İşkencecileri eğitelim, iyi insanlar olsunlar

Eğitim ve öğretimden mucize beklemek asıl olarak Aydınlanma''dan mirastır. Fransız Devrimi, Eski Rejim''in gelenekleri ve Devrim''in kurmayı amaçladığı "yeni site"nin yasaları arasındaki uzlaşmazlığı eğitim ve öğretimle, "Okul"la aşmak istiyordu Aydınlanma''nın ilkelerini gençlere belletmek yapılacak ilk işti. İyi bir öğretim topluma "iyi evlatlar, iyi eşler, iyi babalar, özgürlük ve eşitliğe sadık dostlar" yetiştirecekti. Dönemin bir dergisinde, "İnsan hakları niçin bu kadar geç tanındı?" sorusunun cevabı "Çünkü halk okuma yazma bilmiyordu, kendi kendini geliştiremiyor, başkaları tarafından kolaylıkla aldatılabiliyordu" şeklinde verilmişti. Bütün devrimler gibi Fransız Devrimi''nin de öncelikli ütopyası "pedagojik ütopya"ydı. Hep öyle olmamış mıdır? Platon''dan başlayarak "ideal" toplumsal düzen peşinde koşanlar kendilerine en yakışan rol olarak hep "başöğretmenlik"i görmemişler midir? Eski Çağ''ın, Rönesans''ın, Aydınlanma''nın, 19. ve 20. yüzyılın ütopistleri ve devrimcileri herşeyden çok "insan yetiştirme sanatı"nda iddialıdırlar. Şunu da biliyoruz: Halkın bir "öğrenci-çocuk" olarak görüldüğü bu masaüstü toplum tasarımları, eğer şiddeti birinci yöntem olarak seçmemişlerse, her zaman hayal kırıklığı ile son bulmuştur. İster "ateşli cumhuriyetçi", ister "ateşli komünist", ister "ateşli" diğerlerini yaratmak peşinde koşsunlar, bütün bu gayretler "sivil toplum"un bir "Okul" olmayı reddetmesi karşısında birer düş olmaktan ileri gidememiştir. Şu da var: Eğitim ve öğretimden mucize bekleyenler biraz simyacı gibidirler; "toplum"un asla bir "Okul" olmayacağını kabullenmek istemez ve "belki bu sefer" diyerek deneylerine devam ederler!

Bu yaz günü, okullar kapalıyken, eğitim-öğretim üzerine bu hikmetler de nereden çıktı demeyin! Söylediklerimi sık sık hatırlamak için Türkiye bulunmaz bir ülke; okulların açık-kapalı olması farketmez, biz her zaman, her şeyin çözümünü eğitim ve öğretimden beklemiyor muyuz? Trafik kazalarının, vergi kaçırılmasının, her türlü suçun, dişlerimizi fırçalamamamızın, başörtüsü kullanmamızın, denizlerin kirlenmesi ve orman yangınlarının, rüşvetin, yolsuzluğun, hepsinin nedeni eğitimsizlik değil mi? Bütün bu ve benzeri kötü alışkanlıklarımız düzelsin diye temel eğitimi 8 yıla çıkarmadık mı? 12 yıla bir ulaşsak, biz de "medenî" bir toplum olacağız.

Geçen gün gazetelerde yer alan bir haberden, ülkedeki işkencenin de eğitim eksikliğinden kaynaklandığını öğrendik. Başbakan Ecevit, polis okullarındaki "insan hakları eğitimi"nin polislere bu alanda bilgi, beceri ve tutum kazandırmak için yeterli olmadığını belirtmiş. Başbakan''ın genelgesinde polis okullarındaki insan hakları dersiyle ilgili olarak, "teori ile uygulama arasında" kopukluk olduğu, ders sayıları ve saatlerinin yetersizliği, program ve kitapların güncelleştirilmesi gerektiği gibi sorunlar sıralanıyor. Ecevit''in genelgesinde 9 (sayıyla: dokuz) aylık polis okullarının en az iki yıllık meslek okulları haline getirilmesi de önerilmiş.

Başbakan''ın genelgesini nasıl değerlendirmek gerekir? Polis okullarının en az iki yıllık bir meslek okuluna dönüştürülmesi önerisi tabii ki pek yerinde bir öneri. Başbakan haklı, 9 aylık eğitim ve öğretimle ne olunabilir ki polis olunabilsin? Az biraz nitelikli bir işçinin yetişmesi bile bundan çok fazla bir zaman gerektirmiyor mu? Eline silah verip "toplumun huzuru"nu sağlatmaya çalıştığınız polislerin eğitimlerini 9 ayda tamamlamaları gerçekten anlaşılır gibi değil. Ne acelemiz var? Kalitesiz bir tavuk dönerin başına geçebilmek (o da yetenekliyse tabii) için en az dokuz aylık bir çıraklık gerekirken bu hızlandırılmış eğitim niye? Söylediğim gibi, Başbakan''ın bu önerisi çok yerinde. Ancak, işkence ve eğitimsizlik ilişkisinin kurulması bu inandırıcılıktan epeyce uzak. Anlaşılır gibi değil; yani şimdi işkence yapanlar gerekli dersleri yeterli sayıda almadıkları, "teori ve uygulama" köprüsünü gerektiği gibi kuramadıkları için mi bu işi yapıyorlar? İsterseniz düşüncemi bir örnekle açıklayayım. Radikal''de yer alan bir habere göre, 25 yaşındaki üniversite öğrencisi Özgür Yılmaz, mahkemeye verdiği yazılı ifadede şöyle diyor: "...Bunun üzerine banyoya benzer bir odada beni soydular. Ellerim ve kollarım bağlı bir şekilde vücudum suyu hissetmeyecek hale gelene kadar soğuk su sıktılar. Su sıkmaya ara verdiklerinde ise hayalarımı sıkıyorlardı. ''Bitti'' dediğim anda birisi ''kurulayacaklarını'' söyleyerek ellerimi bağladı ve beni yukarı astı..." Şimdi birlikte düşünelim: Bu işkenceci polisleri, hangi dersi kaç saat okutursak topluma kazandırabiliriz? Ben en az 20 yıl okusunlar diyorum, siz ne dersiniz?

"İşkencecilerimizi eğitelim!" kampanyasından yarın da söz edelim. Biliyorsunuz "herşeyin başı eğitim"dir!