Müslümanlığımızı Ankara nasıl görüyor?

Dünkü yazımda, İslâm coğrafyasının yeni tanziminde Batı hesabına önemli bir misyon yüklenen Türkiye''nin "Müslüman ülke" özelliğinin vurgulandığını belirtmiş, bu vasfın Batı''dan nasıl göründüğünü anlamak üzere sorular ortaya koymuştum. Bugün de, bu tanımlamanın, Ankara tarafından nasıl algılandığını tesbit etmeye yarayacak sorular sormak istiyorum. Bunun da gerekli olduğunu düşünüyorum, çünkü sizin uluslararası tanzim operasyonunda oturtulduğunuz çerçevede bu niteliğiniz önemseniyorsa, sizin bunu nasıl algıladığınız da önem kazanıyor demektir. O zaman soralım:

-Ankara, Türkiye''ye yönelen "Müslüman ülke" tanımlamasını gerçekten önemsiyor mu? Batı güç odaklarının bu vasfı, stratejik bir değer taşıdığı için mi kullandığını düşünüyor, yoksa Türkiye''nin Müslüman halkına şirinlik olsun diye mi?

-Eğer "Müslüman" olmamızın stratejik bir değeri varsa bu gerçekten de nasıl bir pazarlık gücü sağlıyor Türkiye''ye ve Türkiye, Batı ile ilişkilerinde bu gücü arkasında hissediyor mu? Bu gücü arkasında hissedecek ölçüde bir "Müslüman ülke" hassasiyeti taşıyor mu? Eğer bu vasfın stratejik değeri, Türkiye''nin İslâm ülkeleri ile kurabileceği potansiyel ilişki zenginliğini ilgilendiriyorsa, Türkiye, Müslümanlığı böyle bir zengin ilişki alanı olarak geliştirme yolunda bir projeye sahip mi?

-"Batılılaşma" Türkiye''nin Osmanlı''nın çözülüş döneminden beri ulaşmayı hedeflediği bir rüya... Batılılaşma''nın ne anlama geldiği konusunda bir mutabakat sağlanabilmiş ve din farklılığının bu rüyayı nasıl etkileyeceği konusunda net düşünceler oluşmuş olmasa da, bu kavramın bir medeniyet tercihi demek olduğu hissedilegelmiştir. Cumhuriyet döneminde "İslâm alanı"nı daraltan politikalarda da, Batılılaşma hedefinin etkisi olduğu biliniyor. Batılılaşma, hep İslâm alanının daralması pahasına büyümüştür. Şimdi Türkiye, AB ile bütünleşme seyrinde önemli bir dönüm noktasında iken, İslâm''a nasıl bir konum biçmekte, Türkiye''nin "Müslüman ülke" olarak tanımlanmasını hangi duygularla karşılamaktadır? İçimizden neler geçiyor daha doğrusu? "Batı ile bütünleşme heyecanı içindeyken şimdi nerden çıktı bu?" mu diyoruz? Avrupa kendi bünyesine "İlk Müslüman ülke"yi alma kararı verdiğini ilân ederken, bizim unuttuğumuz bir vasfımızı mı hatırlatmış oluyor? Ankara, diyelim Avrupa ile bütünleştikten yıllar sonra da Türkiye''nin "Müslüman ülke" vasfının devam edeceğini düşünüyor mu? Avrupa eğer bir medeniyet ve kültür projesi ise, "Müslüman ülke" vasfını devam ettirmek üzere nasıl bir kültürel ilişki düzenini öngörüyor? Avrupa''nın bir kültürel entegrasyonu hedeflediğini düşünüyor mu, böyle bir şey söz konusu ise Türkiye bu noktada edilgenliği mi tercih edecek, etkenliği mi? Bu kültürel ilişki içinde vereceğimiz ve alacağımız şeyler konusunda bir alarm-bir seferberlik ihtiyacı hissediyor mu?

-"Müslüman ülke" diye tanımlanmak, Ankara''yı sevindiriyor mu, rahatsız mı ediyor? "Müslüman ülke" vasfının aşınması Ankara''yı sevindirir mi, üzer mi?

-Türkiye AB ile bütünleşme seyri içinde bir "özgün kimlik" kaygısı taşıyor mu? "Özgün" yani kendine mahsus, her halükârda korumayı olmazsa olmaz şart kabul ettiği, Avrupa ile bütünleşirken yaralanmasından endişe duyacağı bir kimlik... Nedir bu kimliği dokuyan ana kaynaklar? İslâm o kimliğin neresinde yer alıyor? Yoksa Türkiye''nin kimlik kaygısı diye bir derdi yok mu? "Canım, Avrupa ile bütünleşelim de ne olursa olsun, Hasan''ların Hans olması, Türkçe''nin yerini İngilizce''ye bırakması gibi bir derdimiz yok" mu diyoruz?

-Türkiye, 28 Şubat süreci yaşadı, yaşıyor. Bu sürecin ana çerçevesi, hayatın her alanında islâmî birikimi azaltmayı öngörüyor. Eğitimden bürokrasiye, siyasetten ekonomiye, dış politikaya, insan kişiliği projesine kadar her şeye uzanan bir azaltma... Artık biliniyor ki, 28 Şubat 1997''den bugüne Türkiye''de islâmî birikim, önemli ölçüde yara almıştır. İşte böyle bir süreç işlerken ortaya konan bir tanımlamadır "Müslüman ülke" ifadesi. 28 Şubat projesi ile bu tanımlamayı yanyana koyduğunda nasıl bir uyum veya çelişki görüyor Ankara? Bir yanda azaltılan bir islâmi kimlik, diğer yanda, stratejik bir zenginlik değeri taşıyan "Müslüman"lık boyutu... Buradaki uyum veya çelişki nedir?

-"Müslüman ülke" tanımlaması Türkiye''ye, stratejik planda, Avrupa adına İslâm coğrafyasına yönelik bir taşeronluk görevi mi yükleyecek, yoksa İslâm coğrafyası adına Avrupa nezdinde bir temsilcilik mi? Ankara''nın yüreği hangisinden yana atıyor? Ankara, hangisine yönelik bir hazırlığın içinde?

Belki daha pek çok soru sorulabilir. Ama işin aslı "soru sormaya cesaret etmek"le ilgili... Bu da muhtemel problemleri görme ve göğüsleme cesaretine bağlıdır. Ankara''da "İslâm ve Türkiye ilişkisi"nin hangi derinliklerde seyrettiği üzerinde yeterli zihni mesai sarfedildiğini sanmıyorum, ama genlerimize işleyen bir alâkanın hiç beklemediğimiz kavşaklarda karşımıza çıkacağını da unutmamamız gerektiğini vurgulamak istiyorum. Bize hep bir "Sen Müslümansın" diyen bulunacak. Önemli olan, bunun bir şeref olduğunun idrakinde olmaktır, diye düşünüyorum.

Bu, Yeni Şafak''ın okuyucularına yeni armağanı... Merhum Lamia ve Raci Faruki çiftinin, engin ilim dünyasından süzülmüş muhteşem bir eser. Yeni Şafak''ın tırmanış seyrinde elele tutuştuğu bir şaheser... "İslâm Kütür Atlası" tam da bugünler için önemli. Bugünlerde okunacak bir kültür hazinesi... Neden? Çünkü Türkiye, Avrupa Birliği heyecanı içinde, bir kültür ve medeniyet hesaplaşmasını yaşayacağını fark bile edemiyor... Avrupa, bir bütün halinde alımlı bir gelin gibi sunuluyor ülkemiz insanına? Zaten küresel kültürün kuşatması altında bulunan insanımız, çok daha yakın bir kültürel abanışla karşılaşacak. İşte orada, sığınabileceği, sırtını yaslayıp güç alabileceği, onur duyacağı, Avrupa kültür alanlarına şerefle takdim edeceği bir medeniyet-kültür mirasına sahip olduğunu bilmesi lâzım insanımızın... Bu kitap, o zenginliği, o engin dünyayı getiriyor önümüze... "İşte benim gönül iklimim" diyebileceğiniz bir dünya... Onu tanımalı, onu çocuklarımızla birlikte okumalıyız. "İşte yavrum yüreğini besleyeceğin dünya" diyerek... Avrupa karşısındaki aşağılık duygusunun önemli bir sebebi bilgisizliktir. İlk seferberlikte, onu aşmalıyız... İşte Yeni Şafak''ın gayreti, böyle bir seferberliğin uzantısıdır.