İstanbul'da riskli yapıların dönüşümünü hızlandırmak amacıyla Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Dünya Bankası iş birliğiyle kapsamlı bir finansman paketi devreye alındı. Hayata geçirilen projeyle, güvenli konut inşa etmek isteyen hak sahiplerine ilk yılı geri ödemesiz olmak üzere, 180 ay vade ve yüzde 0.69 faiz oranıyla 3 milyon TL'ye kadar kentsel dönüşüm kredisi sunuluyor. Emeklilerden dar gelirlilere, engelli vatandaşlardan çevre dostu bina projesi geliştirenlere kadar geniş bir kesim için özel ek faiz indirimleri barındıran bu paket, e-Devlet üzerinden yürütülecek pratik başvuru sistemiyle megakentteki yapı stoğunun yenilenme sürecine ciddi bir ivme kazandırmayı hedefliyor.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Dünya Bankası ortaklığında hayata geçirilen "İklim ve Afetlere Dayanıklı Şehirler Projesi (İADŞP)" kapsamında, İstanbul’daki riskli yapı sahipleri için yeni bir finansman dönemi başlıyor. Güvenli konut inşasını hızlandırmayı hedefleyen bu dev paket ile vatandaşlara ilk yılı geri ödemesiz olmak üzere, 180 ay vade ve yüzde 0.69 faiz oranıyla 3 milyon TL'ye kadar kentsel dönüşüm kredisi imkânı sunuluyor.
BAŞVURULAR NEREDEN VE NASIL YAPILACAK?
Finansman desteğinden faydalanmak isteyenler için başvuru süreci e-Devlet kapısı üzerinden iki aşamalı olarak yürütülüyor. Sürecin ilk adımında, yapım ruhsatını almış olan müteahhitlerin e-Devlet üzerinden ARAAD (AFDİS) sistemine giriş yaparak projeye ait bilgi ve belgeleri yüklemesi, ardından projeyi kaydederek başkanlık onayına sunması gerekiyor.
Müteahhit başvurusunun onaylanmasını takiben ikinci aşamaya geçiliyor ve hak sahipleri yine e-Devlet üzerinden ön başvurularını tamamlıyor. Bu işlemin ardından vatandaşların, gerekli evraklarla birlikte protokol imzalanan banka şubelerine fiziki olarak müracaat etmesiyle süreç tamamlanıyor.
KULLANIM ŞARTLARI
Krediden yararlanabilmek için başvuru sahiplerinin açık veya devam eden bir haciz kaydının bulunmaması ve aylık kredi taksit tutarının, belgelendirilmiş hanehalkı aylık gelirinin yüzde 70'ini aşmaması şartı aranıyor. Bununla birlikte, proje kapsamında dört farklı dezavantajlı ve öncelikli gruba özel faiz indirimleri uygulanıyor.
Riskli yapı dışında tapuda kayıtlı başkaca konutu bulunmayan malikler, orta ve düşük gelirli vatandaşlar ile şehit aileleri, harp ve vazife malulleri, dul ve yetimler, emekliler ve en az yüzde 40 engelli raporu bulunan vatandaşlar yıllık yüzde 0.25 oranında faiz indiriminden faydalanabiliyor. Ayrıca, çevre dostu yapıları teşvik etmek amacıyla yeni binasını A sınıfı Enerji Kimlik Belgesi ile inşa edeceklere yıllık yüzde 0.50, B sınıfı belgeyle inşa edeceklere ise yüzde 0.25 ek faiz indirimi sağlanıyor. Bu dört koşulun tamamını sağlayan vatandaşlar, toplamda yıllık yüzde 1.25'e varan faiz indiriminden yararlanma hakkı kazanıyor.
KAPSAMA ALINAN YAPILAR
Proje, herhangi bir önceliklendirme yapılmaksızın riskli yapı tespiti yapılmış tüm gerçek kişi malikleri kapsıyor. Ayrıca, 1 Ekim 2020 tarihinden sonra riskli yapı olarak tescil edilip yıkılmış olan binaların malikleri de, temele ilişkin herhangi bir imalata başlanmamış olması kaydıyla bu destekten faydalanabiliyor. Dönüşüm sürecinde malikler arasında anlaşmazlık yaşanması durumunda ise 6306 Sayılı Kanun hükümleri devreye giriyor.
Yeni proje uygulamasına, paydaşların sahip oldukları hisse oranında salt çoğunlukla karar veriliyor. Çoğunluk kararına katılmayan maliklerin arsa payları, Başkanlık tarafından rayiç bedeli tespit ettirilerek açık artırma usulüyle diğer paydaşlara satılıyor.
Mevcut fon büyüklüğüne göre değişkenlik gösterebilen 3 milyon TL üst limitli bu krediden, her hak sahibi yalnızca bir bağımsız bölüm için yararlanabiliyor. Başvuru yapabilmek için kat irtifakının kurulmuş olması zorunluluğu bulunmuyor; hak sahipleri arsa payları oranında kredi kullanabiliyor. Vatandaşların sıklıkla merak ettiği bir diğer konu olan "Yarısı Bizden" kampanyası ile yeni kredi desteğinin aynı kişi tarafından eş zamanlı kullanımı ise mümkün olmuyor.
Ancak, aynı binada yer alan farklı malikler, kendi tercihlerine göre bu iki farklı destekten birini seçebiliyor. Tüm bu finansman kolaylıklarına ek olarak, kentsel dönüşüm kredisinden faydalanan kat malikleri, aynı zamanda taşınma ve kira desteğinden de yararlanarak süreci çok daha mağduriyetsiz bir şekilde tamamlayabiliyor.
