İsrail finansörü olduğu bilinen ve dünyanın en büyük üç gıda ve süt ürünleri üreticisi olan Nestlé, Danone ve Lactalis, bebek mamalarında tespit edilen tehlikeli bir toksin nedeniyle küresel çapta geri çağırma operasyonu başlattı. Bebeklerde ciddi sindirim sorunlarına yol açan 'cereulide' maddesinin, mamalarda kullanılan ve Çinli bir tedarikçiden temin edilen özel bir yağda (ARA) ortaya çıkması üzerine sektörde kırmızı alarm verildi. 60’tan fazla ülkeye yayılan krizde, şirketler peş peşe acil toplatma kararları alırken, süreçle ilgili şeffaflık tartışmaları da gündeme oturdu.
Dünyanın en büyük süt ürünleri üreticileri Nestlé, Danone ve Lactalis, bebek mamalarında tespit edilen ve ciddi sağlık sorunlarına yol açabilen "cereulide" toksini nedeniyle küresel çapta bir geri çağırma operasyonu başlattı.
Gıda güvenliği endişesiyle başlatılan krizin merkezinde, premium bebek mamalarının üretiminde kritik bir bileşen olan ARA (araşidonik asit) yağı bulunuyor. Yapılan incelemeler, kontaminasyonun kaynağının bu yağı sağlayan Çin merkezli tek bir tedarikçi olduğunu ortaya koydu. Kusma, ishal ve karın kramplarına neden olabilen toksin şüphesi üzerine üç dev şirket de harekete geçti.
LACTALIS: 18 ÜLKEDE ACİL ÖNLEM
Fransız süt ürünleri devi Lactalis, krizden etkilenen son şirket olarak öne çıkıyor. Şirket, Picot markası altında satılan altı parti bebek mamasını geri çağırdığını duyurdu. Ocak 2025'ten bu yana raflarda olan ve son kullanma tarihleri Mart 2027'ye kadar uzanan bu ürünlerin, tedbir amaçlı piyasadan çekildiği belirtildi.
Lactalis tarafından yayımlanan resmi açıklamada şu ifadelere yer verildi:
"Bu uyarıyı alır almaz ve ilgili bileşenin tedarikçisinden istenen analizlerle paralel olarak, LNS (Lactalis Nutrition Santé) potansiyel olarak etkilenmiş ürünleri değerlendirmek için akredite bağımsız bir laboratuvar aracılığıyla derhal testler başlattı."
Şirket, sürecin ebeveynlerde yaratabileceği endişeyi anladıklarını vurgularken, şu ana kadar Fransız makamlarına ulaşmış herhangi bir şikayet veya hastalık bildirimi olmadığını da ekledi.
ETKİLENEN ÜLKELER
France 24'ün aktardığı bilgilere göre Lactalis; Fransa, Çin, İspanya ve Yunanistan’ın da aralarında bulunduğu şu 18 ülkede geri çağırma kararı aldı: Şili, Çin, Kolombiya, Kongo, Çekya, Ekvador, Fransa, Gürcistan, Yunanistan, Kuveyt, Madagaskar, Meksika, Monako, İspanya, Peru, Avustralya, Özbekistan ve Tayvan.
DANONE: "TEDBİR AMAÇLI" MÜDAHALE
Danone cephesinde ise süreç daha sınırlı bir kapsamda yönetiliyor. Şirket, Tayland'da üretilen tek bir partinin, Singapur Gıda Ajansı'nın talebi üzerine henüz pazara ulaşmadan bloke edildiğini açıkladı.
Euronews Health’e konuşan bir şirket sözcüsü, ürünlerin güvenli olduğunu vurgulayarak şu açıklamayı yaptı:
"Tüm ürünlerimiz katı gıda güvenliği ve kalite standartlarına uygun olarak üretilir ve fabrikalarımızdan çıkmadan önce sıkı testlerden geçer. Yapılan tüm kontroller, ürünlerin güvenli olduğunu ve uluslararası ve yerel düzenlemelere tamamen uygun olduğunu doğruluyor; Bacillus cereus ve İyi Üretim Uygulamaları ile ilgili herhangi bir usulsüzlük veya sapma tespit edilmedi."
NESTLE’DE "ŞEFFAFLIK" TARTIŞMASI
Krizden en geniş çapta etkilenen şirket olan Nestlé, Hollanda'daki tesislerinde kontaminasyon tespit edilmesinin ardından 60’tan fazla ülkede SMA, Beba, Guigoz ve Alfamino gibi markalarını geri çağıran ilk firma oldu.
Nestlé, "Gıda güvenliği ve tüm bebeklerin esenliği bizim için en yüksek öncelik olmaya devam ediyor" açıklamasını yaparak, ebeveynlere şeffaf bilgi akışı sağlama taahhüdünde bulundu. Şirket ayrıca, söz konusu ürünlerle bağlantılı doğrulanmış bir hastalık vakası bulunmadığını bildirdi.
Ancak bu süreç, tüketici koruma gruplarının tepkisini çekti. Foodwatch Hollanda, Nestlé'nin ilk doğrulamayı Aralık 2025'in başında yapmasına rağmen, kamuoyuna yönelik geri çağırmaların Ocak ayının ilk haftasına kadar bekletildiğini iddia etti.
Foodwatch Hollanda Direktörü Nicole van Gemert, süreci şu sözlerle eleştirdi:
"Aralık ayında sadece dokuz ülke söz konusuyken, Bacillus cereus’un varlığı nedeniyle toz bebek sütlerinin geri çağrılmasından nihayetinde altmış ülkenin etkilendiğini neden ancak Ocak 2026’da öğrendik? Hassas bebek ürünlerinde anında izlenebilirliği sağlamakla yükümlü olması gereken Nestlé, bilgilerin parça parça yayımlanmasını ve birçok ülkede geç yapılan geri çağırmaları nasıl açıklıyor?"
Tüketici grupları, izlenebilirlikteki aksaklıklar ve kamuoyunu uyarmadaki gecikmeler nedeniyle Nestlé'ye karşı hukuki yollara başvurmayı planlıyor.
