Dünyanın dışında bir yer

En son hangi iki Batılı dev firmanın birleşmesi söz konusu, haberiniz var mı? Batıda yayımlanan gazetelere bir göz attığımızda, bu konuda birçok haber bulmak mümkün. Renault, Nissan''ın yüzde bilmem kaçına talip. Daha önce Daimler-Crysler ile görüşüyorlardı, bir sonuca varamamışlar.

Bugünlerin gözde konularından bir diğeri, Asya ekonomilerinin düzelme eğilimine girmesi. Asya kadar, Dünya ekonomilerini de ilgilendiriyor. Ekonomi dünyasından haberleri burada bir bir sayıp dökecek değilim. Fakat bakıyorum da Batı medyasında bu haberler, sadece "ekonomi" sayfalarıyla sınırlı olmuyor. Manşetler arasında rahatlıkla yer alabiliyor. Bunun Batı ülkelerindeki hayat tarzıyla yakından ilgisi var. Sosyal ve siyasi hayatlarındaki dengeleri kurmuş olan toplumlar için iş dünyası birincil konu haline gelebiliyor. Onların çok önem vererek sütunlarca yer ayırdığı bir konuyu bizim gazeteler, birkaç cümleyle özetlemekle yetiniyor.

Financial Times, Guardian, The Times, Suddeutsche Zaitung, Frankfurter Algemaine, Le Mond gibi gazetelere şöyle bir göz attığınızda, iki konu hemen dikkatinizi çekiyor: Birincisi, ekonomi haberlerinin ağırlığı. Hangi firma ne durumda, kiminle iş birliği içinde, vesaire.

İkinci konu: Hemen göze çarpan uluslararası bağlantılar. Adeta ulusal bir gazete değil, bir dünya gazetesi ile karşı karşıyasınız. Mesela, Koç Holding''in Yatırımcı İlişkileri Müdürünün açıklaması biz Türklerin bile pek ilgisini çekmez ve habere terfi edemezken, bir İngiliz gazetesinde fotoğrafıyla yer alabiliyor. Biz ise, Olivetti, BMW, Siemens gibi markalarla iş dünyasındaki yerleri açısından değil, sadece hangi markayı alsam açısından ilgileniyoruz. Oysa mesela Çin çelik sanayiindeki gelişmeler, sonuçta Türkiye''yi giderek daha fazla ilgilendiriyor.

İşte size haber: Çin''de 15-30 Nisan 1999 tarihleri arasında büyük bir fuar var: Çin İhraç Ürünleri Fuarı. Birçok Batılı markanın artık Çin''de üretildiğini unutmayalım. Siyasi ve sosyal haberlerde de çok yüzeysel ve kapalı kaldığımız bir gerçek. Fakat bunları birbirinden ayırmak galiba mümkün değil. Dünyaya açıksınız veya kapalısınız. Eğer açılmaya niyetiniz varsa, stratejik analizleri iyi yapmanız, ticaret yapacağınız ülkelerin siyasi ve sosyal yapılarını iyi izlemeniz gerekiyor. Bugünlerde, İsrail devletinin kimlik arayışıyla, IRA ve İngiltere ilişkileriyle, Kongo ekonomisiyle, Güney Amerika ekonomileriyle ilgili ayrıntılı analizler yayımlanıyor. Romanya, parasını korumak için Merkez Bankası devreye girmiş. Mandela, yardımları için İsveç''e teşekkür etmiş. Bütün bunlar bizi ilgilendirmiyor mu?

Aynı gazetelerde bugünlerin Türkiyesiyle ilgili haberlere de rastlıyoruz. Haber, turizmle ilgili ama yanda, Kıvrıkoğlu''nun fotoğrafı var. Türkiye deyince akıllarına Ecevit değil, Genel Kurmay Başkanı geliyor. Bugünlerde, terör olayları nedeniyle Türkiye "tehlikeli bölge" durumunda. Alman şirketlerinde bu aylarla ilgili rezervasyonların yarıdan fazlası iptal edilmiş.

Herhangi bir Avrupa yayınından çıkarabileceğiniz bu başlıkları ve konuları, bizdeki gazete ve televizyonlarda bulmak, oldukça zor. Mecliste ve siyasette yaşanan kaos, herkese yetiyor. Oysa bize öyle geliyor ki kaosun nedeni zaten bu, yani içine kapalı bir ülke ve toplum olmamız. Çevrenizdeki ülkelerin, dünyadaki ülkelerin siyasi yapılarıyla ilgilenmiyorsanız, oralarla ticaret de yapamıyorsunuz. Avrupa''da dev yatırımları olan Japonya''nın Avrupa kıtasında dev bir araştırmacılar, uzmanlar, işadamları, gazeteciler ordusu var. Japon kültür evleri ve ilkokul ağları var.

Bizdeki medyaya baktığımız zaman, dünyayla sadece felaket veya magazin haberleriyle ilgilendiğini görüyoruz. Adeta Türkiye, dünyanın dışında bir yer. Kendi kabuğu ona yetiyor. Yaşadığımız sıkıntıların kökenlerini burada aramak gerekiyor.