olmak üzere bölgeye İran’ın da Osmanlı Devleti’nde ve kendi topraklarında yaşayan Ermenileri bölgeye göç ettirmesi üzerine, bölgede Türkmen nüfus azınlığa düşürülerek Ermenistan’ın temelleri atılmıştır.
İran: Yanlış anlaşılma
Akşam saatlerinde İran’dan tansiyonu düşürecek bir açıklama geldi. İran Büyükelçiliği sosyal medya hesabından #kardeşlik etiketiyle şu mesajı paylaştı: Türkiye Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ile İran Dışişleri Bakanı Zarif arasında gerçekleşen telefon görüşmesinde, son zamanlarda yaşanan yanlış anlaşılma giderildi ve taraflar, iki ülke arasındaki ilişkilerin güçlendirilmesi ve genişletilmesinin önemini vurguladı.
Vehimli ruh hali
- İletişim Başkanı Fahrettin Altun, İranlı siyasetçilerin Cumhurbaşkanı Erdoğan’la ile ilgili ifadelerine tepki gösterdi. Altun,“Sayın Cumhurbaşkanımıza ve ülkemize yönelik sarfedilen saldırgan ifadeleri kınıyoruz”dedi. Türkiye’yi hedef alan kampanyanın, İran İletişim ve Bilgi Teknolojileri Bakanı Muhammed Cevad Azeri Cahromi tarafından “Safevi dönemi İran haritası” paylaşımıyla tarih olmuş bir devletin sınırlarının gündeme getirilmesine kadar vardırılmasına dikkat çeken Altun, bunun bölgede yürütülen barış çabaları ve kardeşlik hukukuna zarar verdiğini söyledi. Altun,“İran makamlarına, bu vehimli ruh halinden bir an önce kurtulmalarını, ortak tarihi geçmişimizden ve halklarımız arasındaki güçlü bağlardan husumet değil, olumlu gündem için yararlanmalarını tavsiye ediyoruz”dedi.
PUSULALARI ŞAŞTI
Konuyla ilgili AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik de “Bu İranlı siyasetçiler, İran’ı her zaman dost ve kardeş ülke olarak gören Cumhurbaşkanımızla, İran’ın düşmanlarını birbirine karıştıracak kadar pusulalarını kaybetmişler” değerlendirmesinde bulundu.
İran’a yaptırım ve dayatmalara herkes susarken Erdoğan’ın sesini yükselttiğine dikkat çeken Çelik şöyle konuştu: “Haddini aşan İranlı siyasetçiler, Cumhurbaşkanımız hakkında konuşurken saygılı olmalıdır.
İran’ın zor zamanlardaki dostu Cumhurbaşkanımıza saldıranlar, kendi ülkelerinin düşmanlarını sevindiriyor.”İma dahi yok
- Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, İran Dışişleri Bakanı Cevat Zarif ile yaptığı telefon görüşmesinde, Türkiye ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı hedef alan açıklamaların kabul edilemez olduğunu söyledi.Bakan Çavuşoğlu, İranlı mevkidaşına, söz konusu şiirin Karabağ ile ilgili olduğuna ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın konuşmasında İran’ı ima dahi etmediğine dikkati çekti.
Yorumlar
Sırala:
Canlı






Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.