O fotoğraf karesi yüz yıl yaşayacak

Tarih; büyük savaşlarla, büyük buluşlarla, büyük projelerle şekillenir. Medeniyetlerin yükseliş ve çöküşü de öyledir.

Tarih cesur insanların öncülüğünde şekillenir.

Dünyayı değiştirenler, insanlığın kaderini etkileyenler hep cesur adımlar, atılımlar olmuştur. Peygamberler de öyledir, devrimciler de, büyük öncüler de. İnsanı değiştirirler, çevreyi değiştirirler, zihinleri değiştirirler, ülkeleri ve dünyayı değiştirirler.

Büyük projeler milletlerin, ülkelerin ve devletlerin kaderini değiştirir. Dünyanın şeklini, güç haritasını, kültür haritasını şekillendirir.

Bugün, yüz yıl sonra Abdülhamit"ten konuşuyorsak, yüz yıl sonra bütün takdir duygularımızla, saygı ifadelerimizle, İstanbul boğazının altından tüp geçit projelerinin çizimlerine tekrar bakıyorsak bundandır.

Başarılar ve bu yönde girişimler, yüzlerce yıl sonra bile saygıyla anılır. Kimse o günkü konjonktürü hatırlamaz, o günkü şartları hatırlamaz, kim ne demiş bakmaz. Projeleri, girişimleri alkışlamaya devam eder.

Elli yıl sonra, yüz yıl sonra yine öyle olacak. Büyük projelere imza atanlar konuşulacak, saygı görecek, isimleri bir yerlerde hep mahfuz kalacak. Ulusların, ülkelerin tarihinde, toplumların hafızasında iz bırakanlar, imza bırakanlar gururla anılacak. Kimse o günkü konjonktürü, günübirlik tartışmaları, öfkeleri hatırlamayacak, bilme ihtiyacı hissetmeyecek.

Bugün Marmaray açılışında verilen fotoğraf karesi yüzyıllarca arşivlerde korunacak ama projeye karşı duranların sözlerinin tamamı tarih kitaplarında bir cümle kadar bile yer edinemeyecek.

Sokullu Mehmet Paşa"yı hala konuşuyorsak, Hazar ve Azak Denizi"ni birleştirme projesi bugün bile heyecan veriyorsa, İzmit Körfezi"ni Karadeniz"le birleştirme projesi bugün bile hayallerimizi zorluyorsa Marmaray da, Büyük Kanal Projesi de yüz yıl sonra aynı heyecanı vermeye devam edecek. Eleştirenler, itibarsızlaştıranlar o gün bir figüran kadar bile hatırlanmayacak.

Önceki gün Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım"la Marmaray"da, Boğazın altmış metre altında ilk seferi yaparken, benim gibi ekipte bulunan herkesin aklına benzer şeyler gelmiş olmalı.

İstanbul"u sekiz bin beş yüz yıllık tarihi, bu küçük toprak parçasında kurulan imparatorlukları, insanlık tarihindeki yerini, bir şehrin nasıl çağ açıp kapatabildiğini, nasıl dünyanın merkezi olabildiğini düşünmüş olmalı.

Eğer Marmaray"ı bütün bunlarla düşünürseniz olağanüstü heyecan duyar, sarsılırsınız.

Büyük projelerin, büyük dönüşümlerin, büyük çıkışların ve yürüyüşlerin bu kadar önemsizleştirildiği, değersizleştirildiği, itibarsızlaştırıldığı bir tarih dönemi sanırım olmamıştır.

Koca koca adamlardan, ergen yorumları okuduğumuz, dinlediğimiz bir dönemi yaşıyoruz. Türkiye"de siyaset, taraf ya da karşıt olmak hiç bu kadar sığ bir görüntü vermemişti.

Öfkelerimiz ve sevgilerimiz çoğu zaman değişkendir. Ama ülkelere, tarihine, geleceğine bakış konusunda hepimizi kuşatan bir sorumluluk vardır.

Hazar İmparatorluğu, İslam ordularını iki yüzyıl boyunca Derbent"te, Dağıstan"da durdurmasaydı bugün bütün "Doğu Avrupa İslam olacaktı" der bazı tarihçiler.

Mesela Irak işgaline hep bu açıdan karşı çıktım. Coğrafyayı, ülkemizi ilgilendiren her konuya böyle bakmamız gerektiğine inandım. Kişisel çıkarların, bulunduğumuz cephenin ötesinde bir gerçeklik olduğunu bildim.

Devletlerden ziyade şehirlerin tarihini bu açıdan daha önemli buldum. Onlar daha kalıcıdır ve değiştirici gücü daha fazladır ve tarihi asıl şehirler yapar. Kendini yeniler, dönüştürür, ayakta kalır bütün yıkımlara direnir.

Marmaray"ı, yüzyıllara dönük bu projeyi başlatırken İstanbul"un iki bin yıl önce ne kadar güçlüyse bugün de öyle güçlü olduğunu, imparatorluklar tarih olurken onun gücünden hiçbir şey kaybetmediğini görmemiz gerekiyor. Öyleyse düşüncelerimizi, bakışaçımızı, bu büyük projeleri algılama biçimimizi ona göre değiştirmek zorundayız.

Marmaray üzerinde yürütülen çocukça, bağnazca spekülasyonlar, sığ bir anlayışın, siyasi kültürün ürünüdür ve hiçbir şekilde saygıya layık değildir. Günübirlik öfkelerle hareket edenlerin bu ülkeye kazandıracakları hiçbir şey yoktur. Bu bilinç ve algı düzeyi sorgulanabilir, sorgulanmalıdır da.

Marmaray"a yönelik itibarsızlaştırma senaryoları, Büyük Kanal Projesi"ne yönelik Türkiye sınırlarının çok ötesine geçen boşa çıkarma kampanyaları bu yüzdendir. Türkiye"nin merkeze dönüşüne, tarihi hafızasını canlandırmasına, kendi güç havzasına yönelmesine, kimlik bilinçlenmesine yönelik derin ve çokuluslu bir savaş yürütülüyor.

Bu millet, bu ülke, bu engeli aştığı, bu kuşatılmışlığı kırdığı ölçüde merkeze yönelecektir. Öyleyse, bırakın konuşanlar konuşsun, bağırıp çağırsın. Tarih onları unutacaktır, adını bile kaydetmeyecektir. Bırakın tarihi, iki nesil sonra silinip gideceklerdir.

Hep böyle olmadı mı?

Kudüs, Selahaddin"i unutmadı. İstanbul da unutmayacak...

Çünkü şehirler vefalıdır, unutmaz, yaşatır.. Şehirler yaşattıkça milletler de yaşatır.