Merkez, piyasaları ters köşeye yatırdı!

Merkez Bankası dün bir kez daha piyasaları şaşırttı. Piyasa beklentisi, faizlerde ve munzam karşılıklarda bir değişiklik olmayacağı yönünde idi. Merkez Bankası dün faizlerde bir değişiklik yapmazken, munzam karşılıklarda artırıma gitti.

Aslında piyasalarda oranlarda bir değişiklik olmayacağı ve munzam karşılıklarda bekle-gör politikasının uygulanıp, beklemede kalınacağı yönündeki beklentiyi Merkez Bankası''nın söylemleri doğurmuştu. Ancak Merkez Bankası piyasalarda oluşan beklentinin aksine munzam karşılık oranlarında "oldukça sert" denilebilecek bir artış yaptı. Ve piyasaları ters köşeye yatırdı...

Önce kabaca munzam karşılık nedir ona değinelim. Bankaların topladıkları mevduatlar karşılığında Merkez Bankası''nda tutmak zorunda oldukları belli oranlardaki karşılıklara munzam denmektedir.

Bu oranın artırılması ile daha fazla miktarın zorunlu olarak bankalar tarafından Merkez Bankası''na bloke edileceği için, bankalar açısından maliyet artırıcı bir unsurdur. Diğer taraftan bu oranın artırılması ile piyasadan para çekileceği için para arzını daraltıcı etki söz konusudur.

Sert denilebilecek bir artış diyoruz. Çünkü son yapılan munzam artırımı ile beraber TL yükümlülüklere uygulanan ortalama zorunlu karşılık oranı yüzde 9,6 seviyesinden yüzde 13,3''e çıkmış oldu. Merkez bu artırımla beraber piyasadan 19 milyar TL çekecek.

Merkez Bankası daha uzun mevduatlara daha düşük karşılık uygulayarak kısa vadeli mevduatı cezalandırıp, uzun vadeli mevduatı da daha cazip hale getirme çalışmalarına devam ettiğini ve bu uygulamanın arkasında olduğunu bu kararla bir kez daha göstermiş oldu.

Diğer taraftan ilk kez banka faiz oranlarında bir değişiklik yapmaksızın zorunlu karşılık oranlarında bir değişikliğe gitti. Bu da piyasaları şaşırtırken, Merkez''in deneme yanılma yönteminin devam ettiği kanısı da güçlendi.

Aslında Merkez Bankası''ndan beklenilmeyen ve oldukça sert olan bu karar önceki söylem ve eylemlerle uyumlu. Hızlanma eğilimindeki cari açık tehlikesine karşı kredilerdeki büyümeyi sınırlamak amacıyla, banka önceki toplantılarında da munzam karşılık oranlarını artırmıştı. Ancak bu artışların son dönemde yaşanan gelişmelerin etkisiyle de gereken etkiyi yapmada yetersiz kaldığı görüldü.

Önceki alınan tedbirlerle kredi büyümesinde beklenen yavaşlama sağlanamadı, TL''nin değerlenmesi ve cari açık tehlikesi devam ediyor.

Merkez Bankası ise bu tablo karşısında sert olmakla birlikte yeniden munzam karşılıkları artırım yolunu tercih etti. Her ne kadar piyasa tarafından beklenilmeyen bir gelişme olsa da bu karar mevcut tablo karşısında alınmış bir aksiyondur. Bu kararın sonuçları ise önümüzdeki mayıs-haziran gibi etkili olacaktır.

Şüphesiz munzam karşılıklarda yapılan bu "şok artırım" bankacılık sektörü tarafından hoş karşılanmayacaktır.

Merkez Bankası''nın kararının açıklanmasının ardından, banka kârlarında yapacağı erozyon nedeniyle borsada sert satışlar yiyen bankacılık sektörünün kârlılığından daha önemlisi Türkiye''nin makro ekonomik tablosunun neyi gerektirdiğidir...