
26-28 Eylül tarihleri arasında Fatih’te Neslişah Kültür Merkezi’nde yapılacak olan Kur’an Araştırmaları Kongresi farklı disiplinleri biraraya getirirken aynı zamanda yapay zeka ve Kur'an konusunu da tartışmaya açacak. Uluslararası alanda önemli isimlerin de katılacağı kongrede 30’dan fazla kurumdan isimler bir arada olacak.
İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi tarafından gerçekleştirilecek olan Kur’an Araştırmaları Kongresi 26-28 Eylül tarihleri arasında İstanbul’da yapılacak. Kongrenin Düzenleme Kurulu Başkanı Prof.Dr. Necmettin Gökkır konu hakkında bilgi verdi. Aynı zamanda İstanbul Üniversitesi Tefsir Anabilim Dalı başkanlığı görevini yürüten Prof. Dr. Necmettin Gökkır ilahiyat alanında ilk kez gerçekleştirilecek bir kongreye ev sahipliği yapıyor olmaktan dolayı mutlu olduklarını dile getirerek fakülte dekanı Prof. Dr. Yaşar Düzenli’nin desteğiyle Sakarya Üniversitesi’nden Dr. Betül Özdirek Şahin, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi’nden Ayşenur Elif Ünal Şahin, Bilgisayar-Bilişim Teknolojileri alanından ancak doktorasını İstanbul İlahiyat Tefsir alanında tamamlamış Dr. Cüneyt Sapanca ve Kütahya Dumlupınar Üniversitesi’nden Doç. Dr. Sümeyye Sevinç ile bu kongre için yola çıktıklarını Gürkan Eyigün ve Doç. Dr. Bünyamin Ayçiçeği’nin desteğiyle kongreyi gerçekleştirmeye hazırlandıklarını dile getirdi. Üç gün devam edecek olan kongrede ilk kez yapay zeka ve İslam konusunun da ele alınacağını ve yurt içi ve yurtdışından 36 farklı kurumdan araştırmacının konuşmacı olarak katılacağını belirtti. Kongre hakkında ise Gökkır şu bilgileri verdi:
İlahiyat fakültelerinin farklı disiplinlerinde uzun yıllardır akademik toplantılar düzenlenmektedir. Tefsir ve Kıraat ilmi alanlarında da gerek Tefsir Koordinasyon toplantıları gerekse çeşitli sempozyumlarla araştırmacılar bir araya gelmiştir. Ancak bu toplantılar genellikle tek bir konu etrafında sınırlı kalmakta ve genç araştırmacıların tecrübeli hocalarla buluşmasını tam anlamıyla sağlayamamaktaydı. Bu sebeple, yurt içi ve yurt dışındaki araştırmacıları bir araya getiren, adeta bir “bilgi şöleni” niteliği taşıyan daha kapsamlı bir buluşmaya ihtiyaç hep vardı. Türkiye’de kongre ölçeğinde böylesi bir toplantının eksikliği dikkat çekiyordu. Ayrıca son yıllarda Türkiye’de Kur’an araştırmalarına olan ilginin artması, disiplinlerarası yaklaşımların ön plana çıkması ve genç kuşağın bu alandaki dinamizmi, bu kongreyi “tam da şimdi” gerekli kılan önemli etkenler oldu. Kongrenin uluslararası boyutu da ayrı bir önem taşımaktadır.
Genç akademisyenler katkı veriyor
Biz de bu ihtiyacı karşılamak üzere, klasik sempozyum veya koordinasyon toplantılarının tekdüze yapısından farklı bir program tasarladık. Açılış ve kapanış konuşmalarında alanın önemli isimlerine yer verdik; paneller, sergiler, tebliğ oturumları, film söyleşileri ve en önemlisi genç araştırmacılarla hocaları bir araya getiren mentörlük oturumları ekledik. Bu taleplerin bir kısmı doğrudan genç akademisyenlerden geldi, bizler de onların taleplerini karşılamaya çalıştık. Böylece disiplinlerarası çalışmalara ve yeni iş birliklerine zemin hazırlamayı amaçladık. Kongreden beklediğimiz en önemli katkılar ise bilimsel araştırmalar için ufukların açılması, kalıcı akademik ağların kurulması ve gençlerin alanın geleceğine daha güçlü şekilde hazırlanmasıdır.

Farklı disiplinleri aynı çatıda topluyoruz
Kongremizin ana teması, Kur’an araştırmalarında farklı kuşaklardan ve farklı disiplinlerden gelen araştırmacıları aynı çatı altında buluşturmaktır. Buradaki amaç yalnızca akademik bilgi aktarımı değil; aynı zamanda geçmişte yapılmış çalışmaları yeniden değerlendirmek, güncel tartışmaları ele almak ve geleceğe dair araştırma ufukları açmaktır. Programı tasarlarken bu temayı somutlaştırmak için 12 çalışma grubu oluşturduk. Böylece Kur’an araştırmaları farklı perspektiflerden ele alınacak, tefsirden tarih çalışmalarına, edebiyat, kültür ve sanattan hermenötiğe kadar geniş bir alanda tartışılacak. Yalnızca akademik oturumlarla sınırlı kalmaması için paneller, sergiler, musiki dinletileri ve film söyleşileri de ekleyerek Kur’an araştırmalarının çok boyutlu yapısını yansıtmaya çalıştık. Kongrenin hedef kitlesi sadece akademisyenler değildir. Yüksek lisans ve doktora öğrencileri, bağımsız araştırmacılar, ilahiyat alanına ilgi duyan gençler ve Kur’an kültürünün estetik boyutunu merak eden herkes bu programın doğal muhataplarıdır.
Yapay zekayı da ele alacağız
Yapay zekâ, günümüzün en önemli bilimsel gündemlerinden biri ve elbette Kur’an araştırmalarını da etkilemeye başladı. Bu kongrede özellikle bu konuya özel bir yer ayırdık. Bilgisayar Mühendisliği ve bilişim alanından hocalarımız, yapay zekânın Kur’an araştırmalarına ne tür katkılar sunabileceğini tartışacaklar. Metinlerin sınıflandırılması, içerik analizi, kavram haritaları çıkarma, büyük verinin işlenmesi gibi teknik imkânların nasıl kullanılabileceği bu oturumlarda ele alınacak. Bizim amacımız, Kur’an araştırmacılarıyla bilgisayar bilimcilerini aynı masa etrafında buluşturmak. Çünkü ancak bu tür disiplinlerarası etkileşimlerle yapay zekâ, alanımıza doğru ve verimli bir şekilde entegre edilebilir. Böylelikle gelecekte Kur’an çalışmalarının gerek hız gerekse metodolojik derinlik açısından daha ileri bir noktaya taşınacağına inanıyoruz. Sözlerime son verirken, sizin aracılığınızla konuya ilgi duyan herkese 26 Eylül Cuma günü sabah saat 9.30’da başlayacağımız programımıza davet ediyorum. Programımız Fatih Belediyesine ait Neslişah Sultan Kültür Merkezinde olacaktır.










