NATO Batı"nın global jandarması oluyor

Bir yandan Papa''nın ziyareti, AB ile ilişkilerde gelinen kritik dönemeç. Hiç bitmeyen darbe söylentileri eşliğinde yapılan darbe olasılığı tahminleri…

Öte yandan Orta Doğu''daki yoğun gelişmeler. Irak''ın geleceğine ilişkin beklentiler ve ABD''yi yönetenlerin Orta Doğu''daki temasları.

Aslında hepsi başlı başına önemli

hadiseler.

Bir de yine aynı günlere denk gelen Riga''daki NATO zirvesi var.

Benim ilgimi en çok bu zirve ve sonrasında yapılan açıklamalar çekti.

Biz, belki de Başbakan Erdoğan katılmasa o toplantıyla fazlaca ilgilenmeyecektik. Medyanın verdiği, Papa''nın gezisindeki magazin ağırlıklı ayrıntılar ve hamasi duygulara hitap eden söylemlerle ve de Avrupa Birliği''nden gelen müzakerelerin bazı alanlarda durdurulacağına ilişkin haberlerle oyalanıp duracaktık.

Nitekim yine de öyle oldu. NATO toplantısına şöyle bir değinildi geçildi.

Oysa o toplantıda alınan kararlar çok önemli. NATO artık Batı''nın global jandarması oluyor.

Aslında NATO zaten bir süredir, özellikle de Afganistan''da Taliban''a karşı yürütülen savaş nedeniyle kendi alanının dışında görev yapmaya başlamış ve bu rolü üstlenmişti.

Riga kararlarıyla artık bu global jandarmalık görevini resmen üstlenmiş bulunuyor.

Görünürde ''Global terörizme'' karşı kıullanılmak amacıyla sürekli hazır tutulan bir operasyonel güç olarak…

Bu amaçla NATO bünyesinde son 6 aydır tartışılan “Kapsamlı Siyasi Yönerge”, Riga zirvesinde devlet ve hükümet başkanları tarafından onaylanarak, kamuoyuna açıklandı.

Açıklanan belge, NATO''nun “küreselleşme” amacı taşıdığını açıkça ifade ediyor.

“Değişen koşullara kendini uyarlaması gereken NATO''nun, dünyanın tüm köşelerine, uzun süreler için olağanüstü kuvvetler gönderme yeteneğine sahip olması” gereği üzerinde durularak, “terörizme karşı mücadele” hedefi de açıkça belirleniyor.

Belgede, “tehdit analizleri” yapılırken terörizm ve kitle imha silahlarının ittifak için en büyük tehditler haline geldiği ifade ediliyor ve NATO''nun silahlı kuvvetleri ile savunma sistemlerinin buna göre uyarlanması gereği

üzerinde duruluyor.

İttifaka yönelik tehditler arasında, “istikrarsız bazı ülkeler”, “bölgesel çatışma ve krizler”, “konvansiyonel silahların yayılması” gibi

unsurlar da sıralanıyor.

Bu tehditlere karşı belgede öngörülen tedbirler arasında “NATO''nun nükleer ve konvansiyonel silahlarını hazır bulundurması gereği ve ittifakın gereğinde çok sayıda büyük ve küçük operasyonu aynı anda yürütmeye hazır ve yetenekli olması”nın önemi

vurgulanıyor. Belgede bu tedbirlere ilaveten, acil durumlarda kullanılan Acil Mukabele Gücü (NRF) de önemli bir organ olarak belirtiliyor.

Riga Zirvesi''nden sonra yapılan açıklamada, NATO''nun küreselleşmesine karşı çıkan bazı müttefiklere güvence vermek amacıyla NATO müdahalelerinin her seferinde ayrı ayrı ve müttefikler arasında oybirliği ile kararlaştırılacağı, ulusal tavır ve kararlara öncelik verileceği gibi mekanizmalara da değiniliyor.

NATO globalleşme kararı alırken bir yandan da bu karara uygun bir şekilde

kapsadığı coğrafi alanı genişletmek için çalışmalar yapıyor.

Eski Sovyet İmparatorluğu ülkelerinden Macaristan, Çek Cumhuriyeti, Slovenya, Slovakya, Estonya, Litvanya, Letonya, Polonya, Romanya ve Bulgaristan''ın yanısıra bazı Balkan ve Kafkas ülkelerinin de katılımıyla NATO''nun kapsadığı alan dünya çapında yaygınlaştırılıyor.

İtifak ile “yakınlaşmakta olan” ülkeler arasında Güney Kore, Japonya, Avustralya ve Yeni Zelanda da bulunuyor. Ukrayna ve Gürcistan, “Yoğunlaştırılmış İşbirliği Programı” çerçevesinde ittifaka yanaşırken, Arnavutluk, Hırvatistan ve Makedonya, “Üyelik Eylem Planı” bünyesinde “müstakbel NATO müttefikleri” olarak nitelendiriliyor. Böylece, terörün globalleştiği gerekçesiyle NATO, Birleşmiş Milletleri de gerekirse dikkate almayarak uluslararası bir polis gücü olarak anında müdahale edebilecek olanaklara ve güce kavuşmuş olacak.

NATO''nun globalleşmesini savunanlara bakılırsa, Birleşmiş Milletler mekanizmasının iyi işlememesi ve Güvenlik Konseyi''ndeki vetolarla örgütün gereken kararları zamanında alamaması nedeniyle ortyaya çıkan olumsuz sonuçlar böylece giderilmiş olacak.

Acaba böyle mi olacak?

Yoksa NATO, globalleşme ve terörle mücadele kisvesi altında ABD''nin, AB''nin ve genelde Batı çıkarlarının dünya genelindeki jandarmalığı rolüne mi soyunacak?

Nitekim Riga'' toplantısı arefesinde ABD''de hızlanan Irak tartışmalarına katılanlar arasında Irak''a, hatta Kuzey Irak''a NATO gücü yerleştirilmesi gerektiğini savunanlar olduğunu söylersek, bu rolün nasıl bir rol olacağı hakkında belki bir fikrimiz olablir.

NATO''ya biçilen bu yeni rol pek de hayırlı bir rol gibi görünmüyor.

Çünkü dünyanın yeni jandarmalara değil, barış ve adalete ihtiyacı var.