Amerika"nın iki yakası

Amerika İngiltere''den bağımsızlığını 1776 yılında kazandı. Amerika''nın özgürlük mücadelesi, bütün dünyadaki bağımsızlık hareketlerinin de önemli bir örneği oldu.

İnsanı ve özgürlükleri siyasal ve ekonomik yapısının merkezine yerleştiren Amerika, 1800''lü yıllarda bütün Avrupa''nın "rüya" ülkesi haline geldi.

Amerika''ya giden Avrupalıların çoğunluğu Avrupa''daki dini ve siyasi baskıdan kaçanlardan oluşuyordu. Onlar giderek hız ve yoğunluk kazanan dayatmacılığa karşı özgürlük yolunu seçiyorlardı.

Amerika, Atlantik Okyonusunu aşarak, New York''un girişindeki, Özgürlük anıtına ulaşabilen göçmenler tarafından kuruldu. Sözkonusu anıt Amerika''nın simgesiydi. O günün şartlarında Atlantik''i aşmak, olağanüstü bir başarı göstererek, özgürlüğe kavuşmak anlamına geliyordu.

Bugünün Amerika''sı o günlerin Amerika''sından çok farklı. Dünyanın en güçlü ekonomisine olduğu kadar en zengin beyin gücüne de sahip. Şirketleri ürün, üniversiteleri de bilgi üretmede öncü. Üretim konusu ne olursa olsun, hemen hemen her alanda dünya standartlarını Amerika''da çalışanlar belirliyor.

Amerika Osmanlı gibi gerçek bir göç ülkesi. Göç durmuş değil, devam ediyor. Ancak göç artık yön değiştirmiş. Eskiden Atlantik Okyonusundan Avrupalılar gelirmiş. Şimdi Pasifik Okyonusundan Asyalılar geliyor. New York, Amerika''nın Doğu, Los Angeles da Batı yakasının merkezi.

New York''ta Avrupa, Los Angeles''te Asya var.

New York göklere isyan edercesine uzanan gökdelenleriyle, insana ürküntü veren bir kent. Bu yüzden, d. Bandrillard New York için, "Firavunlara özgü bir kent, tümüyle piramitlerden oluşmuş gibi" demekten kendini alamıyor.

Los Angeles, California''nın olduğu kadar, Amerika''nın Batı yakasının da en büyük kenti. Los Angeles''te New York''ta olduğu gibi, Avrupa kültürü değil, İspanya, başka bir deyişle, Endülüs''te yoğrulan kültür güçlü.

San Diego''dan San Francisco''ya kadar uzanan alanda, Gırnata başta olmak üzere, Valensia ve Elhamra gibi bütün Endülüs şehirlerinin isimlerini taşıyan yerleşim merkezleri görülür.

Amerika''nın Doğu ile Batı yakasının beslendiği kaynaklar birbirinden oldukca değişik. Birinde Avrupa kültürü egemenken diğerinde topraklarında Avrupa İslamı''mın vatanı olan İspanya ve Portekiz''in Latin Amerika''ya taşıdığı kültür egemen. Bunun için, Octavia Paz''ın "Yalnızlık Dolambacı"nı okuyan herkes, Los Angeles''teki Meksikaları değil de, Berlin''deki Türkleri anlatıyor, duygusuna kapılır.

Endülüs''teki "Avrupa İslam"ı M. Arabi''si, İbn Haldun''u, İbn Rüşd''yle yalnızca İspanya ve Portekiz''in değil, Avrupa Rönesansı''nın da temel kaynaklarından biridir.