Herşey "geçicilik"in tehditi altında, bir şey hariç

Dünkü yazımda kısaca söz etmiştim: "Oluş felsefesi" çerçevesinde dünya ve evrendeki her şey değişiyor, hiçbir "ırmak"a ikinci kez girilemiyorsa da, Türkiye''de değişimin hızına ve "ırmak"ın akıntısına yetişebilmek hepten imkansızdı! Son "küskünler" olayının gelişimi de açıkça göstermişti ki, ülkemizde dünden bugüne ve bugünden yarına özünde aynı kalan (bir "gerçek" dışında) hiçbir "gerçeklik"ten söz edilemezdi. Ne siyasi partiler, ne Cumhurbaşkanı ve Hükümet, ne de Anayasa''da tarif edilmiş diğer kurumlar ve medya. Dün "değişme"nin siyasal ve hukuksal düzlemdeki, yani "Kuvvetler Ayrımı" ilkesiyde bir araya gelen "Üç Kuvvet"e ilişkin durumunu gözden geçirmiş, "Dördüncü Kuvvet" olarak nitelenen "medya"yı bugüne bırakmıştık. Şimdi de onu gözden geçirelim.

Ülkemizdeki medyanın "gövdesi"ni oluşturan haber ve yorumlara geçmeden önce, birkaç satırla da olsa, farklı siyasal analizleriyle öne çıkmış gazetecilerimizin içine düştükleri zor durumuna değinelim. Çok değil daha bir iki ay önce "demokratikleşme rüzgârı"nın taşıyıcısı olarak yıldızı hızla yükseldiği söylenen ve bir bakıma FP''ye örnek gösterilen "cesur yürek"in DYP''si nasıl oldu da bu kadar kısa zamanda artık hiçbir siyasi analizde adı anılmayan bir siyasal oluşum durumuna düştü? Türkiye mi, "cesur yürek" mi, yoksa siyasi analiz sahibi gazeteci mi değişti? Tabii ki üçüncü seçenek; tabii ki, çünkü ilk iki seçenekten birisini işaretlemek, bir ülkenin ya da bir siyasal partinin iki ay içinde değişebileceğini kabul anlamına gelir ki, olacak iş değildir. İnsan kendi kendine "bütün bunlara ne gerek vardı?" diye sormadan edemiyor. Arkasında bütün uzantılarıyla "Susurluk" gibi bir günahı bulunan bir partinin "demokratikleşme paketleri"nin demokrasiyi paketlemekten başka bir anlamı olmayacağını bu deneyimli gazeteciler bilemez miydi? Ben bu türden yorumları "yanılgı" ile açıklamakla da yetinemem; çünkü okur yanıltılmış, okurun "masumiyeti" ile oynanmıştır. Siyasi analizlerde benzer bir "yanılgı" da son günlerde "küskünler" olayı dolayısıyla yaşanmıştır. Cumhurbaşkanı''nın ve cihet-i askeriyenin çok yakın tarihte seçimlerin birbirinden ayrılması ve iki turlu seçim sisteminden yana tavır takınmaları, bir takım siyasi analizcilere "küskünler" hareketinin arkasında da hemen bu odakları aratmıştır. Bu "arayış"ın haklı olduğunu, çünkü Cumhurbaşkanı''nın Genelkurmay Başkanı''nın açıklamasından bir gün öncesinde bile "erteleme"den söz ettiğini haklı olarak hatırlatabilirsiniz. Ama deneyimli bir gazetecinin Cumhurbaşkanı''nın çok sık fikir değiştirdiğini unutmaya hakkı var mı? Belki bütün bu "yanılgı"ları ve onun "sanal" gerçeklikle olan ilişkisini şöyle özetleyebiliriz: Türkiye''de olaylar bir siyasal analizcinin keşfetmeye uğraştığı karmaşık ilişkilerle kurulup gelişmemektedir. Türkiye''de olaylar bırakın tutarlı bir çizgide ilerlemeyi, "konjonktürel" nedenlerle çizilmiş bir dünyada bile anlamlı olmaktan çok uzaktır. Türkiye''de herşey "an"lık değilse de ancak "günlük" bir anlama ve değere sahiptir. Bu kadar yüksek derecede bir "geçicilik"in hüküm sürdüğü bir dünyada siyasal analize ve de siyasal analizciye gerek var mı?

Türkiye''de medyanın "gövdesi"ni oluşturan haber ve yorumları inceleyecek olursak orada da büyük bir "unutkanlık"ın geçerli olduğunu gözleriz. Ülkenin kurtuluşunu "merkez sağ" ve "merkez sol"un kendi içinde birleşmiş ikili siyasal yapılanmasında arayan bir iki ay öncesinin Hasan Cemal başta olmak üzere onlarca siyaset yorumcusu nerede? Yıllardır her gün kafamıza kakılan bu çözüm nasıl oldu da iki ay içinde buhar oldu? Bu görüşün temeli Öcalan''ın yakalanması ve bunu izleyerek DSP''nin birinci parti konumuna yerleşmesiyle sarsılacak kadar eften püften miydi?

"Merkez sol"un ikinci ayağı CHP nerede, "Merkez sağ"ın birinci ayağı ANAP nasıl oldu da DSP ile "merkezin merkezi" bir iktidarın eşiğine geldi? Yazık değil mi okurlara?

Şunu açıkça söyleyebiliriz ki, medyanın hiç yanılmayan en sağlam kalemleri Milliyet''ten Metin Toker örneğinde olduğu gibi, Türkiye''yi her zaman "kaba" gerçekliği içinde anlayan ve savunan gazeteciler olmuştur. Toker son yazısında (İzmir''den yazıyor ama aklı Ankara''da kalmış bir biçimde) Cumhuriyetin kimler tarafından kurulduğunu Genelkurmay Başkanı''nın son açıklaması dolayısıyla bir kez daha hatırlatıp şöyle diyor: "Bu gerçeği yok farzedip askeri memleket işleri hakkında ağırlığı olmayan, ''sivil yönetimin emrinde bir sıradan müessese''nin sorumsuz ve yetkisiz mensupları saymak büyük aymazlıktır. Bunun demokrasi ile de bir ilgisi yoktur. Demokrasi, ülkelerin temel özelliklerini kaale almayan, prensipleri kağıt üzerine yazılı bir rejim değildir." (!) Dikkat ederseniz, Toker bir tespitle yetinmemiş, "olması gereken"e de işaret ediyor. İşte "ülkesinin temel özelliğini kaale alan" bir gazeteci! Metin Toker''in delili de hazır: "Anayasal bir kuruluş olarak MGK''nın başlıca savunucusu İsmet İnönü olmuştur. Çünkü bunun tecrübesine sahipti." Ona ne şüphe! Sözün kısası, ülkemizdeki medyanın asıl "gövde"si Toker ve benzeri gazeteciler tarafından biçimlendirilmiştir. Öyle bir "gazeteci ordusu" ki, "hiçbir şeyi unutmayan ve yeni hiçbir şey öğrenmeyen" bir erbab-ı kalem!

Birkaç söz de Genelkurmay Başkanı''nın son açıklamasıyla ilgili söyleyip yazıyı noktalayalım. Söyleyeceklerim generalin sözleriyle ilgili değil, çünkü ortada üzerinde konuşulacak yeni bir durum yok. Söyleyeceklerim, Genelkurmay Başkanı''ndan alınan "mülakat"ın (Ertuğrul Özkök "mülakat" diyor çünkü) hikayesiyle ilgili. Hürriyet''te "Paşa''dan uyarı" manşeti altında yer alan "mülakatı" ben de birçoğunuz gibi dikkatlice okudum. Hemen söyleyeyim ki, bu bir "mülakat" değil. Evet, gazetenin "Ankara Temsilcisi" Sedat Ergin''in yaptığı "müthiş" bir şey ama "mülakat" değil. Nedeni basit: "mülakat" (yani "görüşme") en az iki kişinin soru-cevaplarla yürütülen bir tür "görüş alışverişi"ne denmez mi? Oysa -ben üşenmeyip saydım- bu "mülakat"ta (Özkök''ün belirttiğine göre "bir saat 50 dakika" sürmüştür) Sedat Ergin''in ağzından tek bir soru çıkmaktadır! Şimdi siz söyleyin, Hürriyet''in Ankara Temsilcisi Sedat Ergin Genelkurmay Başkanı ile "görüşme"ye (mülakat) mi, yoksa onu "görme"ye mi gitmiştir? Dikkat ederseniz Ergin''in sıfatını eksiksiz yazdım. Özellikle, çünkü ben medya dünyamızda bu "temsilciler"le ilgili bir "terminoloji sorunu" olduğunu da düşünüyorum. Ne demek bir gazetenin "Temsilcisi" olmak? Dünya gazeteleri merkez dışında bulundurdukları gazetecilere "temsilci" mi diyorlar "muhabir" mi? Bu konu önemli çünkü bildiğiniz gibi "temsilciler" merkezi bir başka yerde temsil etmekle yükümlüler; oysa gazetecilikte böyle mi? "Muhabirler" birer "temsilci" olmaktan tamamen uzak olarak bulundukları yerlerde olup biteni merkeze ve dolayısıyla okurlara nakletmekten sorumlular. Ve tabii bunun en iyi yollarından birisi olarak da sahici mülakatları kullanıyorlar.