"İnceleme Tutanağı" ve Pamuk"un peşini bırakmayan "Yargı"

Büyük Türkçe Sözlük''ten (D. Mehmet Doğan) aktarıyorum. “tutanak: (…) 2. Durum tesbiti gâyesiyle ilgililerce hazırlanıp imzalanan yazı, zabıt varakası, zabıt, zabıtname…”

Demek ki “tutanak”ın amacı bir durumu “tespit etmekten” ibarettir. Tanımda sözü edilen “ilgililer” de -haliyle- tespit edilecek olan “durum”a göre değişiklik gösterecektir.

Yazıya “tutanak” tanımıyla girmemin nedenini sezmişsinizdir mutlaka. Dün bir gazetenin öncülük ettiği -ama hızla başka gazete ve haber sitelerince de iktibas edilen- polis tarafından hazırlanan 49 sayfalık bir “İnceleme Tutanağı” ile karşılaştık. Benim önümdeki gazete söz konusu tutanağı “İşte ''İmamın Ordusu''nun ayrıntıları” başlığı altında haberleştirmişti. Haber metni şöyle başlıyordu: “Polis tarafından hazırlanan 49 sayfalık ''İnceleme Tutanağı”nda derin yapının talimatlarının kitaba nasıl monte edildiği tek tek anlatıldı.”

Bu haber tabii olarak birçoğunuz gibi benim de dikkatimi ve ilgimi çekti. Bakalım polis tarafından hazırlanan bu 49 sayfalık “tutanak”ta yeni hangi bilgiler yer alıyordu.

Tutanağın tamamını hızla gözden geçirdiğimde, dikkatimi en çok çeken husus bu “yazı”da yer alan bazı cümlelerin “anlaşılmıştır” şeklinde son bulmasıydı. Oysa tutanağın diğer cümleleri –olması gerektiği gibi- “…taşıdığı görülmüştür” şeklinde son buluyordu; yani dirimi tespit etmekle yetiniyordu.

İşte size “anlaşılmıştır” şeklinde son bulan cümlelerden birkaçı:

“Sonuç olarak ODATV''den ele geçirilen notlardan, kitap taslakları içerisindeki notlardan ve diğer delillerden; ''İMAMIN ORDUSU'' başlıklı kitap çalışmasının, ERGENEKON terör örgütünün talimat ve yönlendirmeleri ile yapılan bir çalışma olduğu, bu çalışmayı aktif olarak Ahmet ŞIK, Nedim ŞENER, Soner YALÇIN, Sabri UZUN ve ODATV çalışanları ile henüz kimliği tespit edilemeyen şüpheliler tarafından yapıldığı anlaşılmıştır.”

“Diğer taraftan da söz konusu notun, Ahmet ŞIK''a bu kitap çalışmasını yaptıran ERGENEKON terör örgütü mensupları tarafından yazıldığının net olarak gösterdiği anlaşılmaktadır.”

“Bu kitap çalışması ile ERGENEKON terör örgütünün amaç ve hedefleri doğrultusunda propaganda yapıldığı, bu kapsamda özellikle devam etmekte olan dava sürecini etkileyerek ve yönlendirerek Adil yargılamayı etkilemeye teşebbüs edildiği, ayrıca suçu ve suçluyu övdüğü anlaşılmıştır.”

Görüyorsunuz; “anlaşılmıştır” şeklinde son bulan bu hüküm cümlelerinin polis tarafından tutulan -ve açıklanan- bir “İnceleme Tutanağı”nda yer alması -hiç değilse- yadırgatıcı değil mi? Polisin elinden çıkma “inceleme tutanakları”nda âdet eskiden beri böyle midir doğrusu araştırmadığım için bilmiyorum. Ama öyle de olsa böyle de olsa bir polis tutanağının “anlaşılmıştır” şeklinde sona ermesinin (hem de “net olarak” hatırlatmasıyla!) polis-savcı-hakim çizgisinde cereyan eden süreçte kullanılmaması gereken bir ifade olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz. “Tutanak” tutmakla görevli polis ekibi önündeki durumu “anlaşılmıştır” diyerek karara bağlayacak! Bu durumda tutanakcılara “Acele etmeyin bakalım, sırada daha savcı var, sonrasında hakim var, durumun ''net olarak” anlaşılması için önümüzde geçilmesi gereken daha çok kapı var!” desek yanlış mı olur? Siz ne düşünürsünüz bilemem ama bence doğru olur.

On yıllar -belki de yüzyıllar- sonra Türkiye''de şu dizeyle başlayan bir türkünün de söyleneceğini sanıyorum. “Bir romancımız Nobel ödülü alsa, gör başına neler gelir!”

Duymuşsunuzdur muhakkak çünkü kötü haber tez yayılır…

“Türk Yargısı” sonunda Orhan Pamuk''u 6 bin lire manevi tazminat ödemeye mahkûm etti. Beş yıldır süren dava önce Yargıtay 4''üncü Hukuk Dairesi, sonra Yargıtay Hukuk Genel Kurulu''nun sergilediği gayret sonucunda Pamuk''un İsviçre''de yayımlanan bir dergiye verdiği röportajda sarf ettiği “30 bin Kürt''ü 1 milyon Ermeni''yi öldürdük” sözlerinin cezasız kalmamasına hükmetti.

Dava süreci gerçekten “ibretlik” olarak nitelemeyi hak ediyor. Davanın görüldüğü Şişli 3''üncü Asliye Hukuk Mahkemesi ilk kararında Pamuk''dan söz konusu açıklamayı yaptığı için davacı olan 7 kişinin (Şehit Anaları Dayanışma Derneği Genel Başkanı ile Ergenekon davasından tutuklu olarak yargılanan avukat Kemal Kerinçsiz ve altı arkadaşı) “aktif dava ehliyetleri”nin bulunmamasından dolayı davayı reddetmişti. Sonra araya Yargıtay 4''üncü Hukuk Dairesi girdi. “Daire”, “Davacıların dava açma ehliyetlerinin kabulüne” karar verdi. Hatırlıyorsunuzdur mutlaka. 4''üncü Daire''nin bu kararından her “Türk”ün bu davada davacı olabilmesi için gerekli “dava ehliyeti” sahibi olduğu sonucu çıktığı için, karara ilişkin yorumlar -”Sıradaki!...” denerek- eleştiri ve eğlence konusu olmuştu. 4''üncü Daire''nin araya girmesiyle dosya Şişli''ye dönünde mahkeme önceki kararında direnerek, bir kere daha davanın reddine karar verdi. Süreç tamamlanmadı tabii ki; dosya bu sefer Yargıtay Hukuk Genel Kurulu''nun önüne geldi. Kurul''un kararı –tahmin ettiğiniz gibi- 4''üncü Daire''nin kararı doğrultusunda oldu. Ve nihayet dosya tekrar Şişli''ye dönerek süreç Pamuk''un 6 bin TL manevi tazminat ödemesine karar verilmesiyle son buldu.

Ne desem acaba diye düşünüyorum… Ne denebilir ki zaten… En iyisi düşüncelerimi bir soru ile özetleyeyim: Ne olacak bu Yargıtay''ın hali? (“HSYK''nın yenisi bizi kısa zamanda yeni bir Yargıtay''a kavuşturacaktır” demeyin lütfen!)

En iyisi biz türküyü mırıldanalım: “Bir romancımız Nobel ödülü alsa gör başına neler gelir!”