ARKASINDAN ATEŞ ETTİ2005’te ayrılana kadar donanmada 3 yıl görev aldığı ortaya çıkan 41 yaşındaki saldırgan Tetsuya Yamagami, dünyanın en sıkı silah kontrol yasalarına sahip ülkede “ev yapımı” tüfeğiyle Abe’ye iki el ateş açtı. Abe’nin hemen arkasında duran ve saldırı sonrası kaçmaya çalışmayan Yamagami, eski Başbakanın takım elbiseli korumalarınca derdest edildi.
08:22, 09/07/2022, CumartesiG: Güncelleme: 08:42, 09/07/2022, Cumartesi
Suikastte şok detay: Program bir gün önceden belirleniyordu
Japon siyasetinin en tanınmış ve önemli figürü, eski başbakan Şinzo Abe, tüm dünyada şok etkisi yaratan bir suikast sonucu hayatını kaybetti. Japon anayasasının pasifist ruhunu değiştirme girişiminden, kendi adıyla anılan ekonomi politikasına kadar Japon siyasetini derinden etkileyen Abe'nin Türkiye ile de yakın ilişkileri vardı.
Dünyanın üçüncü büyük ekonomisi Japonya’nın en uzun süre başbakanlık koltuğunda oturan ismi Şinzo Abe, 67 yaşında sokak ortasında uğradığı silahlı saldırı sonucu hayatını kaybetti. Abe, saldırının gerçekleştiği sırada başkent Tokyo’nun yaklaşık 450 kilometre güneybatısındaki Nara kentinde, pazar günü yapılacak parlamento seçimleri için partisi adına konuşma yapıyordu. Dün yerel saatle 11.30 civarı iki el silah sesi duyulduğunda, Abe, kentteki tren istasyonu önündeki konuşmasına başlayalı henüz bir dakika olmuştu. Şok gelişme sonrası Japon gazeteleri gün ortasında ek baskı yaptı.
100 ÜNİTE KAN
Anında yere yığılan Abe, helikopterle Nara Tıp Üniversitesi Hastane’sine kaldırıldı. Polis, sedyenin helikoptere taşınması sırasında görüntü alınmasını engellemek için yoğun çaba gösterdi. Hastaneden yapılan açıklamada, başbakanın göğsü ve boynuna yakın bir noktadan vurulduğu, kurşunun kalbine kadar ulaştığı belirtildi. Ameliyatına 20 doktorun girdiği, tam 100 ünite kan nakli yapılan Abe’nin, yaklaşık beş saatlik müdahalenin ardından 17.03’te öldüğü açıklandı. Hastane yönetimi, Abe tesise geldiğinde kalbinin durmuş olduğunu, ölüm nedeninin ise kan kaybı olduğunu bildirdi. Bu arada doktorlar, açık yaralara rağmen kurşunları bulamadıklarını kaydetti.
Anında yere yığılan Abe, helikopterle Nara Tıp Üniversitesi Hastane’sine kaldırıldı. Polis, sedyenin helikoptere taşınması sırasında görüntü alınmasını engellemek için yoğun çaba gösterdi. Hastaneden yapılan açıklamada, başbakanın göğsü ve boynuna yakın bir noktadan vurulduğu, kurşunun kalbine kadar ulaştığı belirtildi. Ameliyatına 20 doktorun girdiği, tam 100 ünite kan nakli yapılan Abe’nin, yaklaşık beş saatlik müdahalenin ardından 17.03’te öldüğü açıklandı. Hastane yönetimi, Abe tesise geldiğinde kalbinin durmuş olduğunu, ölüm nedeninin ise kan kaybı olduğunu bildirdi. Bu arada doktorlar, açık yaralara rağmen kurşunları bulamadıklarını kaydetti.
AKLA YAKUZA GELDİ
Japonya’da silahlı saldırı oldukça nadir bir durum. Polis kayıtlarına göre geçen yılın tamamında 10 silahlı şiddet vakası meydana geldi ve bunlarda sadece bir kişi yaşamını yitirdi. Bu saldırılardan sekizinin ünlü Japon mafyası Yakuza ile bağlantılı olması Abe suikastında da akıllara bu ihtimali getirdi. Ancak saldırganın gerçek silah yerine, iki metal boruyu siyah bantla bir araya getirerek yaptığı düzeneği kullanması mafya ihtimalini zayıflatıyor. Görgü tanıkları ve kamera kayıtları da tesir gücü zayıf olabilecek silahın, ancak çok yakın mesafeden ateşlendiği için ölümcül olduğuna işaret ediyor. Nitekim, silahtan ateşlenmesiyle birlikte yoğun bir duman çıkarken, sesi “oyuncak” gibi tanımlandı. Görgü tanıkları, çıkan sesin gerçek bir silahtan gelen kadar güçlü olmaması nedeniyle ilk anda ne olduğunu anlamadı. Silahın sadece iki mermi ateşleyecek şekilde tasarlandığı değerlendiriliyor.
Japonya’da silahlı saldırı oldukça nadir bir durum. Polis kayıtlarına göre geçen yılın tamamında 10 silahlı şiddet vakası meydana geldi ve bunlarda sadece bir kişi yaşamını yitirdi. Bu saldırılardan sekizinin ünlü Japon mafyası Yakuza ile bağlantılı olması Abe suikastında da akıllara bu ihtimali getirdi. Ancak saldırganın gerçek silah yerine, iki metal boruyu siyah bantla bir araya getirerek yaptığı düzeneği kullanması mafya ihtimalini zayıflatıyor. Görgü tanıkları ve kamera kayıtları da tesir gücü zayıf olabilecek silahın, ancak çok yakın mesafeden ateşlendiği için ölümcül olduğuna işaret ediyor. Nitekim, silahtan ateşlenmesiyle birlikte yoğun bir duman çıkarken, sesi “oyuncak” gibi tanımlandı. Görgü tanıkları, çıkan sesin gerçek bir silahtan gelen kadar güçlü olmaması nedeniyle ilk anda ne olduğunu anlamadı. Silahın sadece iki mermi ateşleyecek şekilde tasarlandığı değerlendiriliyor.
90 MÜFETTİŞ ATANDI
Polis, saldırganın aynı kentteki evinde arama yaparken, Yamagami ilk ifadesinde “Abe’yi öldürmek niyetiyle ateş açtığını, ondan memnun olmadığını” itiraf etti, ancak motivasyonu belirsiz kaldı. Saldırganın donanmada hangi pozisyonda görev yaptığı sorusu da şimdilik yanıtsız. Öte yandan Japon medyasına göre Abe’nin Nara’da konuşma yapacağı sadece bir gece önce belli olmuştu. Saldırganın bu kadar kısa sürede suikasta nasıl hazırlandığı tartışılıyor. Polis olay sonrası yaptığı ilk basın bilgilendirmesinde, soruşturmaya 90 müfettiş atandığını bildirdi. Silahın el yapımı olduğunu teyit eden polis, saldırganın işsiz olduğu bilgisini paylaştı. Polise göre Yamagami, Abe bağlantılı bir gruba öfke duyuyordu.
Polis, saldırganın aynı kentteki evinde arama yaparken, Yamagami ilk ifadesinde “Abe’yi öldürmek niyetiyle ateş açtığını, ondan memnun olmadığını” itiraf etti, ancak motivasyonu belirsiz kaldı. Saldırganın donanmada hangi pozisyonda görev yaptığı sorusu da şimdilik yanıtsız. Öte yandan Japon medyasına göre Abe’nin Nara’da konuşma yapacağı sadece bir gece önce belli olmuştu. Saldırganın bu kadar kısa sürede suikasta nasıl hazırlandığı tartışılıyor. Polis olay sonrası yaptığı ilk basın bilgilendirmesinde, soruşturmaya 90 müfettiş atandığını bildirdi. Silahın el yapımı olduğunu teyit eden polis, saldırganın işsiz olduğu bilgisini paylaştı. Polise göre Yamagami, Abe bağlantılı bir gruba öfke duyuyordu.
SİLAH EDİNMEK ÇOK ZOR
Japonya’da en son 2007 yılında Nagasaki Belediye Başkanı aşırı sağcı bir grup tarafından silahlı saldırıyla öldürülmüştü. Ülkede 12 aşamalı, katı bir silah düzenlemesi mevcut. Silah almak isteyenler akıl sağlığı, finansal durum gibi kriterlere göre incelenirken, 125 milyonluk ülkede sadece 192 bin ruhsat sahibi bulunuyor. Abe, ülke yönetimine aktif olarak katılmış bir aileden geliyor. Büyükbabası Kishi Nobusuke, 1957-1960 yılları arasında başbakandı. Babası dışişleri bakanlığı yapmıştı. Abe’nin küçük kardeşi Nobuo Kishi ise halihazırda ülkenin savunma bakanı.
Japonya’da en son 2007 yılında Nagasaki Belediye Başkanı aşırı sağcı bir grup tarafından silahlı saldırıyla öldürülmüştü. Ülkede 12 aşamalı, katı bir silah düzenlemesi mevcut. Silah almak isteyenler akıl sağlığı, finansal durum gibi kriterlere göre incelenirken, 125 milyonluk ülkede sadece 192 bin ruhsat sahibi bulunuyor. Abe, ülke yönetimine aktif olarak katılmış bir aileden geliyor. Büyükbabası Kishi Nobusuke, 1957-1960 yılları arasında başbakandı. Babası dışişleri bakanlığı yapmıştı. Abe’nin küçük kardeşi Nobuo Kishi ise halihazırda ülkenin savunma bakanı.
TRUMP’I NOBEL’E ADAY GÖSTERMİŞTİ
Abe, geleneksel olarak yakın olan Washington-Tokyo ilişkilerini daha da geliştirdi. Özellikle dönemin ABD Başkanı Donald Trump’la savunma konusunda uyumlu çalıştı. Başarısızlıkla sonuçlansa da Kuzey Kore ile diyalog denemesinden ötürü Trump’ı Nobel Barış Ödülü’ne aday gösterdi. Milliyetçi tutumundan ötürü ABD’nin bir diğer önemli müttefiki Güney Kore ile anlaşmazlıklar yaşadı.
Abe, geleneksel olarak yakın olan Washington-Tokyo ilişkilerini daha da geliştirdi. Özellikle dönemin ABD Başkanı Donald Trump’la savunma konusunda uyumlu çalıştı. Başarısızlıkla sonuçlansa da Kuzey Kore ile diyalog denemesinden ötürü Trump’ı Nobel Barış Ödülü’ne aday gösterdi. Milliyetçi tutumundan ötürü ABD’nin bir diğer önemli müttefiki Güney Kore ile anlaşmazlıklar yaşadı.
TÜRKİYE İLE YAKIN İLİŞKİLER
Abe döneminde Tokyo-Ankara ilişkileri olumlu bir seyir izledi. Abe, başbakanlığında üç kez Türkiye’yi ziyaret ederken, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da aynı dönemde üç kez Japonya’ya gitti. Japon siyasi analistlere göre Başbakan Abe ve Cumhurbaşkanı Erdoğan “yıllar içinde güvenilir bir kişisel ilişki kurmuştu”. Abe’nin başbakanlık koltuğunda oturduğu 2019 yılı Japonya’da “Türk Kültür Yılı” olarak kutlanmıştı. Türkiye’de Japon firmaların yatırımının bulunduğu “Marmaray” projesinin açılışı için İstanbul’a gelen Abe, pandemi sırasında hizmete açılan Başakşehir’deki “Çam ve Sakura Şehir Hastanesi”nin açılışına video konferans yöntemiyle katılmıştı.
Abe döneminde Tokyo-Ankara ilişkileri olumlu bir seyir izledi. Abe, başbakanlığında üç kez Türkiye’yi ziyaret ederken, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da aynı dönemde üç kez Japonya’ya gitti. Japon siyasi analistlere göre Başbakan Abe ve Cumhurbaşkanı Erdoğan “yıllar içinde güvenilir bir kişisel ilişki kurmuştu”. Abe’nin başbakanlık koltuğunda oturduğu 2019 yılı Japonya’da “Türk Kültür Yılı” olarak kutlanmıştı. Türkiye’de Japon firmaların yatırımının bulunduğu “Marmaray” projesinin açılışı için İstanbul’a gelen Abe, pandemi sırasında hizmete açılan Başakşehir’deki “Çam ve Sakura Şehir Hastanesi”nin açılışına video konferans yöntemiyle katılmıştı.
