Evet aynı sokaktayız 'Ama sizden değilim'

Doğru. Kitaba ismini veren 'Ama sizden değilim' cümlesini İngilizce ifade etmek durumda olsaydım, motamot çevrildiğinde 'Bizden biri değilim' anlamına gelecek 'I am not one of us' derdim. 'I am not one of us'ta 'ama' yok. Bununla birlikte, kalıp bir ifade olan 'one of us', yani bizden biri' ile cümlenin öznesi olan 'ben' çelişiyor. Yani konuşan kişi gizli bir özneyle hem 'ben' diyor, hem de 'bizden biri' olmadığını söylerken 'biz' ifadesini kullanıyor. Buradaki 'I' (ben), 'not' (değil) ve 'one of us' (bizden biri) arasındaki çelişkide aynı 'ama' saklı. 'Biz'in ve 'ben'in içindeki gizli özneler zaten öykülerin bir başka ortak teması.

Evet. Ama, 'bizden biri', yani her biri birörnek olan 'bizden biri' olmayan 'biri'nin söylediği 'biz'. Aslına bakılırsa zaten birörnek bireylerden oluşan 'biz' diye bir şey de yoktur. 'Biz' dediği halde 'biz'in aslında sadece hayalimizde olduğunun ayrımında olan bir bireyin ifadesi o. İdeal olanın, toplumun bir parçası olarak kalabilmesine rağmen birey olarak kendi özgün varlığını da aynı anda koruyabilmesi olduğunun farkında birinin.

Bu öyle bir kesişme ki, o sokakta yaşamayan kişilerin hikayeleri bile o kişilerle o sokakta yaşıyorlarmış gibi kesişiyor. Nitekim kitap bu çoğulculuk üzerine kurulu. Öykü kahramanları hem bir aradalar, hem de, bir arada olduklarını zannettikleri zamanlarda bile ayrı ayrılar. Bütün olarak kitap da içeriğin işaret ettiği çoğulculuğu kendisi üzerinden yansıtıyor. Öyküler hem tek başlarına bağımsız birer öykü olarak okunabiliyorlar; hem de biraraya geldiklerinde parçalarından başka bir ortak tablo oluşturuyorlar.

Ama Sizden Değilim'de mizah ve hüzün içiçe. Anlatıcıların başta sizi güldüren perspektifleri, tutumlarının, hikaye ilerledikçe aslında onların incinmişlikleri olduğunu görüyoruz. Bu, aslında ha-yatta da böyle. Başkalarını iğneleyen herkes aslında acı çekmektedir. Edebiyat acının bilgisine ait değilse pek az şeye aittir.