Bir "fikir sahibi"ni okurken...

Hürriyet''ten Serdar Turgut eskilerin "cevvâl" olarak nitelediği türden fikir sahibi olan bir yazar. İstediği zaman kalemini o kadar güzel, o kadar nüfuz edici kullanıyor ki, aşkolsun! "Bilgi sahibi olmayıp fikir sahibi olanlar", "Bilgi sahibi olup fikir sahibi olmayanlar" ve de "Ne bilgi ne de fikir sahibi olanlar" tarafından kuşatılmış bir "medya dünyası"nda Turgut gibi yazarların sayısı o kadar az ki... Biz kimiz, ne bilebiliriz, nasıl yaşamalıyız ve ne umut edebiliriz gibi binlerce yıl önce adı konmuş en temel insani/toplumsal sorularla uzaktan yakından ilgisi olmayan bir dünyada Turgut''un son birkaç gündür sürdürdüğü sorgulama o kadar önemli ki... Umarız bu sorgulama, Hürriyet gibi çok satan bir gazetenin okurlarının hiç değilse bir bölümününde iz bırakmış, Turgut''un bu toplumda herkesi çok yakından ilgilendiren tespitleri ve soruları bir kulaktan girip diğerinden çıkmamıştır.

Turgut''un bu hafta başı başlayıp beş gün sürdürdüğü bu yazıların sadece başlıklarına bir göz atmak bile yazarın niyetini iyi yansıtıyor: "Düşünce tembeli toplum", "Bilen insan korkmaz", "Yaşamdaki büyük boşluk", "Nasıl bir toplum istiyoruz", "Çare yok melezleşeceğiz". İşte size kendilerini daha başlıklarından itibaren eleveren "moral/politika" merkezli beş adet yazı...

Hakkında hiç değilse bir yazı daha yazmak istediğim bu "dizi"de yer alan son iki yazıdan başlayacağım bugün: "Nasıl bir toplum istiyoruz" ve "Çare yok melezleşeceğiz".

Turgut son yazısına, ilk dört yazısına gelen değişik tepkileri aktararak başlamış: "Örneğin, benim bilmediğim bir âlemi yakından tanıyan bir uzman, ''İslami kesim içinde bazı insanların bu yazıları kullanacağına'' dikkatimi çekti." (Görüyorsunuz, "uzman" haksız değilmiş; bir "dinci gazete"de şimdiden "kullanılıyor" bile!) "Başka insanlar, ''Laik kesime yükleniyorsun, peki ama karşı taraf çok mu suçsuz olup bitenden. Anlaşamama durumunda onların da payı hiç olmadı mı?'' dedi bana." Turgut, bu son soruyu haklı olarak "Hiç olmaz mı, tabii ki biliyorum bunu da" diye cevaplıyor.

Turgut, "Ben tabii ki, ait olduğumu söylediğim kendi cemaatime yönelik eleştirilere ağırlık vereceğim" diyerek başlıyor. "Laik kesimde ise tavır çok daha sert. Burada ideoloji çok daha güçlü olduğundan, insanlar kolay kolay ideolojik hapishanelerinin dışına çıkmayı istemiyorlar. Laik kesimde bu yüzden diyalog isteği pek gözükmüyor ve olası bir diyalog ortamına da entellektüel düzeyde hazırlıklı değiller."

Yazıda sözü edilen "entellektüel hazırlık"tan ne anlamalıyız? Turgut bu sorunun cevabını bir gün önceki yazısında daha etraflıca veriyordu: "''Resmi Türkiye'' ise reddettiği değerler ve ahlak kümesi yerine neyi koyması gerektiği konusunda çok da fazla gayret sarfetmiyor." Benim de gönülden katıldığım bir tespit bu. "Resmi Türkiye" gerçekten de "entellektüel hayatı"nı sınırlı sayıda "klişe"lerden hareketle oluşturmamış mı? "Türkiye''de birkaç istisna dışında filozof yok. Felsefi düşünce üretilmiyor bu ülkede. Bilgi ve entellektüel çaba kavramları da neredeyse küçük görülüyor bir kesimde. Doğan toplumsal değerler boşluğu Atatürkçülük, milliyetçilik gibi aslında bu yazıda anlattığım türde bir toplumsal ahlaki yapı oluşturmaya içerik olarak yetmesi mümkün olmayan kavramlarla doldurmaya çalışıyor."

Bu da gönülden katıldığım bir tespit. "Hayat hakkında, bireysel yaşamın nasıl olması gerektiği konusunda, ahlak meseleleri konusunda" bu kadar az kavramla işin altından kalkabilmek mümkün mü? Turgut''un "Türkiye''de muazzam bir ''değerler boşluğu'' var" tespitini de bu çerçevede anlamak gerekir. "Gayri resmi Türkiye" dine tanıdığı değer ve işlevden ötürü doğru yanlış bir "değer ve ahlak yapısı" oluşturmuşken, "Resmi Türkiye" bu alanda merkeze yerleşmiş birkaç "klişe" dışında neredeyse "boş bir kağıt" gibi.

Turgut''un son yazılarındaki gayreti, benim "İki Türkiye"nin, toplumdaki bu ikili yapının (veya "ikicilik"in) mutlaka aşılması yolunda özellikle üç beş yazıda dile getirmeye çalıştığım önerilere yakın buldum. Turgut''un son yazılarında incelenmeye değer daha çok yön var. Bu nedenle biraz önceki tahminimi değiştiriyorum: Hakkında hiç değilse iki yazı daha yazacağım...