Türkiye"nin mirası mirasın Türkiyesi

Kosova''da Rusya''nın bir tek mermi atmadan işe ortak olması bakıyorum da şaşırtıcı bir gelişme olarak görülüyor. Bunun böyle olacağı belliydi demek istemiyorum. Anlaşıldığı kadarıyla Rus siyasi otoritelerinde de bu konuda bir birliktelik yoktu. Fakat iç sorunlarda gevşek bir manzara çizen siyasi otorite, iş Ortodoks dünyanın liderliğine gelince tarihî misyonun dümen suyuna girdi veya zorunda kaldı. Siyasi otorite ile komutanlar arasındaki çelişkili açıklamaları geleneksel Rus politikaları olarak da görebiliriz. Nitekim Kosova''ya gir emri veren komutan Yeltsin tarafından acele ödüllendirildi. Bocalama içindeki Rus siyasi hayatı da böylece dışarıdan sembolik bir takviye almış oldu. Bugünlerde Rusya''da enflasyonu kimsenin umursamadığından emin olabilirsiniz.

Bunun Rusya ile Batı arasındaki ilişkileri krize sokacağını beklemekse pek doğru değil. Çünkü Batı ülkelerinin sofrasında Rusya''ya her zaman bir yer olmuştur. Son yüzyıllardaki uluslararası anlaşmalara bakın, Rusya daima Batı''da oluşan bloklardan birinde veya öbüründe vardır. Bu nedenle Rusya "teamüllere" uygun davranmıştır. Tabii burada NATO''nun efsanevi savaş makinasının hareket etmekte bu kadar hantal kalması gibi konuları da hesaba katmak gerekiyor. Ülkeleri harekete geçiren sadece teknik birikim değil. O ülkelerin öncelikleri arasındaki yeri, yani motivasyonu da dikkate almak gerekiyor. Rusya''yı bu kadar çabuk harekete zorlayan şey, bütün stratejik hesapların ötesinde, onun Ortodoks dünyaya karşı taşıdığı sorumluluk duygusudur. Yani Kosova''da da insanlığın bin yıllar içinde şekillenen dini kültürü birinci rolü oynadı. Kosovalılar Müslüman olduğu için topraklarından çıkarıldı. Aynı sebeple Batı bu kadar yavaş davrandı. Sırplar Ortodoks olduğu için bu kadar vahşi davrandı. Onları, aynı mezhepten olduğu için Ortodoks dünya destekledi.

Günlük hayattaki dindarlıktan söz etmiyoruz burada. Öyle görünüyor ki 21. yüzyıla gelindiğinde klasik dünyanın biçimlendirici unsuru olarak din, "formundan" bir şey kaybetmemiş.

Şimdi medyada açık veya örtük olarak bir Rus başarısından söz ediliyor. Gerçekten de adamlar, bu işi çok ucuza getirdi. Çünkü bir tek Tomahavk füzesi için milyonlarca dolardan söz ediliyor. Önümüzdeki günlerde Ruslar''ın Kosova patrnerliği tescil edilirse şaşırmayın. Bazı medya organları ise Türkiye''nin hâlâ işin içinde olmadığından yakınıyor. Son yüzyıllarda Avrupa''daki hangi paylaşımda Türkler kale alınmıştır? Ben söyleyeyim: Paylaşılan Türkiye olduğu zaman.

Türkiye''nin kale alınması, ağırlığını hissettirmesi, geçmişten geleceğe uzanan büyük devlet birikiminin farkına varmasıyla ve sahiplenmesiyle doğrudan ilgili bir şey. Rusya''yı harekete geçiren, mevcut gevşek ve başarısız iktidarın dehası değildi. Rus imparatorluğunun harabeleri bile bu kadarına yetti. Biz şimdi Türkiye''ye gelelim. Türkiye, babasından kalanların değerini bilmeyen bir mirasyedi gibi davranıyor. Gününü hesap ediyor. Ne geçmişi, ne geleceği kavrayan uzun vadeli adımlar atamıyor.

Rusya nasıl Sırplar''ın manevi babası gibi davranıyorsa, Türkiye de Kosovalılar''ın manevi babası gibi davranabilirdi. Rugova gibi Arnavut liderleri Türkiye''ye davet edebilirdi. Bölge barışında etkin bir rol oynayabilirdi.

Türkiye''nin bölgesinde gerektiğinde kullanabileceği dış politika "bağlantıları" saymakla bitmez. Batı Trakya, Bulgaristan, Kerkük ve Orta Asya Türkleri bunun sadece bir kısmı. Olaya Osmanlı birikimi açısından bakarsanız, Araplar''ın, Bosnalılar''ın yakınlığını dikkate almak zorundasınız. "21. yüzyılın eşiğinde" artık ulusçuluk terminolojisiyle kendimizi sınırlamamız da gerekmiyor. Büyük devlet persfektifinden bakıldığında, mesela, nüfus mübadelesiyle Yunanistan''a göçen Rumlar hesaba katılabilir. Savaş sırasındaki ihanetlerine bir diyeceğimiz yok. Ama onlar da kendilerini Anadolu insanı olarak tanımlayagelmişlerdir.

İstanbul, İzmir gibi şehirlerimizden İsrail''e göçen yüzbinlerce Musevi var. Bildiğimiz kadarıyla İsrail şehirlerinde "Türk Musevileri" mahalleleri oluşmuş. Bunların İsrail''de Türkçe konuştukları, İstanbul kültürünü oralarda yaşattıkları biliniyor. Şimdi, İsrail''le olan ilişkilerde, Filistin sorununun çözümünde bu gibi faktörler devreye sokulamaz mıydı? Filistin görüşmelerinde Türkiye, dikkate alınacak bir taraf rolü üstlenemez miydi?

Kız çocuklarını başı örtülü diye okullara almayan Türkiye mi bunları yapacak?

Etkili bir ülke olmak için illa da politik deha gerekmez. Birikime sahip çıkınca, taşlar