İstanbul'un denizinden 861 milyon dolar çıktı

İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin iştiraki İstanbul Deniz Otobüsleri A.Ş'nin (İDO) yüzde 100 hissesinin özelleştirme ihalesi yapıldı. Beş firmanın yarıştığı ihalede elemesiz turda en yüksek teklif 502 milyon dolar olarak verildi. Elemeli turda Yıldırım Holding ihale dışı kaldı, 755 milyon dolardan açık artırmaya geçildi. Açık artırmada artırım aralığı 5 milyon dolar olarak belirlendi.

Açık artırma sürecinde son iki katılımcı arasında kıran kırana pazarlık yaşandı. Açık artırma sonucunda ihaleyi 860 milyon dolarlık teklifiyle Tepe-Akfen-Souter-Sera Ortak Girişim Grubu kazandı. İhale Komisyonu'nun talebi üzerine grup teklifini 861 milyon dolara yükseltti. İhale Komisyonu Başkanı Adem Baştürk, ihalenin teknik olarak sonuçlandığını ve bu aşamadan sonra Rekabet Kurulu'nun izninin ardından sonucun İstanbul Büyükşehir Belediyesi Meclisi'nin onayına sunulacağını söyledi.

İhalede oluşan rakamı değerlendiren TOBB Türkiye Denizcilik Meclisi Başkanı Erol Yücel, “İhaledeki rakam tahminimi çok aştı, bu rakamları bulmasını beklemiyordum. Güzel bir fiyata satıldı. Gemiler giderek yaşlanıyor, değerleri düşüyor. Çok doğru bir iş yapıldı. Hiçbir tereddüte mahal bırakmayacak bir ihale yapıldı. Ucuza gitti denecek bir ihale değil. Maliyeti fiyatlara yansıtamazlar. Böyle bir şeyin olmasını beklemiyorum” dedi.

İhale için Tepe-Akfen-Souter-Sera Ortak Girişim Grubu, Global Liman İşletmeleri A.Ş., Yıldırım Holding A.Ş., Deniz Turizm Yatırımları A.Ş. (Koç Holding şirketi)- Stena Yatırım Holding A.Ş. Ortak Girişim Grubu ile Torunlar Gıda San. Ve Tic. A.Ş. teklif vermişti.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi, İDO'nun özelleştirilmesine yönelik ihale sürecini 6 Ocak Perşembe günü başlatmış, 17 Ocak'tan itibaren de şartname satışa sunulmuştu. İhale bedeli olarak teklif edilen tutar peşin olarak ödenecek.

İDO ihalesinin ardından basın mensuplarının sorularını cevaplandıran İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Kadir Topbaş, şunları söyledi: "Ekonomik çevreler ve konunun uzmanları bunun altında rakamları telaffuz ediyorlardı. Biz hiçbir şekilde rakam söylemedik. Niyetimiz şeffaf bir rekabetçi bir ortam hazırlayarak ciddi katılım sağlamaktı. İlk defa belediye olarak böyle bir özelleştirme de yapılıyor. Altını çizerek söylüyorum, bu satış İDO'nun tamamının satışı anlamına gelmiyor. Bu 30 yıllık kullanma hakkını almış oluyorlar. Böylece 52 gemi, 31 iskele, 18 hattın 30 yıllık kullanma hakkını aldılar. Olayı böyle görmek gerekiyor."

Akfen CEO'su Süha Güçsav, Souter'ın Londra'daki kırmızı otobüslerin sahibi olduğunu belirterek feribot ile otobüsü birleştirerek yeni bir lojistik hat kurabileceklerini açıkladı. Güçsav, “Souter 14 bin otobüsün sahibi. Londra'daki kırmızı otobüslerin sahibi. İDO'nun feribotlarını otobüslerle birleştirerek bir lojistik hat kurabiliriz. Böylelikle Beşiktaş'tan binen bir yolcu deniz otobüsüyle Bandırma'ya kadar gidip oradan otobüsle İzmir'e 4-5 saatte geçebilir” dedi. Yeni güzergahlara ilişkin konuşan Güçsav, “İzinlere bağlı olduğu için bunları şimdiden söylemek zor. Beşiktaş'tan Yalova'ya olacak bir hattın önemli bir trafiği kaldıracağını düşünüyoruz” diye konuştu. İDO'nun ihale öncesi, portföy değerinin 700 milyon dolar olduğu yönünde açıklamalarda bulunan uzmanlar, satışın 1 milyar dolara yaklaşacağı tahmininde de bulunmuşlardı.

Akfen Holding Murahhas Azası İrfan Erciyas, öncelikle yeni güzergahlar açmayı planladıklarını kaydederek, “Şu andaki verilen sistem bana göre çok başarılı. Biz bunu çok daha da ileri götürmeye, daha teknik çalışmalar yapmaya, İstanbul halkının, hatta Körfez'de yaşayanların bu hizmetten faydalananların daha fazla hizmet alması için elimizden gelen bütün gayreti göstereceğiz” diye konuştu. Bir süre sonra Topçular iskelesinin devre dışı kalacağı, Sirkeci'nin de iptal olacağının hatırlatılarak, “Bütün bunları değerlendirdiğinizde karlı bir yatırım yaptığını düşünüyor musunuz?” sorusuna Erciyas, “Tabii, kesinlikle. Biz fizibilitemizi, yaptığımız çalışmayı buna göre gerçekleştirmiştik. Özellikle Körfez geçişinin 2016-2017 yıllarında olacağını tahmin ediyoruz. Bu tarihleri de dikkate alarak çalışmamızı yaptık. Karlı olacağını düşünüyoruz” yanıtını verdi. Erciyas, “Fiyat biraz düşük geliyor, O konuda ne diyeceksiniz?” sorusuna yönelik de “Normal fiyat, normal piyasa fiyatı” dedi.

İhale sonrasında İMKB'de işlem gören Akfen Holding hisseleri yüzde 7,31 oranındaki artışla en çok değer kazanan hisse senetleri sıralamasında dördüncülüğe yerleşti. Deniz Turizm Yatırımları A.Ş.-Stena Yatırım Holding A.Ş. Ortak Girişim Grubu'nun ihaledeki durumuna bağlı olarak Koç Grubu şirketlerinde yüzde 2'ye varan oranlarda kayıplar görüldü. AKfen Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı İrfan Erciyas ihale sonrası yaptığı açıklamada ihalede yaklaşık olarak kafalarındaki fiyatın oluştuğunu belirterek, “Finansman konusunda sıkıntı yok, yüzde 25 özkaynak yüzde 75 kredi olarak düşünüyoruz. Devir işlemleri 3-4 içinde sonuçlanabilir. İDO'nun kârlı bir yatırım olduğunu düşünüyoruz. Yeni güzergahlar açmayı planlıyoruz” diye konuştu.

Bilkent Holding Mali İşler Koordinatörü ve Tepe İnşaat Yönetim Kurulu Üyesi Önder Sezgi, ihalede kendilerini zorlayacak bir şirket olacağını tahmin ettiklerini belirterek "Ama biz ihaleyi almayı kafamıza koymuştuk" dedi. Koç'un erken ayrılmasının kendileri için sürpriz olduğunu dile getiren Sezgi, "İskelelerin kullanım hakkını 30 yıllığına aldık. İhale kapsamında 45 İDO gemisi bize geçti. 7 gemiyi de kiraladık. Fiyatı hesaplarken 15 yıl nasıl değer yaratırız ona baktık" diye konuştu. Konsorsiyumdaki Souter'in deniz işletmeciliği konusunda dünyanın önde gelen firmaları arasında olduğunu ve Yeni Zelanda'da önemli faaliyetler yürüttüğünü vurgulayan Sezgi şunları kaydetti: "Hava ulaşımı konusundaki tecrübelerimizi deniz ulaşımı konusunda da kullanacağız. Önümüzdeki dönemde de karayolları ve köprü özelleştirmelerinin yanı sıra Milli Piyango'ya da talip olacağız."

Açık arttırma süreci şöyle gerçekleşti:

Tepe-Akfen 760 milyon dolar teklif etti

Global mola istedi, 765 milyon dolar teklif etti

Deniz-Stena çekildi

Torunlar 770 milyon dolar

Tepe-Akfen 775 milyon dolar

Global çekildi

Torunlar 780 milyon dolar

Tepe-Akfen 785 milyon dolar

Torunlar 790 milyon dolar

Tepe-Akfen 795 milyon dolar

Torunlar 800 milyon dolar

Tepe-Akfen mola istedi, 805 milyon dolar teklif etti

Torunlar 810 milyon dolar

Tepe-Akfen 815 milyon dolar

Torunlar 820 millyon dolar

Tepe-Akfen mola istedi, 825 milyon dolar teklif etti

Torunlar 830 milyon dolar

Tepe Akfen 835 milyon dolar

Torunlar 840 milyon dolar

Tepe-Akfen 845 milyon dolar

Torunlar 850 milyon dolar

Tepe-Akfen 860 milyon dolar teklif etti

Torunlar çekildi