Probiyotik; bağırsak mikrobiyal florasını değiştirerek insan sağlığı üzerinde pozitif etki barındıran, canlı, aktif ve dost olan bakterilere denir. Hipokrat “Bütün hastalıklar bağırsakta başlar” demiştir. Aradan yıllar geçmesine rağmen mikrobiyomun önemi daha yeni anlaşılmaya başlamıştır. Probiyotik son zamanlarda kullanılması sıklanan takviyelerden biri. Peki, probiyotik nedir, ne için kullanılır? Probiyotik hangi durumlarda kullanılır? İşte detaylar...
İnsan sağlığı için koruyucu birçok takviye gıda bulunmaktadır. Bunlardan bir tanesi de probiyotiklerdir. Mide-bağırsak florasındaki doğal dengenin korunmasına yardımcı olan probiyotikler, sağlık için çok faydalı olan dost bakterilerdir. Son zamanlarda adını sıkça duyduğumuz probiyotik nedir, hangi besinlerde bulunur ve faydaları nelerdir?
PROBİYOTİK NEDİR?
Probiyotikler; yeterli miktarda olduklarında yaşadıkları vücuda fazlasıyla yararlı olan canlı mikroorganizmalardır. Hepimiz, vücudumuzda yaşayan birçok bakteri olduğu ve bunların çoğunun da bağırsaklarımızda yaşadığı bilgisini bir yerlerden duymuşuzdur. İşte giderek artan araştırmalar, özellikle sindirim sistemimizdeki bakteri dengesinin veya dengesizliğinin, genel sağlığımız ve yaşadığımız hastalıklar üzerinde direkt olarak etkisi olduğunu gösteriyor. Yani sindirim sistemimizdeki dost bakteri dengesini korumak, sağlığımız açısından oldukça önemli. İşte probiyotik kavramı, tam da bu noktada devreye giriyor. Çünkü probiyotik mikroorganizmalar, bağırsaktaki bakterileri dengeye sokmaya; doğal olarak da sindirim sistemini düzenlemeye ve bağışıklık sistemini desteklemeye yardımcı oluyor.
PROBİYOTİKLERİN FAYDALARI NELERDİR?
- Probiyotikler, sindirim sistemini düzenlemeye yardımcı olurlar. Sindirim sistemimizin sağlıklı bir şekilde işlevlerini yerine getirebilmesinde, bağırsaklarımızdaki bakteri dengesinin rolü olduğunu söylemiştik. İşte bu dost bakteriler, dengeyi korumaya yardımcı olarak; sindirim sistemi sağlığını olumlu yönde etkilerler.
- Probiyotikler, bağışıklık sistemini desteklemeye yardımcı olurlar. Bağışıklık sistemimizin bizi mikroorganizmalara karşı koruduğunu ve düzenli çalışmamasının da çeşitli reaksiyonlara, hastalıklara neden olduğunu biliyoruz. İşte dost bakteri probiyotikler, bağışıklık sistemini destekleyerek vücudumuzdaki dengenin korunmasına ve bu problemlerin önüne geçmeye yardımcı olurlar.
- Probiyotikler, çeşitli nedenlere bağlı olarak kaybedilen yararlı bakterilerin geri kazanılmasına ve bazı olumsuzluklara neden olabilecek zararlı bakterilerin azalmasına yardımcı olurlar.
- Probiyotikler, bağırsak sağlığını destekleyici etkiye sahiptirler. Sindirim süreci sırasında bağırsağa geçen yiyeceklerin, bağırsaklardan atılmasına yardımcı olarak sindirim sistemini desteklemeye yardımcı olurlar.
- Bazı probiyotik türlerinin, ruh sağlığı üzerinde de olumlu etkilere sahip olduğu düşünülmektedir. Özellikle son yıllarda yapılan araştırmalar, mutluluk hormonu olarak bilinen serotoninin yüzde 95’inin bağırsaklarda salgılandığı bilgisini ortaya koydu. Bu da aslında bağırsak sağlığının, zihin sağlığıyla birebir ilişki içinde olabileceğini gösterdi.
- Probiyotikler, vücudumuz için yararlı olan canlı dost bakterilerdir. Önemli olan, bu dost bakterilerin bağırsağa canlı ulaşmasının sağlanmasıdır. Günümüzde, bunu sağlayan kaplama teknolojisine sahip ürünler bulunmaktadır. Aksi durumda besinler ya da gıda takviyesi yoluyla alınan bu dost bakteriler mide asidi ile karşılaşınca, canlılıklarını sürdürememe riskiyle karşı karşıya kalmaktadır. Yani, ne kadar canlı dost bakteri bağırsağımıza ulaşırsa sindirim ve bağışıklık sistemi o kadar desteklenmiş olur.
PROBİYOTİK TAKVİYESİ NE İÇİN KULLANILIR?
Probiyotik kullanımı için en uygun zamanlar aç karnına sabah ya da gece yatmadan öncedir (4). Sindirim işlemlerine minimum maruz kalarak bağırsaklara ulaşmaları canlılıklarını korumaları için önem taşır. Probiyotiklerin yemeklerden 30 dakika kadar önce alınması bağırsaklara canlı bir şekilde ulaşmalarına yardımcı olabilir. Fakat gece yatmadan önce tüketilecekse yemeğin üzerinden 2-3 saat geçmiş olması gerekir.
PROBİYOTİK TAKVİYESİNİN FAYDALARI NELER?
Sindirim sistemindeki bakterilerin dengesi veya dengesizliği kişinin sağlığı ile bağlantılıdır (6). Özellikle insan bağırsak florası anne karnında oluşmaya başlar ve hayat boyu gelişmeye devam eder. Hamilelikte probiyotik takviyesi ile annenin ve bebeğin yararlı bakteri popülasyonu artış gösterebilir. Probiyotik takviyesi faydaları genel olarak şunlardır:
Bağırsaklardaki yararlı bakterileri artırarak dengeyi sağlayabilir.
İshal ve kabızlığın önlenmesinde tedavisinde rol oynayabilir.
Antibiyotik kullanımı sonrası değişen bağırsak florasının toparlanmasına destek olabilir.
Kötü kolesterol seviyelerinin düşürülmesine etki edebilir.
Bağırsakları düzenleyerek kilo kontrolünü sağlayabilir.
