TR
EN
AR
FR
RU
UR
Bosna'da öznesi gizlenen suçlar ve uluslararası hukuk
Diplomatik ilişkilerde kullanılan üslup ve kavramlar tarafların o meseleye nasıl baktıklarım ortaya koyan temel araçlardır. Diplomatik görüşmelere ve metinlere sızan vurgular veya muğlak ifadeler bu metinlerin oluşmasında etkin oları ülkelerin konumlarım ve bakış açılarım yansıtırlar.
Bu açıdan diplomasi tarihinde görülen en trajik ikiyüzlülük Paris'te teyid edilen Bosna anlaşmasının imza töreninde yaşandı. Başta Clinton olmak üzere bütün Temas Grubu ülkesi liderleri Bosna'da yaşanan insanlık dramım ve savaş suçlarım anlatırken öznesi olmayan ifadeler kullanmaya özen gösterdiler. "Bosna'da çok sayıda insan öldürüldü, çocuklar katledildi, insanlar evlerim terketmek zorunda bırakıldılar, kadınlara tecavüz vedildi. Bu barış ile bütün bu acılar sona erecek vb." Bu edilgen cümleler ile aslında bu fiillerin özneleri ile birlikte bu savaş suçlarını işleyenlerin kimlikleri de gizlenerek taktik bir barış adına hukuk ayaklar altına alınmıştır. "Suçlusu ve öznesi belli olmayan suçun hukuki müeyyidesi de olmaz" mantığı bir barış anlaşması ile cezalandınlması gereken suçluyu diplomasinin bir tarafı olarak meşrulaştırmış ve ödüllendirmiştir. Hukuka dayanmayan bir barışın ne derece sürekli olacağa bu öznesiz ifadeleri kullanan tarafların iradelerine dolayısıyla da uluslararası çıkarlarına bağlı kalacaktır.
Bosna anlaşmasında sergilenen bu tavır ile Körfez Savaşı sonrasında Irak'a karşı sergilenen tavır mukayese edildiğinde bugün uluslararası sistemin ve hukukun hangi esaslar üzerine oturduğu rahatlıkla gözlenebilir. Irak'ın Kuveyt'i işgali sonrasında hukuki olarak isbat edilmeyen suçlar için bile sembolik özneler bulan büyük güçler, Irak'ın en şiddetli şekilde cezalandırılması için uluslararası kamuoyu oluşturmuşlardır. Irak tarafından Kuveyt'te işlenen suçlar Bosna'daki insanlık dramının yanında devede kulak cinsinden kaldığı halde zihinlerde oluşan sembolik özneler yoluyla sadece Irak yöneticileri değil, Irak halkı da cezalandırılmıştır. Irak'ın kendisine dikte edilen bütün şartlan kabul etmesine rağmen uluslararası ambargo devam ettirilmiştir. Bu yolla Irak'ın Kuveyt'i işgalinde hiçbir dahli olmayan masum insanlar ve çocuklar ilaçsız ve yiyeceksiz bırakılarak cezalandırılmış ve Türkiye dahil diğer bölge ülkelerini de etkileyen ekonomik ve siyasi istikrarsızlık yaratilmıştir. Bosna'da bunalımı dondurarak Balkanlar'a yayrnamaya özen gösteren devletler Irak'taki otorite boşluğunun çıkardığı bunalımın diğer ülkelere ve özellikle de Türkiye'ye yayılmasını adeta teşvik etmişlerdir.
Bosna'da suçların öznesi gizlenirken Ortadoğu'da suçlarla ilgisi bulunmayan özneler cezalandırılmaktadır, ikinci Hitler imajı verilen Saddam ile Irak halkı bütünüyle özdeşleştirilerek Kuveyt'i işgal suçu için anonim bir özne yaratılırken, Bosna'daki katliamların sorumlusu Milosevic taraf olarak masaya oturtulmakta ve Nobel adayı barış kahramanı imajı ile birlikte içinde savaş suçluların da bulunduğu bütün Sırplara müsbet bir imaj kazandırılmaktadır. Amerika'da büyük yankı uyandıran Oklohama suikastı için anında müslüman özneler bulan uluslararası medya ve batıdaki güç merkezleri Bosna'da müslümanlara karşı işlenen açık suçların öznelerini gizleyerek müslümanlara karşı işlenen suçla nn meşru ve kabul edilebilir olduğunu da gizli bîr önerme şeklinde ortaya koymuş bulunmaktadırlar. Oklohama suikastının öznelerinin beyaz ve hristiyan Amerikalılar olduğu ortaya çıkmış olmasına rağmen müslümanlar topyekun bu gizli özne durumunda tutulmaya devam edilmişler; Sırplar ise Milosevic nezdinde topyekun tezkiye edilerek uluslararası bir barışın saygın tarafları haline getirilmişlerdir.
Diplomasi tarihinde bu denli hukuk ihlali ancak uluslararası hukukun gelişmediği dönemler ve toplumlarda görülmüştür, islam dünyası gittikçe artan dozda yoğunlaşan bu çifte standartlı tavra karşı sesini yükseltmediği takdirde bu uluslararası hukuk ihlallerinden sürekli etkilenen taraf olmaya devam edecektir. Bugün Bosna'da yaşananların yarın Kıbrıs'ta, Filistin'de, Azerbaycan'da, Çeçenistan'da, Keşmir'de yaşanmayacağımn hiçbir garantisi yoktur. Aslında Bosiıa anlaşması Ue müslümanlara karsı işlenen suçların özneleri gizlenerek bu tür çatışma bölgelerindeki karşı güçlere de gizli bir yeşil ışık yakılmıştır. Suçlu ile mazlumu ayni masaya oturtarak hukuku hiçe sayan bir barış arılaşmasını mazlumlara dikte edenler bir gün kendileriniıı de ayni hukuk ilkelerine ihtiyaç hissedeceklerini unutmamalıdırlar.
Bu açıdan diplomasi tarihinde görülen en trajik ikiyüzlülük Paris'te teyid edilen Bosna anlaşmasının imza töreninde yaşandı. Başta Clinton olmak üzere bütün Temas Grubu ülkesi liderleri Bosna'da yaşanan insanlık dramım ve savaş suçlarım anlatırken öznesi olmayan ifadeler kullanmaya özen gösterdiler. "Bosna'da çok sayıda insan öldürüldü, çocuklar katledildi, insanlar evlerim terketmek zorunda bırakıldılar, kadınlara tecavüz vedildi. Bu barış ile bütün bu acılar sona erecek vb." Bu edilgen cümleler ile aslında bu fiillerin özneleri ile birlikte bu savaş suçlarını işleyenlerin kimlikleri de gizlenerek taktik bir barış adına hukuk ayaklar altına alınmıştır. "Suçlusu ve öznesi belli olmayan suçun hukuki müeyyidesi de olmaz" mantığı bir barış anlaşması ile cezalandınlması gereken suçluyu diplomasinin bir tarafı olarak meşrulaştırmış ve ödüllendirmiştir. Hukuka dayanmayan bir barışın ne derece sürekli olacağa bu öznesiz ifadeleri kullanan tarafların iradelerine dolayısıyla da uluslararası çıkarlarına bağlı kalacaktır.
Bosna anlaşmasında sergilenen bu tavır ile Körfez Savaşı sonrasında Irak'a karşı sergilenen tavır mukayese edildiğinde bugün uluslararası sistemin ve hukukun hangi esaslar üzerine oturduğu rahatlıkla gözlenebilir. Irak'ın Kuveyt'i işgali sonrasında hukuki olarak isbat edilmeyen suçlar için bile sembolik özneler bulan büyük güçler, Irak'ın en şiddetli şekilde cezalandırılması için uluslararası kamuoyu oluşturmuşlardır. Irak tarafından Kuveyt'te işlenen suçlar Bosna'daki insanlık dramının yanında devede kulak cinsinden kaldığı halde zihinlerde oluşan sembolik özneler yoluyla sadece Irak yöneticileri değil, Irak halkı da cezalandırılmıştır. Irak'ın kendisine dikte edilen bütün şartlan kabul etmesine rağmen uluslararası ambargo devam ettirilmiştir. Bu yolla Irak'ın Kuveyt'i işgalinde hiçbir dahli olmayan masum insanlar ve çocuklar ilaçsız ve yiyeceksiz bırakılarak cezalandırılmış ve Türkiye dahil diğer bölge ülkelerini de etkileyen ekonomik ve siyasi istikrarsızlık yaratilmıştir. Bosna'da bunalımı dondurarak Balkanlar'a yayrnamaya özen gösteren devletler Irak'taki otorite boşluğunun çıkardığı bunalımın diğer ülkelere ve özellikle de Türkiye'ye yayılmasını adeta teşvik etmişlerdir.
Bosna'da suçların öznesi gizlenirken Ortadoğu'da suçlarla ilgisi bulunmayan özneler cezalandırılmaktadır, ikinci Hitler imajı verilen Saddam ile Irak halkı bütünüyle özdeşleştirilerek Kuveyt'i işgal suçu için anonim bir özne yaratılırken, Bosna'daki katliamların sorumlusu Milosevic taraf olarak masaya oturtulmakta ve Nobel adayı barış kahramanı imajı ile birlikte içinde savaş suçluların da bulunduğu bütün Sırplara müsbet bir imaj kazandırılmaktadır. Amerika'da büyük yankı uyandıran Oklohama suikastı için anında müslüman özneler bulan uluslararası medya ve batıdaki güç merkezleri Bosna'da müslümanlara karşı işlenen açık suçların öznelerini gizleyerek müslümanlara karşı işlenen suçla nn meşru ve kabul edilebilir olduğunu da gizli bîr önerme şeklinde ortaya koymuş bulunmaktadırlar. Oklohama suikastının öznelerinin beyaz ve hristiyan Amerikalılar olduğu ortaya çıkmış olmasına rağmen müslümanlar topyekun bu gizli özne durumunda tutulmaya devam edilmişler; Sırplar ise Milosevic nezdinde topyekun tezkiye edilerek uluslararası bir barışın saygın tarafları haline getirilmişlerdir.
Diplomasi tarihinde bu denli hukuk ihlali ancak uluslararası hukukun gelişmediği dönemler ve toplumlarda görülmüştür, islam dünyası gittikçe artan dozda yoğunlaşan bu çifte standartlı tavra karşı sesini yükseltmediği takdirde bu uluslararası hukuk ihlallerinden sürekli etkilenen taraf olmaya devam edecektir. Bugün Bosna'da yaşananların yarın Kıbrıs'ta, Filistin'de, Azerbaycan'da, Çeçenistan'da, Keşmir'de yaşanmayacağımn hiçbir garantisi yoktur. Aslında Bosiıa anlaşması Ue müslümanlara karsı işlenen suçların özneleri gizlenerek bu tür çatışma bölgelerindeki karşı güçlere de gizli bir yeşil ışık yakılmıştır. Suçlu ile mazlumu ayni masaya oturtarak hukuku hiçe sayan bir barış arılaşmasını mazlumlara dikte edenler bir gün kendileriniıı de ayni hukuk ilkelerine ihtiyaç hissedeceklerini unutmamalıdırlar.
Yorumlar
Sırala:
Canlı
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.