"Hür" değil, haddinden fazla "serbest"

Yeni Şafak''ın haberi Özgür-Der''in gazeteci Fatih Altaylı''nın Radyo D''deki programında başörtülü öğrencilere yönelik sarfettiği sözlere tepki olarak savcılığa suç duyurusunda bulunduğunu bildiriyor. Bakalım savcılığın tavrı ne olacak? Hakaret dolu bu sözlerde çoğu zaman olduğu gibi "kişisel mağduriyet" görmeyip soruşturmaya gerek duymama yolu mu seçilecek, yoksa apaçık olarak "ayrımcılık" üzerine kurulu bu hakaretlerle ilgili suç duyurusu ciddiye mi alınacak? Benim beklentim tabii ki ikinci seçenek yönünde; madem ki artık AB''nin yolu bize de görünür oldu, iç hukukumuzun bu alanda da bir dönüşüm yoluna girmesini beklemek en tabii hakkımız.

Bildiğiniz gibi, Batı''daki işleyişten farklı olarak bizde basın "hür" değil ama "serbest"; hem de sonuna kadar "serbest"! Bizde her türlü ayrımcılığın basın yoluyla yapılmasının önünde hiçbir engel yok. Karaderililer için "Yamyamlar" diye manşet de atabilirsiniz, "Dominique Türk erkeklerine doyamadı!" da diyebilirsiniz; "Pis Arap" demek de serbest, "Hitler iyi yaptı da Yahudileri gaz odasına attı" demek de. Canınız ne istiyorsa yazmakta serbestsiniz. Etnik, cinsel, dinsel, dilsel, aklınıza hangi ayrımcılık geliyorsa, paşa keyfinizin bildiği gibi haber ve yazılar karalayabilirsiniz. Bunun tek sınırı özel bir ad telaffuz etmeyeceksiniz. Etmeyeceksiniz ki, hakkınızda laf ettiğiniz kişi hakkınızda bir hakaret davası açma yoluna gitmesin. Bir topluluk olarak değişik halkların, kadınların, dinsel cemaatlerin hiç ama hiçbir hükmî şahsiyeti yok! Yazın çekinmeyin! Bir karaderili çantasında uyuşturucu ile yakalandı ve siz buna çok mu bozuldunuz? O halde "Yamyamlar çocuklarımızı zehirliyor!"; bir Arap yolda yere mi tükürdü? O halde "Araplar pislik içinde yüzüyorlar!"; alışverişte bir Yahudi''den kazık mı yediniz? O halde "Kahrolsun Yahudiler!" Yani "hür" olmasanız da, tamamiyle "serbest"siniz.

Bu neden böyle ve neden bizde her türlü "ayrımcılık" için atış serbestken Batı''da yazıp çizenler bu kadar "serbest" değil? Bu sorunun cevabı tamamen farklı hukuk sistemlerinin varlığında yatıyor. Eğer sizin hukukunuzun "ayrımcılık"dan anladığı yalnızca beğenmediği siyasileri içeriye tıkmaktan ibaretse ve bu konuda bir takım sivil toplum örgütlerini müdahil olarak kabul etmiyorsa, elinizde savcının "kamu davası" açmasını beklemekten başka bir umut kalmıyor. Eğer bir ülkede kadın haklarıyla ilgili bir oluşum, kadının basın yoluyla aşağılanmasını müdahil taraf olarak bir hukuk davasına dönüştüremiyorsa eliniz kolunuz tabii ki bağlı. Eğer ırkçılıkla mücadeleyi kendisine amaç edinmiş bir sivil örgüt "Yamyamlar!" diyenin karşısında hukuksal olarak bir hiçse yine aynı kader. Bu her türlü ayrımcılıkla mücadele için böyle. Yani özet olarak, bir ülkede hukuk, oluşumu ve dönüşümü açısından yalnızca yasa koyucunun, hâkimlerin ve savcıların insafına kalmışsa orada dertlere derman olacak bir hukuk yolunun varlığından söz etmek pek anlamlı değildir. Yani daha da özet olarak, hukuka asıl ihtiyacı olan, ilgili aygıtlarıyla devlet değil, toplumdur. Hukuk bu anlamda sivil toplumdaki çeşitli odakların daha iyi bir birarada yaşama biçimine ulaşmak için sürekli kullandığı, başvurduğu, sorunlarını kendisi aracılığıyla çözdüğü bir "alet"e dönüşmek zorundadır. (Batı''nın da yaptığı ve geliştirmeye çalıştığı budur.)

Şimdi dönelim Fatih Altaylı''nın sözlerine. Ben bu sözleri radyodan dinlemedim. Sözlerin "yumuşatılmış" bir versiyonunu Emin Çölaşan''ın köşesinde okudum. Çölaşan, "O kızları, son derece yanlış ve saygısız pankartlarını eleştirirken ''fahişe'' benzetmesi yapmak elbette ki hoş değildir. Keşke söylemeseydi" diyor. Fakat dikkat edin, Çölaşan''ın gözünde Altaylı''nın (tamamını başka yerlerde okuduğumuz) sözleri yalnızca "hoş değil" sözler olmaktan ibarettir. Altaylı''nın sözlerinin tamamı aktarılmadığı gibi eleştiri için de "hoş değil" gibi bağışlanmayı dışlamayan bir ifade tercih edilmiştir. Neyse, o da onun takdiri! Fakat, ben yine Çölaşan''ın yazısı dolayısıyla başka sözlerden de haberdar oldum. Akit''ten Hasan Karakaya''nın kaleminden çıkmış ve Altaylı''ya hitaben yazıldığı hissedilen bir yazı.

Böyle bir şey olamaz. Ben Türk basın tarihinde bunun bir benzeriyle karşılaşmadım. Çölaşan, Karakaya için "şeriatçı köşe yazarı" diyor. Ne münasebet! O yazıyı kaleme alabilen birisi değil "şeriatçı", "köşe yazarı" bile olamaz. Karakaya, taşradan ve İstanbul''dan özellikle bir konuyla ilgili olarak ne kadar sözcük varsa derlemiş ve yazısını bunlarla örmüş. Haber Analizi yaptığım sınıfta öğrencilere, bu yazıyı bir "kötü örnek" diye okutayım dedim bir ara. Ne mümkün? Böyle bir şey ne sınıfa, ne eve ne de cebe sokulabilir. Her gün "şeriatçı basın" diye olur olmaz yazıp çizenlerin ellerini karşısında ovuşturmalarına fazlasıyla hak verdirecek bir örnek. Gördüğünüz gibi yazıdan hiçbir alıntı yapmıyorum; yazık olur Yeni Şafak''a. Bu yazıya herkesten önce, tartışmanın konusu olan başörtülü üniversiteli gençler el süremezler; sürmemeleri de gerekir.

Türkiye''de büyük bir problemle karşı karşıya olduğumuz apaçık. Dünyada bir başka örneği olmayan bir biçimde kapı önüne konan başörtülü öğrencilerin haklarını Karakaya ve onun gibi düşünenler mi koruyacak? Bu öğencilerin en temel hakları Altaylı-Karakaya cephelerinin polemiğinin konusu mu olacak?

Son bir soru: Akit okurlarının (ve de bu gazetede yazan tanıdıklarımızın) bu yazıya hiç mi tepkisi olmayacak? Olur mu, bir gazete ve bir "köşe yazarı" okurlar tarafından bu kadar "serbest" bırakılır mı?

Ve haddim olmayarak benden bir küçük uyarı: Akit bir aile gazetesi değil, dikkat edin. Çocuklarınızı zararlı yayınlardan koruyun.