Et ve Balık Kurumu 100 mağaza açacak

Türkiye içerisinden bir dizi spekülatörün son aylarda yarattığı etteki fahiş fiyatların önüne geçmek için tedbir almaya çalıştıklarını dile getiren Et Balık Kurumu (EBK) Genel Müdürü Bekir Ulubaş, et fiyatlarındaki artışın ve et materyalindeki azalışın nedenlerinin 20 yıl öncesine dayandığını söyledi. Ulubaş, 90'lı yıllarda EBK'nın özelleştirme programına alınması, terörün koyun sürülerinin yaylalara çıkışı etkilemesi ve 2007 yılında yaşanılan kuraklık nedeniyle süt hayvanlarının kesilmesinin bugün et materyalinin azalmasını ve fiyatların spekülatörlerin oyuncağı haline gelmesine neden olduğunu söyledi. Ulubaş EBK'nın çalışmaları ve fiyatları kontrol altın almak için başlattıkları franchising uygulaması hakkında başlıklar halinde şu bilgileri verdi:

EBK'nın özelleştirmeye alınmasıyla besici garanti pazarını kaybetti. Özel sektör de yeteri kadar besiciye sürekli garanti pazarı olamadı. Sanayi gitmemiş doğu, güneydoğu, Doğu Karadeniz bölgelerinden özelleştirme ile devlette elini çekince garanti pazarını kaybeden besici ahırlardaki doluluk oranını yüzde 80'lerden yüzde 20'lere düşürdü. Yaylalar koyun sürülerine yasaklandı. Sürüler yetiştirici tarafından elden çıkarıldı. Öyle bir zaman geldi ki; koyunun çifti 150 TL'ye düştü. Bu ise bütün koyun yetiştiricilerini etkiledi. Milyonlarca koyun birden bire pazara çıktı. Koyun etini 4-5 TL'ye tavuk eti fiyatına yerken, etin gelecekte tükeneceğini tüketiciler de düşünmedi, düşünmesi gerekenlerin de bu konuda plan ve programı yeterince olmadı. 2007 yıllarındaki kuraklık sonucu süt fiyatlarında düşüş meydana geldi. Bu nedenle binlerce hayvan kesime gitti. Bu durum ise süt işletmelerindeki hayvan sayısında ciddi düşüşler meydana getirdi. 'Ana olmayınca dana olmadı.'

Franchisee başvuran işletmelerin değerlendirilmesinde işyerinin fiziki durumu, cephesi, gıda alış veriş merkezlerine ve ana arterlere yakınlığı, otopark durumu, çevresinde müşteriyi rahatsız edici mekanların bulunup bulunmadığı gibi kriterlere bakılacak. Bu kapsamda, 5-15 arasında verilecek puanlarla en yüksekten başlayarak, franchising verilecek mağazalar belirlenecek.

Başvuru sahibi et sektöründe çalışıyorsa 10 puan, ticari tecrübesi 10 puan, dükkan kendisinin ise 5 puan ek destek getirildi.

2005'ten sonra Başbakan Erdoğan'ın talimatıyla Maliye, Hazine ve DPT çok ciddi destek oldu. Şu ana kadar 80 milyon TL destekleme yapıldı. Bu parayla, Ağrı kombinası 5-6 milyon TL harcanarak yenilendi. Bingöl, Diyarbakır ve Adana da yeniden düzenlendi.

Fiyatları dengeleyebilmek ve ürettiğimiz ürüne sürekli güvenilir ve besiciye pazar olabilmek için franchisee denilen isim hakkımızı kullandırılması yöntemine geçtik. Franchising'i sektördeki spekülatif hareketlerin önüne geçmek için başlattık. Franchising ile 100 satış mağazası vereceğiz. 50'si İstanbul'da 20'si Ankara'da gerisi de yurdun değişik 15 ilinde olacak.

Bu 100 franchisee verdiğimiz yerde tüketiciye aracısız ulaşacağız. Şu anda mağazalarımızda 16 TL'ye kıyma satıyoruz. 18 TL'ye de kuşbaşı satıyoruz. Mağazanın konumuna ilişkin şartları yerine getirecek işletme adayları İstanbul'da 100 bin TL isim hakkı ödeyecek. Bu tutar Ankara, Kocaeli ve İzmir'de 80 bin TL, kalan Anadolu illerinde 60 bin TL olarak belirlendi.