Yeni yüzyıl için Türkiye neler yapıyor?

Türkiye''nin tarihine dikkat çekeceğim. 20''nci yüzyıl, iyi ya da kötü, Osmanlı İmparatorluğu''nun yıkılışı ve onun ardından da Avrupa devletlerinin aldığı kararlarla şekillendi. İnanıyorum ki, gelecek yüzyılı da Türkiye''nin bugün ve yarın alacağı roller ve alacağı kararlar şekillendirecek. Türkiye, Avrupa, Ortadoğu ve Orta Asya''nın geçiş noktasındadır. Türkiye istikrarlı, demokratik, laik bir İslam ulusu olarak Avrupa''nın bir parçası olursa gelecek iyi yönde şekillenecektir."

Bu cümleler sizce kime ait olabilir?

Yine bu soruyu tamamlayan bir soru daha: Bu cümleler Türkiye için ne ifade etmektedir?

Sizi merakta bırakmayayım. Bu sözleri ABD Başkanı B. Clinton Berlin Duvarı''nın yıkılışının onuncu yıl dönümü vesilesiyle Georgetown Üniversitesi''nde yaptığı bir konuşmada dile getirmiş. Avrupa, Rusya ve Ortadoğu üzerinde duran Clinton Yunanistan ve Türkiye konusunda özellikle dikkat çekerek bu iki ülkenin yeni yüzyılda önemli roller üstlenebileceklerini belirtmiş.

ABD bir süpergüç. Yani askeri, ekonomik, teknolojik ve bilimsel faaliyetler alanında dünyanın en önde bir ülkesi. Bütnü dünyada olup bitenlerle ilgilenmekte, kendisiyle doğrudan ilgili olsun veya olmasın gelişmeler hakkında bir tavır takınmakta, belli şekillerde müdahale etmektedir. Dünyanın geleceği üzerinde kafa yormakta, gelecek asrı planlamakta, dengelerin kendi lehine gelişmesi için özel çaba göstermekte.

On yıl önce yıkılan Berlin Duvarı 20. yüzyılın da sonu olmuştu. İkinci Dünya Savaşı sonrasında kurulan ve dünyanın ikiye bölünmüşlüğü üzerinde yükselen dünya düzeni, Berlin Duvarı ile birlikte tarihe karışmış oldu. Doğu Bloku''nun çökmesi ve dünya düzeni içindeki belirleyici rolünü yitirmesiyle yeni asır başlamış oluyordu.

Bu bakımdan aslında 21. yüzyıl Berlin Duvarı''nın yıkıldığı anda başlamış bulunuyordu. Sayısal olarak yüzyılın elli gün sonra son bulması ve yeni yüzyıla girmemiz olgusal olarak yüzyılın da aynı anda başlayacağı anlamına gelmemektedir.

Clinton''un konuşmasında Türkiye için iki önemli hususun altını çizmek gerekiyor. Biri "Türkiye''nin tarihine dikkat çekeceğim" demesi diğeri de "gelecek yüzyılı Türkiye''nin bugün ve yarın alacağı roller ve kararlar şekillendirecek" ifadesine yer vermesi.

Her iki hususta da Türkiye''nin sorunları var. Birtakım gerekçelerle Türkiye tarihinden kopmuş veya koparılmıştır. Geçenlerde Sayın Demirel, "Cumhuriyeti oturtabilmek için Osmanlı''yı kötüledik" demiştir. Tarihini bilerek ve belli bir hesapla karalayan bir ulusun yeniden tarihi ile tanışması, tarihini hatırlayarak bundan dersler çıkarması kolay bir şey olmasa gerek. Ama kendi tarihinden ve coğrafyasından bir ulus devamlı kopuk yaşayamaz. Eninde sonunda onun sorumluluklarını üstlenmesi gerekir. Yeni yüzyılda Türkiye''nin tarihle buluşması, tarihi hatırlaması ve tarihteki yürüyüşünü yeniden değerlendirmesi gerekiyor.

Yeni yüzyılda Türkiye önemli roller üstlenebilir, ama bunun için şimdiden alacağı kararlar önemlidir. Hâlâ 20. yüzyılın başlarındaki reflekslerle ve anlayışlarıyla hareket eden, çağdaş kurumları ve değerleri içselleştiremeyen, bunlar için gerekli donanımı kuramayan bir Türkiye''nin yeni yüzyılda etkin bir ülke olması imkansızdır.

Aylardır başı örtülü bir milletvekilinin TBMM Genel Kurulu''na girip girmemesi sorununu çözemeyen, sorunun çözümü için fırsat bu fırsat diyerek alelacele vatandaşlıktan çıkarma yoluna giden ve anlamsız bir sıkıntıya yol açan, üniversitelerin kapılarında yüzlerce öğrencinin eğitim hakkımız engellenmesin diye her gün gösteri yaptığı, gazetelerin basıldığı, gazetecilerin mafya adamlarının akıllara durgunluk veren ifşaatlarıyla tutuklandığı, keyfiliklerin giderek hakim durum haline geldiği bir ülke görüntüsü veren Türkiye tarihini nasıl hazırlayacak, yeni yüzyıl için hangi kararları alacaktır?

Muhtemelen 31 Aralık gününü 1 Ocak gününe bağlayacak gece için herhalde çok coşkulu bir kutlama programı hazırlanmış ve şimdiden hummalı çalışmalar başlatılmıştır. Binlerce havai fişek, renkli maytaplar, barlarda, eğlence yerlerinde içilecek içkiler, şampanyalar, viskiler şimdiden hazırlanmıştır. Hangi yıldızın nerede sahneye çıkacağı, saatler tam 24.00''ü gösterirken nelerin yapılacağı şimdiden kararlaştırılmıştır. Belki de bu işleri son derece iyi yapacak, kutlama ve eğlencelerde dünyanın diğer ülkelerinden pek geri kalmayacağız. Ama dünyayı şekillendirmeye ve geleceği planlamaya çalışan bir ülkenin lideri olarak Clinton''un sözünü ettiği "kararlar" elbette ki bunlar değildir.

Söyler misiniz lütfen? Hangi kararları almalıyız ki gelecek yüzyılda önemli bir ülke haline gelelim?