ABD istihbaratına dayandırılan çarpıcı iddialara göre; İran’ın Amerikan askeri varlıklarına ve müttefik hedeflerine yönelik son dönemdeki nokta atışı saldırılarının arkasında Rusya'nın gizli veri desteği yatıyor. Moskova’nın sağladığı kritik uydu görüntüleri ve koordinatların sahadaki güç dengesini sessizce değiştirdiği öne sürülürken, resmî olarak doğrulanmayan bu iddialar "Savaşın gölge aktörü Putin mi?" sorusunu gündeme taşıdı. İşte detaylar.
ABD basınında yankı uyandıran istihbarat raporlarına göre, İran’ın son dönemdeki saldırılarında sergilediği yüksek isabet oranının arkasında Moskova'dan gelen gizli veri desteği yatıyor. Resmî makamlarca henüz doğrulanmayan bu iddialar, savaşın perde arkasında "Putin'in gölgesi" olup olmadığı tartışmalarını alevlendirdi.
İSTİHBARAT PAYLAŞIMI
Başta Washington Post, Wall Street Journal ve New York Times olmak üzere ABD basınının önde gelen kuruluşları, Rusya’nın çatışmaya doğrudan askeri güçle katılmasa da, İran’a kritik uydu görüntüleri ve koordinat verileri sağlayarak destek verdiğini öne sürüyor.
Washington Post’a konuşan ve isminin açıklanmasını istemeyen üç ABD'li yetkili, Rusya’nın savaşın başından bu yana İran’a Amerikan savaş gemileri ve askeri uçaklarının konumları hakkında bilgi ilettiğini iddia etti. Bu yetkililerden biri, söz konusu istihbarat paylaşımının “oldukça kapsamlı göründüğünü” vurguladı. Haberde, İran’ın savaşın başında ABD hedeflerini tespit etme kabiliyetinde yaşadığı düşüşün, Rusya'dan gelen bu verilerle kapatılmış olabileceği değerlendiriliyor.
Öte yandan iddiaların odağındaki Moskova cephesinde ise sessizlik hakim. Kremlin Sözcüsü Dmitry Peskov, istihbarat paylaşımı iddiaları hakkında yorum yapmaktan kaçınırken, mevcut çatışmayı “nedensiz bir silahlı saldırı” olarak gördüklerini ve savaşın sona ermesi gerektiğini belirtti.
NOKTA ATIŞI SALDIRILAR
İran’ın kendi uydu kapasitesinin sınırlı olmasına rağmen son misillemelerinde gösterdiği hassasiyet, analistlerin de dikkatinden kaçmıyor. Carnegie Uluslararası Barış Vakfı’nda Rus ordusu uzmanı olan Dara Massicot, İran’ın özellikle “erken uyarı radarlarına ve ufuk ötesi radar sistemlerine çok hassas saldırılar gerçekleştirdiğini” belirtti.
Wall Street Journal’a konuşan bir ABD'li yetkili ise, ellerindeki gizli istihbarat verilerinin Rusya’nın İran ile açık şekilde hedef belirleme amacıyla konum bilgisi paylaştığını yüzde yüz kesinlikle kanıtlamadığını; ancak elde edilen mevcut verilerin böyle bir sonuca ulaşılmasını “makul kıldığını” ifade etti. Bazı eski Rus istihbarat subaylarına göre ise, kapsama alanında boşluklar olsa dahi Moskova'nın kendi uydu ağından aktaracağı küçük bir veri seti bile Tahran için sahada büyük bir asimetrik avantaj yaratabiliyor.
ABD TESİSLERİNDE BİLANÇO
ABD ve İsrail’in İran'a ait 2 binden fazla hedefi vurduğu ortak operasyonun ardından, İran'ın bölgedeki ABD üslerine ve müttefik hedeflerine yönelik dron ve füze misillemeleri ciddi hasarlar bıraktı. New York Times'ın aktardığı bilgilere göre doğrudan bir ABD savaş gemisi vurulmamış olsa da, stratejik tesisler ağır yara aldı:
• Kuveyt: Bir ABD askeri üssüne düzenlenen dron saldırısında altı ABD askeri hayatını kaybetti, çok sayıda asker yaralandı.
• Bahreyn: Bölgedeki bazı kritik tesislerde hasar meydana geldi.
• Suudi Arabistan: Riyad’daki CIA istasyonunun bulunduğu bina İran insansız hava araçlarının hedefi oldu. Can kaybı yaşanmayan bu saldırı sonrası binada oluşan ağır hasar için ABD Dışişleri Bakanlığı’nın iç değerlendirmesinde bazı bölümlerin “kurtarılamaz” durumda olduğu rapor edildi.
UKRAYNA FAKTÖRÜ VE PUTİN’İN STRATEJİK HESAPLARI
Kulislerde konuşulan iddialar sadece Orta Doğu ile sınırlı kalmıyor; krizin ucu Ukrayna'ya kadar uzanıyor. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'nin, ABD yönetiminin İran dronlarına karşı savunma konusunda Kiev’den yardım istediğini açıklaması, savaşın küresel çapraz bağlarını gözler önüne seriyor. Ayrıca Washington Post'un iddiasına göre, ABD ordusunun hassas güdümlü mühimmat ve hava savunma füzelerini hızla tüketmesi, Genelkurmay Başkanı General Dan Caine’i operasyon öncesinde Başkan Donald Trump’ı uyarmak zorunda bıraktı.
Peki Rusya lideri Vladimir Putin bu denklemde ne hedefliyor? Analistlere göre Rusya, ABD ile İran arasında uzayacak bir çatışmadan stratejik kazanımlar elde etmeyi planlıyor:
1. Küresel petrol fiyatlarının yükselmesiyle ekonomik rahatlama.
2. ABD ve Avrupa’nın dikkatini, silah ve mühimmat kaynaklarını Ukrayna savaşından Orta Doğu'ya kaydırması.
3. Doğrudan sıcak savaşa girmeden, uluslararası düzenin yıpratılması.
