Aşırı akımlara kapılmayalım

Sayın yolcular! Araçlarda ve peronlarda olabilecek hırsızlıklara karşı çanta ve cüzdanlarınıza dikkat ediniz! Böyle bir uyarı alan yolcuların (hepsinin değilse bile, en azından bir kısmının) yaptığı ilk iş nedir? Bulundukları yerin acemisi olan bu insanlar hemen gözlerini kıymetli eşyalarını taşıdıkları yere çevirir. Bazıları cüzdanları yerinde mi diye kontrol eder. İşte böylesi hareketleri yapmak gafletinde bulundular mı, kapkaççılara ve yankesicilere gün doğmuş demektir. Bilhassa yankesicilere ki artık müstakbel mağdurların çalınmasından korktukları parayı hangi cebine koyduğunu öğrenmişlerdir. Bu ahval ve şerait içinde zaten bir ekip halinde (canons work by three) çalışan hırsızlar mesleklerinin gereğini yerine getirirken karşılaştıkları en büyük zorluğu geride bırakmış olurlar. Madenin nereden çıkacağını malûmdur.

Devletin biz Türkiye Türklerine kırk yıl öncesinden yaptığı en önemli uyarı araçlardaki ve peronlardaki yolculara yapılan uyarıya benziyor. Şunu demişti devlet: Aşırı akımlara kapılmayın! Solcu veya sağcı olabilirsiniz; eğer öyle iseniz aşırı sol ve aşırı sağ karşısında dikkatli olun! Bu uyarıyı alan sıradan vatandaş ilk iş olarak benimsediği düşünceleri nereye kadar götürürse "aşırıya varacağını" tespite girişti (bir bakıma cebini yokladı) ve akabinde aşırı akımlara kapıldığı taktirde enseleneceği korkusuyla yaşamaya başladı. İkazdan sonra her solcu ve sağcı potansiyel bir "aşırı akım" temsilcisi sayılır oldu. Giderek şunu söylemek imkânı ortaya çıktı: Her siyasi görüş sahibinin enseleneceği bir gün gelebilir.

Türkiye''deki aşırı akımların solda yer alanına komünizm adı veriliyordu. Bir çok bakımlardan soldaki aşırılık (o günlerde) Sovyet sosyalizmi ile eş tutuluyordu. İsveç tipi sosyalizmi benimsemiş iseniz kendinizi aşırılıktan korumuş oluyordunuz. Sağdaki aşırılığın adına şeriatçılık deniyordu. Teokratik idare taraflısı olmadığınız taktirde Müslümanlığınız aşırıya kaçmış görülmüyordu. Aşırı akımların devlet nazarında müşterek bir noktası vardı. Hem sağ, hem de sol aşırılıklar devletin o günkü haliyle varlığını tartışma konusu yapıyorlardı. Komünistlere göre belli bir sınıfın iktidarı yerini başka bir belli sınıfın iktidarına bırakmalı, şeriatçılara göre devlet yönetiminde yol gösterici sayılan bir dünya görüşü yerini başka bir dünya görüşüne bırakmalıydı. Dolayısıyla aşırı akımlar devletin o günkü haliyle ve sonradan şimdiki haliyle nasıl olup da daha üretken, daha verimli, daha etkin, insan haysiyetine daha çok yaraşır bir yönetim tarzını temsil etmesi konusunda hiçbir şey söylemiş olmuyordu.

Dikkatin aşırı akımlara çekilmesi hırsızların işine bir engel teşkil etmediği gibi, bir ekip halinde yankesicilerin çalışmasını daha da kolaylaştırdı. Komünistler yoksullara ezici darbeler indiren siyasi kararların savunucuları haline dönüştü. Şeriatçılar gündelik Müslüman hayatının ancak eziyet altında idame ettirebileceği bir çerçeveyi tasdik etti. Daha kötüsü dine ve dinî hayata tecavüz edenler artık şeriatçılık siyasetini işaret ederek kendilerini mazur gösterebiliyorlar.