TR
EN
AR
FR
RU
UR
Yetki kargaşası ve dış politika iradesi
TÜRKİYE
içerde suni gündemlerle yıpratıcı tartışmaların içinde bocalarken dış politikada ciddi emrivakilerle ve mevzi kaymaları ile karşı karşıya kalmaktadır. Son günlerde özellikle Arnavutluk konusunda ortaya çıkan politikasızlık Balkanlar'da ciddi bir ağırlık kaybına yol açmış bulunmaktadır. Arnavutluk bunalımının AB ülkelerinin katılımı ile Yunanistan'ın ev sahipliğinde Atina'da tartışılması ve bu nedenle yeni Arnavutluk Başbakanı'nın Atina'ya gitmesi Türkiye için bu zaafların ne tür sonuçlar doğurabileceği açısından ciddi tehlike sinyalleri vermektedir. Arnavutluk'taki bunalımın baş aktörlerinden olan Yunanistan'ın bunalımın çözümünde de kilit bir role soyunması Balkanlar'da kaybedilmekte olan mevzilerin önemli bir göstergesi olarak sayılmalıdır. Arnavutluk-Yunanistan ilişkileri bir açıdan Türkiye-Sırbistan ilişkilerine benzer. Bosna bunalımı dolayısıyla tertip edilen bir uluslararası toplantıya Türkiye'nin ev sahipliği yapması ve Sırbistan'ın buna katılması nasıl Türkiye'nin Balkanlardaki artan ağırlığının bir işareti gibi değerlendirilirse, Yunanistan'ın bu yeni rolü de bu ülkenin artan ağırlığının bir işareti olarak görülmelidir. Yunanistan AB üyesi olmasının verdiği avantajları da kullanarak Balkanlar'da etkin bir kilit ülke konumu kazanmaktadır.
Türkiye işte bu hassas konjunktürde dış politikanın gerçek muhatabının kim olacağı konusunda tereddütler yaratacak sinyaller vermektedir. Genelkurmay Başkanı Karadayı'nın mesajları başta Yunanistan olmak üzere dış kamuoyunda Türkiye'nin dış politika sinyalleri olarak algılanırken hükümet ciddi bir şekilde devre dışı tutulmaya çalışılmaktadır. Devlet geleneğine sahip olan toplumlar kendi iç çelişkilerinin ve fikir farklılıklarının dış kamuoyuna diğer uluslararası aktörlerin kozlarını artıracak şekilde yansımasına izin vermezler. Bu konuda Ankara'da yaşanan muhatap sıkıntısı hemen aşılmalı ve hükümet gerekli etkin tedbirleri alarak gündemin önüne geçebilmelidir. İç bunalım alanlarının dışarıya bir yetki kargaşası şeklinde yansıması Türkiye'nin dış politika esnekliğine büyük bir darbe vurur.
Daha önceki bir yazımızda da ifade etmeye çalıştığımız gibi uluslararası ilişkiler bir açıdan bakıldığında borsa mantığı ile işler. Ülkelerin iç siyasi yapılarında ortaya çıkan belirsizlikler ve çelişkiler borsaya yaptığı etkiye benzer bir etkiyi uluslararası ilişkilerde sessiz ve derinden yapar. Belirsizlik yaşayan ülkelerin kısa ve uzun vadeli çıkar çatışmaları içinde olduğu rakipleri ve müzakere sürecindeki müttefikleri devreye girerek bu çelişkili belirsizlik konjunktüründen mümkün olan en fazla tavizi alarak çıkmak isterler. Bu da ülkelerin diplomatik ilişkilerinde hisse senetlerine benzer bir dalgalanma meydana getirir. Kısa dönemli yeni bölgesel çıkar ittifakları oluşur ve iç belirsizlik ile dış dalgalanmanın meydana getirdiği bir kasır döngü siyasi belirsizlik yaşayan ülkeyi kıskaca alır. Siyasi inisiyatifin azaldığı bu dönemler ülkelerin dış ilişkilerde en ciddi ve en kalıcı darbeleri aldığı dönemlerdir.
Türkiye iç siyasi irade belirsizliği ile dış ilişkiler arasındaki bu etkileşim alanı açısından son derece kritik bir dönemden geçmektedir. Zaten son derece dinamik ve yoğun olan dış ilişkiler temposu yakın zamanda içerdeki yetki kargaşasından kaynaklanan yeni sürpriz problemlerle daha da karmaşık bir durum alabilir. Bu açıdan Türkiye'nin ne iç siyasi kutuplaşmalara yol açacak siyasi dışlamalara ne de bu dışlamalarla oluşacak zayıf ve dengesiz siyasi iradelere tahammülü vardır. Yetki kargaşalarının ve kutuplaşmaların sürmesinin bölgesel ve uluslararası dengelerde bir daha geri getirilemeyecek zaman kayıplarına ve inisiyatif yetersizliklerine yol açacağı unutulmamalıdır.
Yorumlar
Sırala:
Canlı
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.