Dünyanın en sevilen dedektifi

Şükran Çifci
00:005/02/2012, Pazar
G: 4/02/2012, Cumartesi
Yeni Şafak
Dünyanın en sevilen dedektifi
Dünyanın en sevilen dedektifi

Bundan birkaç yüzyıl önce çok çalışkan bir çocuk, çok okuyup çok yazar. Büyür, çok yetenekli bir doktor olur. Nasıl olduysa bulunduğu hastaneye az hasta gelince can sıkıntısından patlar ve alır kalemi eline. Dünyanın en heyecanlı ve sevimli dedektif karakterini yazmaya başlar. Gün gelir doktor, artık yazmak istemez; peki, okurlar bunu kabul eder mi? Tabii ki hayır, insanlar sokağa dökülür, hatta gençler yasa girer. Osmanlı padişahlarını bile meraka sokan Sherlock Holmes isimli bu dedektifi ve yazarını tanıyor musunuz? İyi okumalar...

1859'lu yıllarda İskoçya'nın Edinburg kentinde doğan yazar, polisiye roman türünün ve dünyanın en ünlü roman kahramanlarından dedektif Sherlock Holmes'ün yaratıcısıdır. Yazarın babası meşhur bir sanatçı ve karikatüristti. Sanat ortamında yetişen yazar her ne kadar yazmaya yetenekliyse de doktor olmaya karar verdi. Edinburg Üniversitesi Tıp Fakültesi'ne heyecanla başladığı yıllar çabucak geçti ve gün geldi okul bitti.

Tam da istediği gibi sakin bir hastanede çalışan genç doktor, bir süre sonra bu sakinlikten sıkılmaya başladı. Hastaların az olması her kadar iyiyse de boş zamanlarını değerlendirecek bir şey yapmalıydı. Sıkıntısını gidermek için ilk Sherlock Holmes öyküsünü yazdı. 1887'de yayımlanan roman pek bir başarı kazanmamasına rağmen Amerikalı bir yayıncı yazmayı sürdürmesi için onu ikna etti.

Genç yazar, sadece altı Sherlock Holmes hikâyesi yazmak niyetindeydi. Ancak bunlar yayımlandıktan sonra yayınevleri peşini bırakmaz oldu. Herkes hikâyenin devamını yazmasını istiyor, evine ve ofise bunun için binlerce mektup geliyordu. Ancak yazar, bu durumdan oldukça rahatsızdı. Çünkü o, kendi yazdığı Holmes isimli dedektif kahramanı sevmiyordu; fakat ondan da bir türlü kurtulamıyordu. Bunun için pek çok şey düşündü ve sonunda yayınevlerinden inanılmaz derecede yüksek ücret isteyerek onları yıldırmaya karar verdi. Ancak bu çözüm değildi. Yayınevleri yazarın isteği ücreti hatta çok daha fazlasını ödüyordu.

Peki, neydi Sherlock Holmes'u bu kadar çok sevdiren?

Sherlock Holmes hikâyeleri tam da ona ihtiyaç olunan dönemde doğdu. İngiltere, gizemli cinayetler ile sarsılıyordu. İngilizler, cinayet haberlerine merak salmıştı. İşte tam bu sırada bir doktor yazar, Sherlock Holmes'u kaleme aldı. Holmes'un ortağı Dr. Watson'un ağzından Sherlock Holmes'un çözdüğü cinayetleri anlattı.

O, klasik polislerden çok farklıydı. Davaları çözerken "gözlemleme benim için ikinci plandadır" diyor, akıl ve sezgilerinin peşinden gidiyordu. Öyle ki "bir su damlasından Atlantik Okyanusu'nun ya da Niagara Şelalesi'nin gerçek olduğunu, ikisini de görüp duymamış olmanıza karşın, çıkarabilirsiniz" diyecek kadar iddialıydı. Klasik polisler olay yerinde sabahlarken o, kütüphanede piposuyla düşünüyordu. Bütün polislerden farklıydı. Olağanın değil çelişkilerin takipçisiydi. Sherlock Holmes hikâyeleri Arthur Conan Doyle'un "Sir" unvanı almasını sağladı. Halk o kadar seviyordu ki Sherlock Holmes hikâyede ölünce İngiltere'de protestolar oldu. Siyah kurdele takan binlerce kişi Holmes'un hikâyede öldürülmesinin yasını tuttu.

Hatta Sherlock Holmes II.Abdülhamid'i bile meraka düşürdü. Kitaplar Türkçe'ye çevrilip saraya getirildi.


Tüm dünyayı etkileyen polisiye roman yazarı Conan Doyle

Doktor Conan Doyle, başlangıçta tarihi romanlar yazmıştır: The Explois of Brigadier Gerard (1869), Rodney Stone (1896) ve Sir Nigel (1900). 1887'de yazdığı A Study in Scarlet'i (Kızıl Leke), The Sign of Four (1889, Dörtlerin İşareti) ve The Adventures of Sherlock Holmes (1892, Sherlock Holmes'ün Maceraları) takip etti. Bundan sonra sırasıyla The Memoirs of Sherlock Holmes (1893, Sherlock Holmes'ün Anıları), The Hound of the Baskervilles (1902, Baskerviller'in Köpeği), The Return of Sherlock Holmes (1905, Sherlock Holmes'ün Dönüşü) adlı kitapları yazdı. Son olarak 1927'de The Case Book of Sherlock Holmes (Sherlock Holmes'ün Not Defteri) yayımlandı.Gelmiş geçmiş en iyi polisiye romanlar da onun kaleminden çıktı.