Bu yanlıştan doğruyu çıkartabilmek imkansız

YÖK Genel Kurulu''nun “katsayılar”a ilişkin kararı üzerine yayımladığım yorumlara –tahmin edeceğiniz gibi- okurlarımdan pek çok olumsuz tepki geldi. Ben özetle, bu kararın takdim edildiği gibi, işleri yoluna sokan, büyük bir yanlışa ve adaletsizliğe son veren bir düzenleme getirmediğini, “zahmetsiz ve masrafsız” bir çıkışla bir kesimin memnun edilmesi dışında bir yararı olmadığını söyledim.

YÖK ''ten çıkan kararın gerçek anlamda “meslek liseleri” üzerine ciddi biçimde kafa yormadan alınmıştı. “Dosya”nın içinde yer alan “imam hatip liseleri” ise, benim açımdan (da) birer “meslek lisesi” değildi zaten. Bu okullar benim açımdan, müfredatında belli bir dini eğitim-öğretimine yer açan “genel liseler”den ibaretti.

Ama baktım, TÜSİAD''tan İstanbul Barosu''na kadar pek çok kuruluş ve pek çok yorumcu açısından bu okullar “imam hatip” yetiştirmek için düşünülmüş –ve öyle kalması gereken- “meslek okulları”ydı. Ve bu çevreler, bu tespitlerinin hemen ardından da “katsayı”ya ilişkin YÖK kararını eleştirmeye başlıyordu.

Bu köşede de birkaç kere belirttiğim gibi, ben ne YÖK kararını “alkışlayanlar”, ne de YÖK kararını “imam hatipler”i “meslek okulu” olmaktan çıkardığı için eleştirenler safındayım. Ben –kısaca- bir yandan sahici “meslek liseleri”nin gelişmiş ülkelerde olduğu gibi ortaöğretimdeki oranlarının yükselmesinden, diğer yandan ise “imam hatip liseleri”nin süratle birer “özel genel lise”ye dönüştürülmesinden yanayım.

Doğrusu, gönüllü olsak ya da olmasak da, adı nasıl konursa konsun yoğun bir din eğitim ve öğretiminin verildiği bir okulun “devlet okulu” olmaması gerektiğini kabul etmeliyiz artık. Ama şunu da unutmadan tabii ki: Bugün “imam hatipler”de olduğu gibi, “genel lise” müfredatının yanında din eğitim ve öğretimi için gerekli görülen dersleri de programları içine almış “özel genel liseler”in kuruluşuna da izin verilmelidir.

Bildiğiniz gibi, bu şekilde düzenlenmiş “özel liseler”in kuruluşuna “Tevhit-i Tedrisat Kanunu”nun izin vermediği söylenerek şiddetle karşı çıkılıyor. Oysa bu karşı çıkış hiç de söz konusu kanunun “ruhu” ile bağdaşmıyor.

Çünkü, yine bildiğiniz gibi, söz konusu kanunun emrettiği asıl husus ülkedeki bütün okulların Milli Eğitim Bakanlığı''na bağlı olduğudur. Kanun''daki ifadeyle söyleyecek olursak: “Madde 1 - Türkiye dahilindeki bütün müessesatı ilmiye ve tedrisiye Maarif Vekaletine merbuttur.”

Kanunun 2. ve 3. maddeleri de bize bu hususu tekrarlamaktadır:

”Madde 2 - Şer''iye ve Evkaf Vekaleti veyahut hususi vakıflar tarafından

idare olunan bilcümle medrese ve mektepler Maarif Vekaletine devir ve

raptedilmiştir.

Madde 3 - Şer''iye ve Evkaf Vekaleti bütçesinde mekatip ve medarise tahsis

olunan mebaliğ Maarif bütçesine nakledilecektir.”

Demek ki, biraz önce sözünü ettiğim, müfredatında din eğitim ve öğretiminin de yer aldığı “özel genel liseler”in (yani bugünün “imam hatipleri”) ortaöğretim okul ağı içinde yer alması, bu okullar zaten Kanun''a asıl varlık nedenini veren ilk üç maddesi çerçevesinde denetim bakımından (bugünün) Milli Eğitim Bakanlığı''na “raptedilmiş” olacağı için pekâla mümkündür.

Peki, bu işe Kanun''un 4. maddesi (Madde 4 - Maarif Vekaleti yüksek diniyat mütehassısları yetiştirilmek üzere Darülfünunda bir İlahiyat Fakültesi tesis ve imamet ve hitabet gibi hidematı diniyenin ifası vazifesiyle mükellef memurların yetişmesi için de aynı mektepler küşat edecektir.) engel midir?

Olmaması gerekir, çünkü bu maddeden, maddede sıralanan elamanların yetiştirilmesi görevinin ilelebet devletin üzerinde kalacağı anlamı çıkmaz. Kanun çıktığında (1924) söz konusu elemanları yetiştiren kurumların arkasında bulunan “Şer''iye ve Evkaf Vekâleti bütçesi” Maarif''e devredildiği için, söz konusu göreve tabii olarak sadece devlet talipti. Ama bugün böyle mi? Bugün (konuyu araştırmadan söylüyorum ama...) bir “vakıf üniversitesi”nin bünyesine bir İlahiyat Fakültesi de katmak istemesine karşı çıkılmayacaktır herhalde?

Toparlayacak olursak: Bir kere daha sahneye çıkan “imam hatipler” tartışmasında, özellikle ÖNDER gibi kuruluşların yetkililerinden daha farklı değerlendirmeler ve öneriler bekliyorum ben. Akıl vermek gibi olmasın ama şöyle şeyler mesela:

Tevhit-i Tedrisat Kanunu, dini eğitim-öğretim veren kurumları ayakta tutan bütçeyi (Şer''iye ve Evkaf Vekaleti bütçesi) devletleştirerek ülkedeki din eğitim ve öğretimini de devletleştirmiştir. Bu “devletleştirme” arzusu sadece ülkedeki Müslümanlar için değil, fırsat bulundukça gayrimüslim vakıflarına da yöneliktir. Parasız kalan din eğitim ve öğretim kurumları mecburen devlete dayanmış ve özerkliklerini yitirmişlerdir. Devlet de –tabii olarak- bu alanı canının istediği biçimde düzenlemiştir.

O halde, “imam hatip liseleri”nin erdemine inananlar, “Tevhit-i Tedrisat Kanunu”nun doğru okunmasını ve dolayısıyla sözünü ettiğim “özel genel lise”( yani bir bakıma “özel imam hatip”) talebinde bulunarak ülkeye iyilik yapmış olmazlar mı?

Bence böyle bir “yol haritası” değişikliği herkese (Sünniler gibi Aleviler ve Gayrimüslimlere de) iyi gelecektir. Eğer amaç, ülkenin bütün “genel liseleri”ni (ve hatta mümkünse bütün “meslek liseleri”ni de!) “imam hatip lisesi” müfredatıyla donatmak değilse...

Kötü mü olur, böylece dönüp dolaşıp tekrar başladığımız bir tartışma da böylece son bulur.