
Milliyetçi Hareket Partisi''nin seçimlerde kendisinin bile beklemediği bir başarıyı yakalaması çeşitli değerlendirmelere konu olmaktadır. Bu başarıyı herkes kendince açıklamaya ve anlamlandırmaya çaba göstermektedir.
Kimisi partinin yönetiminde ve temel yönelişlerindeki değişikliklere dikkat çekerken kimisi de Türkiye''nin içinden geçmekte olduğu şartlara ve konjonktüre işaret etmektedir. Şüphesiz her ikisinin de başarıda etkisi olduğu kesindir.
Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) yeni bir parti değil; eğer tarihi bir değerlendirme yapacak olursak en azından yarım asırlık bir geçmişe işaret etmemiz gerekir. Bu partinin nüvesini oluşturan Millet Partisi, 1948 yılında Demokrat Parti''den ayrılan bir grup tarafından kurulmuştur. Kurucuları arasında Hikmet Bayur, Enisi Akaygen, Mareşal Fevzi Çakmak, Kenar Öner, Osman Bölükbaşı, Osman Nuri Köni ve Sadık Aldoğan gibi isimler vardı. Bu parti 1953 yılında, DP iktidarının çabalarıyla mahkemece kapatıldı. Ardından CUMHURİYETÇİ MİLLET PARTİSİ kuruldu (1954). Bu parti 1958 yılında TÜRKİYE KÖYLÜ PARTİSİ ile birleşerek CUMHURİYETÇİ KÖYLÜ MİLLET PARTİSİ (CKMP) adını aldı. Hatırlanacağı gibi CKMP''nin genel başkanı Osman Bölükbaşı idi.
1965 yılında Alpaslan Türkeş ve arkadaşları bu partiye girmişler ve Türkeş genel başkanlığa getirilmiştir. 1969 yılında da partinin adı MİLLİYETÇİ HAREKET PARTİSİ şeklinde değiştirilmiştir. Böylece her ne kadar MHP adı 1969 yılından beri varsa da partinin temelini oluşturan siyasi örgütün tarihi 1948''lere kadar geriye gitmektedir.
Türkeş partiye genel başkan olduktan sonra partinin ideolojisi, temel felsefesi ve önceliklerinde önemli değişiklikler geçirdiği açıktır. Zaten 1948 yılındaki MP''nin program ve çizgisinin aynen devam ettiği söylenemez. Parti her yeni dönemde çizgisini biraz değiştirmiş, programında tadiller yapılmış ve önceliklerinde yenilikler ortaya koymuştur.
1981''de Milli Güvenlik Konseyi ülkedeki tüm partileri kapatınca MHP''de kapatılmış oldu. Sadece kapatılmadı aynı zamanda MSP ile birlikte MHP de askeri mahkemede yargılandı. Partinin yöneticilerin idamı istendi. Yıllar süren yargılamalar sonunda yöneticilerin kimisi ceza aldı, kimisi de beraat etti.
1983''ten sonra MHP''nin bıraktığı boşluğu doldurmak üzere MİLLİYETÇİ ÇALIŞMA PARTİSİ (1985) kuruldu. 1992''de MHP yeniden açıldıktan sonra MÇP''ye katılma kararı aldı. 1993''teki Olağanüstü Genel Kurul''da partinin adının MHP olarak değiştirilmesi kabul edildi ve böylece MHP Türk siyasetine yeniden dönmüş oldu.
Görüldüğü gibi MHP''nin oldukça uzun bir tarihi geçmişi ve dikkat çekici bir seyir defteri var. Yarım asırlık hayatında bugüne kadar fazla büyük bir başarısı olmamış, en büyük başarıyı geçtiğimiz hafta yapılan seçimlerde elde etmiştir.
Türkeş''in genel başkanlığı döneminde MHP''nin fazla bir başarısı gözükmemektedir. 1965''te 11, 1969''da 1, 1973''te 3, 1977 seçimlerinde de 16 milletvekili çıkarabilmiştir. Buna rağmen siyasetteki etkisi ve siyasi olaylardaki aktivitesi milletvekili sayısından çok daha fazla olmuştur. 3 milletvekiliyle temsil edilmesine rağmen Birinci Milli Cephe hükümetinde iki bakanlıkla temsil edilmiştir. Yetmişli yıllardaki anarşik olaylarda bu partinin tabanını oluşturan Ülkücü Gençlik çok aktif rol oynamıştır.
Seksenlerden sonra fazla bir varlık gösterememişse de ülkücü kadrolar MDP, ANAP ve DYP içinde kendilerine yer edinmişlerdir. Bu partilerin yönetim kademelerinde ve Meclis''te bazı değişikliklerle birlikte milliyetçi çizgiyi sürdürmüşlerdir. Mesela Agah Oktay Güner, Namık Kemal Zeybek, Erol Köse, Mustafa Taşar gibi isimler partilerinde aktif görevler üstlenmişlerdir.
1991 seçimlerinde RP, MHP ve IDP''nin ittifak yapmaları Meclis''e girmelerini sağlamış ve neticede MHP grup kurabilecek seviyeyi yakalamıştır. 1995 seçimlerinde barajı geçememesi, başından beri partinin yönetimini elinde tutan Türkeş''in vefatı ve sonrasında yönetim kademesindeki değişmeler MHP''nin yeni bir çehre ile seçmenin önüne çıkmasını sağlamıştır. Bugün Devlet Bahçeli yönetimindeki parti yüzde 18 oyla Türkiye''nin ikinci büyük partisi olmuş ve kamu politikaların belirlenmesinde etkili olacak konuma yükselmiştir.
MHP''nin başarısını analiz etmeyi önümüzdeki yazıda sürdürelim.
BIST isim ve logosu "Koruma Marka Belgesi" altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez. BIST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BIST'e ait olup, tekrar yayınlanamaz. Piyasa verileri iDealdata Finansal Teknolojiler A.Ş. tarafından sağlanmaktadır. BİST hisse verileri 15 dakika gecikmelidir.