TR
EN
AR
FR
RU
UR
AB ve psikolojik tepkilere ayarlı dış politika
TÜRKİYE-AB
ilişkilerindeki son gelişmeler ve bu gelişmelere gösterilen tepkiler Türk dış politika yapımındaki psikolojik zaafları bir kez daha ortaya koydu. Hıristiyan Demokratlar'ın Türkiye'nin farklı bir medeniyete ait olması dolayısıyla AB'ye tam üye olamayacağı doğrultusundaki beyanlarının doğurduğu kâbus havası daha sonra bu beyanları dengeleyici sinyallerin alınmasıyla bir şenlik havası içinde kutlamaya dönüştü. İşin tabiatına aykırı olan tavır, AB'den kaynaklanan mesajların muhtevalarından çok bu muhtevalara göre mutlak karamsarlık ile mutlak iyimserlik arasında seyreden tepkilerdedir. Hiçbir dış politika meselesi iki hafta içinde bu derece keskin farklılıklarla ele alınamaz. Hele hele bu dış politika meselesi ekonomik entegrasyon gibi bir tüccar soğukkanlılığı ile ele alınması gereken ciddi bir müzakere sürecini içeriyorsa. Türkiye eğer bir gün Avrupa ile ilişkilerinde bir zarar görecekse bu zarar AB'ne girmesinden ya da girmemesinden çok böylesi psikolojik tepkilere ayarlı bir diplomasi takip etmesi dolayısıyla olacaktır. Rasyonel planlama ve tavır alış gerektiren bu tür müzakerelerin günlük psikolojik tepkilere ayarlı bir seyir takip etmesi, uzun dönemli stratejik planlamanın olmadığı, alternatif politika opsiyonlarının geliştirilmediği, dış politika tercihlerinin ve önceliklerinin belirginleşmediği, diplomatik adımlar arasındaki koordinasyonun sağlıklı yapılamadığı, diplomatik esnekliğin yok edildiği, dengesiz ve değişken bir konjunktürün dış politika yapılanmasına egemen olmasına yol açar. Böylesi bir konjunktür ve psikoloji ile AB'ye girseniz de girmeseniz de çıkarlarınızı koruyacak politikalar geliştirmeniz mümkün olamaz. Entegrasyon kriterleri ve öncelikleri oturmuş, ne istediğini çıkarları doğrultusunda belirlemiş bir Avrupa'nın karşısına psikolojik, hissi ve ideolojik görünümlü tezlerle oturmuş bir Türkiye'nin müzakere masasından kârlı çıkabilmesi de, AB ile ilişkilerini onurlu ve rasyonel bir zemine oturtabilmesi de mümkün değildir.
Bu durumu daha da vahim bir hale getiren diğer bir unsur ise Türkiye içindeki siyasi çekişme ve kutuplaşmaların deklaratif pozisyonlarla dış politikaya aktarılmasıdır. Son MGK kararlarında olduğu gibi, AB ile süregelen ilişkileri devletin bekası ile özdeşleştiren beyan ve tutumlar müzakerenin karşı tarafına sınırsız bir esneklik sağlamaktadır. Avrupa tarafı görmektedir ki Türkiye'yi her reddedişinde Türkiye'den daha istekli bir tavır görmektedir. Şu veya bu dış politika tercihi ile kendi bekasını özdeşleştirmiş görüntüsü veren bir ülkenin rasyonel bir müzakere süreci için kendi çıkarlarını koruyacak karşı tezler geliştirebilmesi mümkün değildir.
Yunanistan'ın AB konusunda sağladığı son destek de abartılı bir iyimserlik psikolojisinin oluşmasına yol açmamalıdır. Yunanistan'ın bu konudaki tercihi çok açıktır. Türkiye-AB ilişkilerinin ne tam hayır ne de tam evet içermeyecek bir şekilde askıda tutulması Yunanistan'a önemli diplomatik kozlar ve avantajlar sağlamaktadır. Bu pozisyonun Türk dış politikasının üzerinde Demokles'in kılıcı gibi sallandırılması Yunanistan'ın dış politika ağırlığını ciddi şekilde artırmaktadır. Bunun için de Türkiye-AB ilişkilerinin iyi seyrettiği dönemlerde engelleyici bir tavır takman Yunanistan, ilişkilerin kötü seyretmesinin Türkiye'yi başka dış politika tercihlerine yöneltebileceği durumlarda destek sağlayarak bu belirsiz statükonun sürmesini sağlamaktadır. Bu da Yunanistan'a düşmanın kaderi eline verilmiş merhametli bir cellat hüviyeti kazandırmaktadır. AB ile ilişkileri Yunanistan'ın müsbet ya da menfi tavrına bağlı bir Türkiye küçültülmüş bir ölçekte Türk-Yunan dengelerine bağlı dış politikaya mahkum edilmiş demektir.
Türkiye dış politikada onurlu ve gerçekçi bir çizgiye kavuşmak istiyorsa her şeyden önce tavırlarını yönlendiren psikolojisini ciddi bir şekilde yeniden gözden geçirmek zorundadır. Bu psikoloji ile girişilecek ilişkiler müzakerenin karşı tarafında oturanın kimliğinden bağımsız olarak mutlaka olumsuz neticeler ile sonuçlanır. Bu tarafın, AB, ABD, Rusya, Orta Asya veya İslam dünyası olması daha ikincil bir husustur. Psikolojik tepkilere ayarlı, hissi ve hesapsız ilişkiler ve bu ilişkilerin getirdiği psikolojiler üzerine bir dış politika stratejisi oturtulamaz.
Yorumlar
Sırala:
Canlı
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.