Şiddet siyasetin gölgesi mi? (2)

Dünkü yazıda aktarmıştım, Fanon''a göre, sömürgeleştirilmiş ülke insanının Batı kültürü üstüne bir "nutuk" duyunca yapacağı ilk şey palasını çıkarmak ya da hiç değilse palasının yerinde olup olmadığını kontrol etmek olmalıydı. Fanon''un bağımsızlık savaşlarında şiddete yaptığı övgüyü biliyoruz; şiddet, sömürge halkını aşağılık kompleksinden ve umutsuzluktan kurtaracak bir panzehirdi. Kolonize "şiddet içinde ve şiddetle" özgürleşecekti. Fanon''un "Yeryüzünün Lanetlileri"ne yazdığı önsözde Sartre da özgürleştirici şiddetin övgüsünü yapıyordu: "Bir Avrupalı''yı alaşağı etmek bir taşla iki kuş vurmak, aynı anda bir zalimle bir mazlumu ortadan kaldırmaktır. Geriye bir ölü ve bir özgür insan kalır; hayatta kalan ilk kez olarak ayaklarının altında bir milli toprak hisseder." Demek ki şiddet yalnızca sömürgecinin değil, ondan kurtulmak için, özgür olmak için mücadeleye girenlerin gözünde de onsuz yapılamayan en önemli araç, hatta bir arınma yoludur. Pekiyi şiddeti, sırasında birbirlerine tamamen karşıt siyaset biçimlerinin her türünün "gölgesi" kılan bu anlayış hiç değilse pratikte doğrulanmış, mesela şiddetten özgürlüğün çıktığı hiç görülmüş müdür? Ben bu soruya olumlu cevap teşkil edecek bir örnek hatırlamıyorum. "Şiddet, diyordu Arendt, iktidarı yıkabilir, ancak onu yaratmaya gücü hiç yetmez." Bir toplum ancak, şiddetle ortaklığını bitirmiş gerçek anlamda bir siyaset yoluyla üyelerini özgür ve eşit kılacak bir iktidar oluşturabilir.

Courrier International''ın son sayısında "PKK''nın organı" olarak nitelenen Özgür Politika gazetesinden iktibas edilmiş "Kürt halkının güneşi Apo''yu serbest bırakın" başlıklı bir yazı okudum. Biraz önce sözünü ettiğim Fanon''un kaleminden çıkanların neredeyse aynısıydı. "Apo"nun yakalanmasını Kürt halkının yakalanmasıyla eşdeğer gören ve "Apo kimdir?" sorusuna "Apo, ben, sen, diğerleri. Apo Kürt halkının tamamıdır" diye cevap veren bir yazı. Şiddete davet en üst seviyede; Kürt halkını Türkiye ve Avrupa''ya "bu ülkede yaşayanlara uykuyu haram eden" bir biçimde saldırıya çağırıyor. "Eğer bir haftada onbinlerce Türk ve Avrupalı''yı cezalandıramazsak, Apo bizi hiçbir zaman affetmeyecek" deniyor. Bu yıl Türkiye''ye gelmeyi düşünen turistleri de affetmeyecekleri belirtiliyor; Antalya''nın güneşine "kıçlarını çevirecek" turistleri, "Öcalan''ın cellatları"nın yardımcıları olarak niteliyor. Neyse, devletin ilgili kurumlarının elinde zaten bunun gibi yüzlerce yazı mevcuttur. Benim bu yazı dolayısıyla gelmek istediğim yer yine siyaset ve şiddet meselesi. Ben bu yazı ve benzerlerinde dile gelen şiddete davet ve şiddete övgünün ciddiye alınmasından yanayım. "Ciddiye almak"la kastettiğim şu: Şiddetin her türden siyasetle birlikteliği, şiddetin her türlü mücadelede sayılamayacak derecede önemli roller üstlendiği yolundaki yaygın kanaat ne yazık ki dünyada geçer akçe. Şiddet ve siyasetin içiçeliğini kabul edenler bunu ciddi ciddi düşünüyor ve hayatlarını ona göre düzenliyorlar. Yani açıkçası, şimdiye kadar hiç kimse "arıcılık, halıcılık" gibi uygulamalarla şiddetin ve terörün hakkından gelemedi. "Ciddiye almak" dediğim bu; bu başka, bambaşka bir niyeti ve çabayı gerektirmekte. Bu niyet ve çabanın adı da gerçek anlamda siyasetten başka bir şey değildir.

Gazetelerden öğrendiğimize göre, PKK''lılar için yedi ayrı "teslim ol" çağrısı hazırlanmış ve Güneydoğu''da helikopterlerden atılıyormuş. Bu bildirilerden birisi şöyle: "Fahri Ertaş kardeşimiz 16 yaşında çocukluğunu ve gençliğini yaşamadan PKK tarafından kandırılarak dağa gönderildi. Annesi üzüntüden yatağa düştü. Evlat acısı yüreğinde ateşten kor oldu, yandı tutuştu. Sevdiği kız günlerce gözyaşı döktü ve devamlı Fahri''nin yolunu gözledi. O, örgütün tüm baskılarına ve tehditlerine rağmen aşkı uğruna ölümü göze alarak kaçtı. Sevdiği kıza, sıcak aile yuvasına ve özgür yaşamına kavuştu. Sen de sevdiğin kızla bir yastığa baş koyup sıcak aile yuvanı kurmak ve mutlu olmak istemez misin?" (!) Türkiye Cumhuriyeti''nin dağlardaki binlerce gence söyleyebileceği bundan mı ibarettir? İyi. "Fahri Ertaş kardeşimiz" bir adım atıp "aşkı uğruna ölümü göze alarak" kaçmayı başardı; pekiyi "aşkı" olmayanlar ne olacak? Hadi diyelim ki o zaman da "üzüntüden yatağa düşen anası" var; pekiyi ya "anası" olmayan niçin kaçacak?

İşte, kafamdan geçenleri anlatabilmem için iyi bir örnek. Şiddetin ve farklı yapısıyla terörün hakkından "fotoroman" üslûbuyla gelinebildiği nerede görülmüş? Bir toplumda şiddeti ancak siyaset marjinal kılabilir; "şiddet"ten çok daha "ciddi" teorik ve pratik bir faaliyet alanı olduğu için. Eğer o ortada yoksa, olanlar gerçek acıların üzerine bir kabuk gibi yerleşen bir "fotoroman"dan ibarettir.