Hangi yılın "demokrasi ve özgürlük"ünü alırdınız?

Bir kimse alkollü içecek tüketme alışkanlığı olduğu için, bu "hak"ı "demokrasi ve özgürlük" anlayışının ölçütü haline sokabilir mi? Haklı olarak "Ne münasebet!" diyeceğinizden eminim!

Demokrasi ve özgürlük gibi değerler söz konusu olduğunda olması gerekenler hakkında her insanın öncelikler sıralamasının farklı olması anlaşılır bir şey. İnsan, özellikle günlük hayattan başlayarak, seçtiği hayat tarzının nerede kısıtlandığını düşünüyorsa o alana ilişkin taleplerini tabii olarak en başa yerleştirecektir. İşyerinde her Allah''ın günü işverenin hakaretine uğrayan işçinin "özgürlük"ten anladığı tabiî ki önce bu çalışma koşullarından kurtulmak olacaktır. Öğretmenlerinin bedenine ve ruhuna yönelik şiddetinden bunalmış öğrencinin "demokrasi"yi anlamlandırması tabii ki merkeze önce ''okul''un konmasıyla başlayacaktır. Üstünden yediği küfür ve dayağın şaşkına çevirdiği erin "insan hakları"nı sorgulaması tabii ki önce bu "bilmece" ile başlayacaktır. "Başörtüsü" yüzünden geleceğine ilişkin bütün hayallerinin üzerine bir bardak soğuk su içmek zorunda bırakılan üniversite öğrencisi tabii ki "demokrasi" ve "özgürlük"ün ne biçim bir şey olduklarını, üzerindeki "laik" baskıyla ilişkilendirerek öğrenecektir. İşte bunun içindir ki diğerleri gibi "demokrasi" ve "özgürlük" de "ders"leştirilerek öğretilecek ve öğrenilecek değerler değildir. Bu değerlerin "öğrenciler" tarafından bırakın benimsenmesini, ciddi birer konu gibi algılanabilmesi için bile ortada teorik ya da pratik bir "fayda" olması gerekir.

Ancak şu da var: İnsanın kendinden, kendi önceliklerinden hareketle bir takım değerlerle tanışması, insanın bu değerleri kendi önceliklerinden, kendi hayat tarzından hareketle tanımlamasından tamamen farklıdır. Dikkat ederseniz bu ikinci eğilim ülkemizde çok karşılaşılan bir durum.

Mesela, hakkında çok sözedilen şu "içki yasağı" (yani alkollü içecek yasağı) meselesi. Alkollü içecek tüketmek bu zamanda tabiî ki herkesin kendi bileceği bir iş. İsteyen istediği sıklıkla tüketir, isteyen de dinî ya da sağlığa ilişkin nedenlerden dolayı ondan uzak durur. Bir toplumda bu konuda gözetilecek ilk kural, hiç şüphesiz, çocukları ve gençleri ondan uzak tutacak önlemleri almaktır. Yetişkinlere yönelik politika da, herhalde, başta yüksek fiyat uygulama olmak üzere bir takım caydırıcı önlemler almaktan ibarettir. Aynen tütün tüketiminde olduğu gibi. Pekiyi, bir kimse alkollü içecek tüketme alışkanlığı olduğu için, bu "hak"ı "demokrasi ve özgürlük" anlayışının ölçütü haline sokabilir mi? Haklı olarak "Ne münasebet!" diyeceğinizden eminim! Bir kimse alkollü içecek tükettiği için takibata uğruyorsa ya da bu tüketim kendisine formel olarak yasaklanmışsa (Hekimin yasaklamasından söz etmiyoruz!) bu uygulamayı bir hak ihlali olarak görüp ilan etme hakkına tabii ki sahiptir. Ama eğer alkol tüketimine belli yerlerde belli sebeplerden dolayı bir sınırlandırma getirilmişse bu uygulamayı "demokrasi ve özgürlük" adına protesto etmenin de bir anlamı olmasa gerek...

Şimdiye kadar okuduğunuz satırları, bir tesadüf eseri olarak aynı gün aynı sayfada yayımlanan iki yazı yazdırdı bana. Hürriyet''in 10 Mart tarihli sayısında Ertuğrul Özkök ve Oktay Ekşi, İstanbul Belediyesi''ne ait lokantalarda uygulanan "içki yasağı"nı gözden geçiriyorlardı. Özkök''e göre "Bir zamanlar cıvıl cıvıl yaşayan o köşke (Beyaz Köşk) sanki kasvet ve hüzün çökmüştü" Ekşi''ye göre ise, "Büyükşehir Belediyesi hâlâ içki içmenin Türkiye''deki yasalara ve geleneklere göre meşru bir hak olduğunu içine sindiremedi. Belediyenin bu beklentilere uygun tesislerine giden insanları çay, kahve, dondurma, meyve suyu ve gazoz beşlisinin cenderisine hapsetmenin ne kadar ilkel bir tavır olduğunu anlayamadı. Başkanın verdiği yemekte alkollü içki (örneğin şarap) sunulmasını sağlayacak kadar dahi reform yapamadı." Dolayısıyla, iki yazar için de, nerede o çok sözü edilen "demokrasi ve özgürlük"!

Evet, gördüğünüz gibi yine o meşhur tartışma! İstanbul Belediyesi''nin işlettiği tesislerde "içki yasağı" olsun mu kalksın mı meselesi! Özkök ve Ekşi''nin akıl yürütmesini anlamak mümkün değil. "İçki yasağı" bulunmayan binlerce işletme bulunan İstanbul''da topu topu üç beş lokantada alkollü içki verilmemesinin "demokrasi ve özgürlük" ile ne ilgisi var? Ha orda da "beşli" ile yetinelim!

Ne sakıncası var? Hem şunu da unutmamak lâzım ki, bu "içkisiz" yerlerin de farklı müşterileri var; onlar da "içkili" yerlere gitmiyorlar. İstanbul Belediyesi yaygın olarak "içki ruhsatı" iptaline başlasaydı, tabii ki mesele farklı olurdu. Ama kendisine ait birkaç lokantada alkollü içki vermiyor diye onu "demokrasi ve özgürlük" davasının karşısında görmek "Şerefe" doğrusu!

Bu konuyu kapamadan geçen hafta kesip bir yana koyduğum bir haberden de söz etmek isterim. Radikal''in bir ekinde yer alan haberin başlığı "Viski de gençleşti" şeklindeydi. J&B marka viskinin Türkiye Pazarlama Müdürü, bugüne kadar "ağır adamlar"ın "sert içkisi" olarak bilinen viskiyi gençlerle nasıl buluşturduklarını şöyle açıklıyordu: "J&B Windsurf Kupası, ''Dance ve Techno Festivali'' ve ''Party Unlimited'' gibi gençlik aktiviteleriyle birkaç yıldır dünyada olduğu gibi Türkiye''de de gençlerle buluşuyoruz. Aslında J&B, ambalajıyla bile uzun yıllardır diğer viskilerden daha genç görünüyor. Tat konusuna gelince, zaten aromasında meyvemsi hoş bir tat var. Biz de özel karışım alternatifleri sunuyoruz. İsteyen kola, ''dry lemon'' ya da sodayla içimi kolay ve ferah bir tat elde edebiliyor."

İşte size "demokrasi ve özgürlük" alanında özellikle de "gençler"e yönelik bir hamle!.

Yanlış anlaşılmaktan korktuğum için şu gereksiz notu da eklemek isterim: Bir yetişkin olarak J&B''nin tadını ben de seviyorum; bu yazının üzerine de iki parmak içeceğim. "Demokrasi ve özgürlük" için değil, canım öyle istediği için...