50 milyarlık kardeş fon Türkiye"yi gözlüyor

50 milyarlık ifadesi abartı değil. Halen dünyanın pek çok ülkesinde ve yatırım aracında 33 milyar dolar aktifi olan State Oil Fund (SOFAZ / Azerbaycan Petrol Fonu), Türkiye"de başta İstanbul Finans Merkezi"nde ofis yatırımları olmak üzere yatırımları gözlüyor.

Malum Azerbaycan, doğal gaz ve petrol kaynaklarına sahip ve yılda 10 milyar dolardan daha fazla gelire sahip. Bu geliri, Norveç"in Government Pension Fund Global"ini örnek alarak bir fona dönüştürmüşler.

Norveç, bu fonu 1990"da kurdu ve şimdi 656 milyar dolarlık aktif büyüklüğe ulaştı. Yine petrol gelirini değerlendirmek için kurulan Abu Dhabi İnvestmen Outhority 627 milyar dolar büyüklüğe ulaştı. Suudi Arabistan"ın SAMA Foreign Holdings 532 milyar dolar, Kuwait Investment Authority 296 milyar doları yönetiyor.

Petrol geliri olmayıp, devletin gelir fazlalıklarını da fonla yöneten ülkeler var. Çin"in SAFE Investment Company, 568 milyar dolar ile en büyükler arasında bulunuyor. Yine China Investmen Corporation 482 milyar dolar, Hong Kong Monetary Investment Protfolio da 293 milyar dolar ile kendinden bahsettiren petrol dışı fonlardan birkaçı.

Singapur, küçüklüğüne rağmen dünyada iki fonuyla kendinden söz ettiriyor: Singapore Investment Corporation 247 milyar dolar, Temasek Holdings ise 157 milyar dolar aktif büyüklüğe sahip.

Rusya, Avustralya, Libya, Güney Kore, Malezya, Brunei, Fransa, İran. İrlanda, Yeni Zelanda Natıg Aliyev gibi pek çok ülkenin fonu bulunuyor. Hatta Amerika"da Alaska, Teksas , Nex Mexico gibi eyaletlerin de fonları var.

Ülkeler, yüksek gelirlerin iç pazara akarak enflasyona ve hedefsiz yatırımlara sebep olacağını öngörerek bunları daha iyi değerlendirmek için bu fonları kuruyorlar. Dünyanın değişik yerlerindeki tahvil, gayrimenkul, altın ve diğer yatırım araçlarından oluşan sepetler ile bu paralar değerlendiriliyor.

SOFAZ da dünyanın farklı bölgelerinde yatırımları olan ve kendinden en çok bahsettiren fonların biri. Söz konusu yatırım olunca sadece SOFAZ"a bakmamız gerekiyor. Azerbaycan halen Türkiye"deki en büyük yabancı yatırımcı durumunda...

Yine ülkenin en büyük gruplarından SOCAR, Petkim"in çoğunluk hissesine sahip ve Star Projesi kapsamında yeni 5 milyar dolarlık yatırım paketini açıkladılar.

Hafta sonu Hazar Strateji Enstitüsü (HASEN) ile Bakü"de pek çok görüşme yapma şansı bulduk. En başta Enerji Bakanı Natıg Aliyev geliyordu. Deneyimli bir bürokrat olan Aliyev, bakanlık görevinde de önemli anlaşmalara imza atıyor.

Azerbaycan"ın Türkiye"ye orta vadede 17 milyar dolar yatırımının planlandığını açıklayan Aliyev, özellikle TANAP"a (Trans Anadolu Boru Hattı Projesi) sahip çıktıklarını vurguluyor. ''Türkiye ile birlikte bu projeyi bitireceğiz'' diyen Aliyev, Avrupa"nın doğal gazımıza ihtiyaç olduğunu ve pek çok ülkenin de şimdiden ilgi göstermeye başladığını vurguladı.

Yine SOFAZ"ın başkan yardımcısı İsrafil Mammadov, halen Türk bankalarında 800 milyon mevduatları olduğunu söyledi. Şimdiye kadar ofis arzında stabil geliri olabilecek bir proje sunulmadığını da belirten Mammadov, özellikle İstanbul Finans Merkezi bağlamında oluşan projeleri incelediklerini açıkladı.

HASEN"in organize ettiği çalışma gezisinde görüştüğümüz gerek Bakü"deki Türk işadamları gerekse akademisyenler, Türkiye ile ilişkilerin ivmesinin artarak gelişeceğini vurguluyorlar.

Petrol ve doğal gaz geliri sadece fona akmıyor. Bakü, hızla dönüşüyor ve cazibe merkezi olmaya devam ediyor. Modern şehirciliğin en güzel örneklerinden birini burada görme şansına sahipsiniz.

1950"lerde petro kimya tesislerinin yer aldığı Sumgayıt şehri yeniden yapılanıyor. Petrokimya tesisleri tamamen yenileniyor ve tahmini olarak 10 milyar dolar buraya yatırılacak.

Başarılı öğrenciler yurtdışında gönderiliyor ve iyi eğitim alması sağlanıyor.

Mayıs ayında Eurovision finalini yapan Azerbaycan, bugünlerde 17 Yaş Altı Kızlar Dünya Futbol Şampiyonasına ev sahipliği yapıyor.

Azerbaycan"ın yeni vizyonu artık daha net ve hedefleri Hazar Bölgesi"nin en güçlü ve istikrarlı devleti olmak.