Hindistan’da ortaya çıkan Nipah virüsü vakaları sonrası Asya genelinde alarm seviyesi yükseldi. Yüksek ölüm oranı, hayvanlardan insanlara ve temas yoluyla bulaşabilmesi nedeniyle Nipah virüsü yeniden gündeme geldi. Peki Nipah virüsü nedir, nasıl yayılır, belirtileri neler ve neden Dünya Sağlık Örgütü tarafından küresel salgın riski taşıyan hastalıklar arasında gösteriliyor? İşte Nipah virüsüne dair merak edilenler...
Hindistan’ın doğusundaki Batı Bengal eyaletinde tespit edilen Nipah virüsü vakaları, bölgesel bir sağlık alarmına dönüştü. Yerel yetkililer, virüsle temas ettiği belirlenen yaklaşık 110 kişiyi karantinaya aldı. Test sonuçları negatif çıkan bu kişilerde şu ana kadar yeni bir vaka doğrulanmadı. Ancak iki sağlık çalışanının hastanede tedavi altına alınması, önlemlerin sertleştirilmesine yol açtı.
Virüsün yayılma yolları
Nipah virüsü, hayvanlardan insanlara geçen zoonotik hastalıklar arasında yer alıyor. Özellikle meyve yarasaları ve domuzlar, virüsün doğal taşıyıcıları olarak biliniyor. Enfekte hayvanların tükürüğü veya idrarıyla kirlenen meyveler ile bu ürünlerden elde edilen gıdaların tüketilmesi bulaş riskini artırıyor. Ayrıca enfekte kişilerle yakın temas da hastalığın yayılmasına neden olabiliyor.
Belirtiler ve kuluçka süresi
Hastalığın seyri kişiden kişiye değişiyor. Bazı vakalar belirti göstermeden atlatılırken, bazı hastalarda ağır solunum yolu enfeksiyonları ve beyin iltihabı görülebiliyor. Ateş, baş ağrısı, kas ağrısı ve kusma ilk belirtiler arasında yer alıyor. İlerleyen aşamalarda bilinç kaybı, nörolojik sorunlar ve nöbetler ortaya çıkabiliyor. Kuluçka süresi genellikle 4 ila 14 gün arasında değişse de, 45 güne kadar uzayan vakalar bildirildi.
Ölüm oranı ve tedavi durumu
Nipah virüsü enfeksiyonlarında ölüm oranı yüzde 40 ile yüzde 75 arasında değişiyor. Virüse karşı onaylanmış bir aşı veya doğrudan etkili bir ilaç bulunmuyor. Tedavi süreci, hastanın semptomlarının hafifletilmesi ve destekleyici bakım ile yürütülüyor. Bu durum, salgınların erken tespit ve sıkı izolasyonla kontrol altına alınmasını kritik hale getiriyor.
Geçmiş salgınlar ve bölgesel önlemler
Virüs ilk kez 1999 yılında Malezya’da görüldü ve yüzlerce vakanın ardından ülkede geniş çaplı hayvan itlafı yapıldı. Sonraki yıllarda Bangladeş ve Hindistan’da düzenli aralıklarla salgınlar yaşandı. Güney Hindistan’daki Kerala eyaletinde 2018 ve 2023’te görülen vakalar, hızlı test ve izolasyon uygulamalarıyla kısa sürede kontrol altına alındı. Mevcut Batı Bengal vakaları sonrası Tayland ve Nepal, havaalanları ve kara sınırlarında yolcu taramalarını sıkılaştırdı.
Dünya Sağlık Örgütü, Nipah virüsünü Ebola, Zika ve Covid-19 ile birlikte küresel salgın riski taşıyan öncelikli hastalıklar arasında sınıflandırıyor. Kuruma göre, yarasalarda virüs izlerine rastlanan bazı Asya ve Afrika ülkeleri de potansiyel risk bölgeleri arasında bulunuyor.
