Instagram’da ‘Whybe Nasıl Çalışır?’ isimli hesabın paylaştığı araştırmada, İstanbul'da her gün binlerce vatandaşın kullandığı metrobüs hattındaki yoğunluk, bu kez dikkat çeken bir veri incelemesiyle gündeme geldi. Sabah saatlerinde duraklarda oluşan kalabalıkların nedenini araştıran bir çalışma, İBB'nin yayımladığı sefer planıyla canlı konum verilerinden hesaplanan araç geçişleri arasında önemli bir fark bulunduğunu ortaya koydu.
3 Kasım 2026 Salı günü yapılan ölçümde, sabahın en yoğun saatlerinden birinde Altunizade'den geçen metrobüsler tek tek takip edildi. Açıklanan sonuçlar, planlanan sefer sayısıyla gözlemlenen geçiş sayısının örtüşmediğini gösterdi.
İncelemeyi gerçekleştirenlerin paylaştığı bilgilere göre, 2026 yılına ait açık sefer planında Söğütlüçeşme'den sabah 08.00 ile 09.00 arasında 170 metrobüs kalkışı öngörülüyor. Araçların Söğütlüçeşme'den Altunizade'ye yaklaşık 9 dakikada ulaşması esas alınarak 08.09 ile 09.09 arasındaki geçişler takip edildi. Plana göre Altunizade'den ortalama her 21 saniyede bir metrobüs geçmesi gerekirken, canlı konum takibinde bir saatte yalnızca 133 geçiş kaydedildi. Bu da ortalama geçiş aralığının 27 saniyeye yükseldiğini gösterdi.
Araştırmada, planlanan seferlerle tespit edilen geçişler arasındaki farkın yolcu kapasitesine etkisi de hesaplandı. Metrobüslerin en küçük tipinin 160 yolcu taşıyabildiği kabul edildiğinde, bir saatlik 37 sefer farkı teorik olarak 5 bin 920 kişilik taşıma kapasitesine karşılık geliyor. Aynı hesapla 133 metrobüsün toplam kapasitesi 21 bin 280 kişi olurken, 170 seferin gerçekleştirilmesi durumunda bu sayı 27 bin 200'e ulaşıyor. Bu rakamlar, duraklardaki yoğunluğun nedenini anlamak açısından önemli bir karşılaştırma sunsa da araçların gerçek doluluk oranlarını göstermiyor.
Çalışmada, 2023 yılına ait durak bazlı yolcu verileri de kullanıldı. Bu verilere göre sabah 08.00 ile 09.00 arasında Altunizade ve önceki dört duraktan yaklaşık 19 bin yolcu metrobüse biniyor. Araştırmada, yolcu sayısının 2023'ten bu yana değişmediği varsayımıyla yapılan hesaplamada, gözlemlenen 133 metrobüsün en küçük araç kapasitesi üzerinden toplam 21 bin 280 kişilik taşıma imkanı sunduğu belirtildi.
Böylece hesaplanan kapasiteyle yolcu sayısı arasında yalnızca 2 bin 280 kişilik fark kaldığına dikkat çekildi. Ancak söz konusu yolcu verileri araçların hangi yönde kullanıldığını, yolcuların nerede indiğini veya araçların duraklara hangi dolulukta geldiğini göstermiyor. Dolayısıyla hesaplama, metrobüslerin gerçek yolcu yükünü kesin olarak ortaya koymasa da planlanan sefer sayısındaki olası azalmaların duraklardaki yoğunluğu nasıl artırabileceğine işaret ediyor.
Bir saatlik incelemenin ardından gündeme gelen bir diğer soru ise benzer farkların günün diğer yoğun saatlerinde de yaşanıp yaşanmadığı oldu. Sabah ölçümünde ortaya çıkan 37 seferlik farkın 13 saat boyunca aynı düzeyde sürdüğü varsayılırsa toplam 481 seferlik bir fark ortaya çıkıyor.
Bu sayı, 160 kişilik araç kapasitesi esas alındığında teorik olarak 76 bin 960 kişilik taşımaya karşılık geliyor. Ancak 481 rakamı, 13 saatlik fiilî ölçümden değil, tek saatlik farkın 13 ile çarpılmasından elde ediliyor. Bu nedenle gün içinde 481 metrobüsün sefere çıkmadığı henüz söylenemiyor. Bu iddianın açıklığa kavuşması için günün diğer saatlerine ait planlanan ve gerçekleşen seferlerin de karşılaştırılması gerekiyor.
Araştırmada yalnızca araç sayıları değil, metrobüslerin yolculuk süreleri de incelendi. Altunizade ile Zincirlikuyu arasındaki üç duraklık yolculuğun yaklaşık 17 dakika sürdüğü tespit edildi. Bu sürenin yaklaşık 13 dakikasının 15 Temmuz Şehitler Köprüsü durağından Zincirlikuyu'ya kadar olan bölümde geçtiği belirtildi.
İncelemede, metrobüslerin canlı konumlarını bir saat boyunca 90 saniyelik aralıklarla kaydettiklerini açıkladı. 08.51 ile 09.01 arasında canlı konum servisinden yanıt alınamamasına rağmen, bu aralıkta geçen araçların sonradan tespit edildiği ve toplam sayıya eklendiği belirtildi. Ölçüm aralığı bir veya iki dakika değiştirildiğinde gözlemlenen araç sayısının 127 ile 135 arasında değiştiği de paylaşıldı.
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunundaki amaçlar ile sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerezler kullanılmaktadır. Detaylı bilgi için çerez politikamızı inceleyebilirsiniz.
TR
EN
AR
FR
RU
UR
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.