Afrika’nın ihyası ve inşasında Türkiye rol almalı

Bugün Afrika dünyanın en zengin doğal kaynak rezervine, genç insan potansiyeline, kültürel ve tarihi birikime sahip bir kıtası.

Kıtanın altından elmasa, pırlantadan petrole, doğalgazdan sanayinin temel hammaddelerine kadar çok zengin rezervlere sahip olduğu bilinmektedir

Her yıl 20 milyona yakın genç insan işgücüne katılmaktadır. Bu süreç 30 yıl daha devam edecektir.

Bu potansiyel iyi şekilde değerlendirildiğinde; eğitim ve iş imkânı sağlandığında, dünyanın gelecekteki beşeri sermaye ihtiyacının karşılanmasında çok önemli bir işlev görebilir.

Yine özellikle güneş ve rüzgar enerjisi ile yenilenebilir enerji üretiminin yaygın şekilde artırılabileceği söylenebilir (bu sayede çevre kirliliğinin azaltılması, enerjiye ulaşım ve yeni iş imkanları sağlanabilir).

Dünya üzerinde ekilebilir ama ekilmeyen toprakların yüzde 60’i Afrika’da yer almaktadır. Bu büyük potansiyel yüzyılın sonunda 11 milyara ulaşması beklenen dünya nüfusunun besleyecek (dünyanın geleceğini kurtaracak) en büyük arazinin bölgede olduğu anlamına gelmektedir.

Yani, Afrika kıtası bir taraftan beşeri sermaye stokuyla, diğer taraftan verimli tarımsal arazi başta olmak üzere doğal kaynak zenginliğiyle dünyanın gelecekteki kaynak kıtlığı sorununu ortadan kaldıracak bir potansiyeli bünyesinde taşımaktadır.

**

Afrika kıtasının sahip olduğu bu zengin potansiyel (dünyanın en fakir bölgesi olması kaynakların iyi yönetilemediği anlamına gelmektedir) doğru değerlendirilmediğinde farklı risk ve sorunların ağırlaşmasını da beraberinde getirecektir.

En önemli risklerden birisi; genç nüfusun iyi eğitim alamaması, iş bulamaması, geçimini sağlayacak bir gelirden mahrum olmasıdır.

İş bulamayan gençler ya göç edecekler ya da radikal örgütlere meyledecektir.

Aslında dünyanın Afrika kıtasını ihya etme girişimleri uzun vadede göç dalgasının önüne geçilmesi ve ihtiyaç duyulan gıda üretiminin yeterli düzeyde üretilmesine katkı sağlayacaktır.

Yani Afrika’ya iyilik yapılması, aslında ülkelerin kendi geleceklerine yatırım yapmaları anlamına gelecektir.

**

Bugün Afrika’da 800 milyon insan elektrik enerjisine ulaşamamaktadır.

Nüfusun önemli bir kısmı temiz içme suyundan mahrumdur.

Hijyen şartlarda hayatını devam ettirecek bir çevre ve gelir seviyesi söz konusu değildir.

Sağlık hizmetleri; hastane ve doktor sayısı son derece yetersizdir.

Bütün bu şartlardan kaynaklanan salgın hastalıklara bağlı yüksek düzeyde ölümler gerçekleşmektedir. Her yıl milyonlarca Afrikalı insanın ölümcül bulaşıcı hastalıklara yakalandığını söyleyelim. Afrika toplumunun bir kısmı hastalıktan, bir kısmı açlıktan ve bir kısmı da iç çatışmalardan hayatını kaybetmektedir.

Eğitim imkanları çok yetersiz ve nitelikli insan ihtiyacını karşılamanın ötesinde.

Afrika’daki bu büyük insan dramı karşısında dünyanın sessiz kalması da ayrı bir vehamet.

Burada söylemek istediğimiz çok büyük doğal, tarihi, insani zenginliklere sahip olan bir bölgenin kötü yönetilmesi nedeniyle, dünyada fakirlik azalırken Afrika’da artmasına neden olmuştur. 2030 yılında dünyanın en yoksul 10 insanından 9’unun Sahra altı Afrika ve çatışma bölgelerinde yaşayacağı tahmin edilmektedir.

**

Afrika’nın zengin kaynakları bütün ülkelere adil dağıtılmamıştır (ülke içinde de adil dağıtım yok).

Otokratik ülke yönetimleri de bölge ülkeleri arasındaki işbirliğinin sınırlı kalmasına ve kötü yönetilmelerine neden olmuştur.

Son yıllarda bölgesel işbirliğinin artması ülkelerin zenginliklerini ve büyümelerinde artırmaktadır.

Yabancıların bölgeye yaptıkları yatırımlar Afrika’nın riskli olmasından dolayı sınırlı kalmaktadır. Özellikle Çin’in Afrika kıtasını keşfettiği ve çok büyük ölçekli yatırımlar yaptığı; ülke kaynaklarını kendi sanayisinde hammadde olarak kullandığı görülmektedir.

Avrupa Birliği’nin de Çin’in derinlemesine Afrika kıtasına nüfuz etmesinden rahatsız olduğunu da belirtmeliyiz.

**

Türk hükümeti son yıllarda Afrika kıtasına olan ilgi ve işbirliğini artırmaya çalışmaktadır. Fakat gelinen noktada bu işbirliği çabaları, bir stratejinin parçası olmadığından, yeterli düzeyde değildir.

Türkiye Cumhuriyeti’nin Afrika ile ilgili kapsamlı bir stratejik planı olması gerekir. Bu plan; hem ekonomik, hem sosyo-kültürel anlamda düşünülmeli, hem de tarihi mirası koruyup geleceğe taşıma amacını içselleştirmelidir.

Afrika’yı imar edeceğiz; onlara insanı yardımda bulunacağız ve birlikte (işadamları ve devlet erki ile) ülkelerin imarını, inşasını ve ihyasını yapmaya çalışacağız.

Afrika kıtasının Türk milletinden beklediği ve bize tarihimizin yüklediği misyon da budur.