Siyasete ilgisizlik ve idare

Genel ve yerel seçimlere bir aydan daha az zaman kalmasına ve 18 Nisan''da seçimin yapılması kesinleşmesine rağmen ortada bir seçim heyecanının bulunmaması şaşırtıcı değil mi?

Bu seçimlere normal şartlar altında gidilmediğini herkes gayet iyi biliyor. Mesut Yılmaz hükümetine dışarıdan destek veren CHP''nin baskısıyla dokuz ay öncesinden alınmış olan seçim kararına kimse inanmamıştı. Aday listeleri dışında kalan milletvekillerinin FP desteğindeki son çabalar da bir sonuç vermeyince 18 Nisan''da seçimin yapılması kesinlik kazanmış oldu.

Gelişmelerin iki veçhesi var. Biri seçime girecek partilerin heyecansızlığı ve iddiasızlığı. Diğeri de seçimlerde oy kullanacak vatandaşların ilgisizliği ve duyarsızlığı. Siyasi partiler için seçim en önemli faaliyet alanını oluşturuyor. Temelde her siyasi partinin iktidarı ele geçirmek veya iktidara ortak olmak gibi bir hedefi olduğuna ve bu hedefe ancak seçimlerde elde ettikleri başarıyla ulaşacaklarına göre seçim, partilerin nerede ise varlık nedeni demektir. Normal şartlarda özellikle muhalefetteki partilerin devamlı seçim istemeleri, iktidardakilerinse mümkün olduğu kadar seçimi geciktirmeleri sözkonusudur. Şu andaki duruma bakılırsa bütün partilerde bir heyecansızlık hali hakim olduğuna göre acaba partilerin iktidar olmaları için seçim yeterli değil mi? Bir başka ifade ile seçimin dışında bazı kurumların onayı ve desteği mi gerekmektedir?

Bu sorulara Türkiye''deki tecrübeler ışığında cevap arandığında seçimin iktidar olmak için yeterli olmadığı ve başka bazı kurum ve güçlerin de desteği ve onayının gerekli olduğu söylenebilir. Bu durumda partiler için seçim fazla önemli gözükmüyor; seçim dışı kurumların desteği ve onayı daha da anlamlı gözüküyor.

Seçmen açısından mevcut heyecansızlığı değerlendirdiğimizde, sanıyorum, halkın siyasete ve seçime duydukları güvenin ve önemin giderek kaybolmakta olduğu görülmektedir. Çevremizdeki insanlarla seçim ve siyaset konusunda konuştuğumuzda "Seçim ne değiştirecek ki? Siyasetle bir şey hallolmaz! Bizim seçtiklerimize ülkenin yönetimi bırakılmıyor ki!" şeklinde serzeniş cümlelerini duymamız boşuna değil. Siyaset ve siyasetle ilgili kurumlar; seçim, meclis, milletvekili, hukuk, hükümet.. gibi kurumlar büyük bir güven aşınmasıyla yüz yüze bulunuyorlar.

Siyasete ve seçime güvensizlik duyulmasında bizzat siyasetin içinde olan kişilerin tutumlarının önemli payları olduğu kesin. Hükümetlerin, partilerin, milletvekillerinin davranışları güven aşınmasına katkıda bulunmuştur. Bunu inkar edemeyiz. Fakat bunların katkısının fazla abartıldığı ve siyasetçilere haksızlık edildiğini söylememiz gerekir.

Siyasete duyulan güvensizliğin temelinde idari kadroların ve kurumların siyasete olan müdahaleleri bulunmaktadır. Burada idari kadroların ve kurumların müdahalelerinin siyasettekilerin davranışlarından kaynaklandığını söyleyecekler olacaktır. Ama bunun bir şaşırtmaca olduğu unutulmamalıdır. İdari kadrolar kendi çizgilerinde kalsa ve siyaseti siyasetçilere bıraksa sorun kalmayacaktır.

Size şu son gelişmelerden bir örnek vereyim. TBMM kendi kuralları içinde olağanüstü toplantıya çağrıldı. Çalışmalarına başladı ve gündemine aldığı konuları görüşmek için bir planlama yaptı. Bu arada meclisin gündeminde bulunmamakla birlikte seçimlerin ertelenmesi tartışma gündemine girdi. TCK''nın 312 dahil bazı maddelerinde değişiklik getiren, SPK''yı Anayasa''yla uyumlu hale getiren, itirafçılar için yeni düzenlemeler öneren birkaç tasarı ve teklifi görüşmek için karar alındı. Bütün bunlar milletvekillerinin siyasi faaliyetleri içinde meşru birer tasarruftu. Konunun eğrisi doğrusu olabilir, ama siyasi faaliyet olarak meşru idi. Tam bu noktada Genelkurmay Başkanı bir gazeteciye demeç vererek tavrını ve düşüncesini ortaya koydu. Org. Kıvrıkoğlu''nun bu demecini herkes bir biçimde yorumladı. Meclis''in çalışmasını istemeyenler bu demeci alkışlarken gündemdeki tasarı ve tekliflerin görüşülmesini isteyenler nazik biçimde eleştirdiler.

Sanıyorum temel sorun işte burada düğümleniyor. Meclis''in yani halkın temsilcilerinin yetki ve sorumluluğunda olan bir yasanın değiştirilmesi, kaldırılması veya ibka edilmesi konusunda idari kadroların müdahale anlamı taşıyan tasarrufları siyaseti anlamsız ve işlevsiz kılıyor. Seçmen haklı olarak "Seçtiklerimiz eğer bir yasayı bile değiştirme, yeni biri yasa yapma ve seçmenlerin arzusuna uygun bir düzenleme yapamayacaklarsa siyasetin, seçimin ve ilgili kurumların ne anlamı var?" sorusunu sormaktadırlar.

Siyaset ve siyasi kurumların giderek güven kaybetmesi sadece siyasetçilerin davranışlarıyla ilgili değil, siyasetin dışındaki idari kurumların tutumlarıyla da ilgilidir.