"Mesafe ve tecrit umursamazlık demektir"

Radikal gazetesinin yaptığı en iyi hizmetlerin başında “Yorum” sayfası geliyor bence.

Her gün dünya basınından özenle seçilmiş birkaç yazının Türkçe çevirisi gazete okurlarının önüne geliyor.

Gazete iktibas edilen yazıların seçiminde çok dikkatli. Batı''dan, Arap dünyasından, Avrupa''da İngilizce yayımlanan farklı dünyaların gazetelerinden iktibaslar bunlar.

Bu güzel seçimi kim yapıyor bilmiyorum doğrusu; gazetenin dış haberlerinden sorumlu Ceyda Karan''ın himmetiyle mi, yoksa adını sanını bilmediğimiz özel bir sayfa sorumlusunun eseri mi bilmiyorum. Her kimse de iyi bir iş yaptıkları muhakkak.

Gazetenin 17 Şubat tarihli sayısında sayfada okunmaya değer dört yazı yer alıyordu:

Peter Preston imzalı “Kbrıs bölünmenin tek çözüm olmadığını kanıtlayabilir” (Guardian) imzalı yazı; Bruce Anderson imzalı “Filistin devleti ödün değil haktır” (Independent) imzalı yazı; Muhammed Seyid Said imzalı “Gallup''un dindarlaşma anketi bazı tezleri çürüttü” (Mısır gazetesi Bedil) yazı ve nihayet “Ermeni meselesi ''koz'' olamaz” başlıklı Ha''aretz''in (İsrail) başyazısı.

İşte size dört “baba” yazı; günü bunlarla geçirseniz yeter de artar bile.

Ben bu dört yazının ilkinden söz etmek istiyorum bugün.

Yazar, “Gazze''den Piriştina''ya kadar soru şu: Barış yukarıdan aşağı mı, yoksa aşağıdan yukarı mı gelecek; barışı halk mı, yoksa işini yapan takım elbiseli diplomatlar mı getirecek” sorusunu (soru tek başına çok güzel zaten) sorduktan sonra Kıbrıs bahsini açıyor.

Yazara göre, 45 yıllık ihtilaf tarihi olan bu adadan sürpriz bir yanıt yükselmeye başlamıştır.

“Belki yakalayabiliriz” diyor.

Kıbrıslı Rum ve Türk liderlerin 19. kez bir araya gelmesi hatırlatılıyor ve görüşmelerin yeni takvime göre 2009 sonbaharında çözüme ulaşmasının beklendiği hatırlatılıyor.

Önümüzdeki yazının kaleme alınmasının nedeni “Emekli Kraliyet Donanması komutanı martin Packard” olarak takdim edilen (ben adını ilk kez duyuyorum) bir kişinin yayımladığı “Getting It Wrong” (Yanlış Anlamak) adlı kitabın gözden geçirilip hatırlatılması.

Bu “komutan” Kıbrıs''ın bölünmesinin kaçınılmaz olduğuna asla inanmayan birisi. Bu inancı yönünde 1964''ün ilk ayında çok da gayret sarf etmiş. 64''de, Britanya ordusu ve sonra BM adına bir Rum, bir Türk iki Britanyalıdan oluşan “sorun çözücü” bir ekibe başkanlık yapmış. Bu yolda her kahvede sayısız toplantı yapmışlar. İki kesimin liderleriyle görüşmüşler. Packard, her şeye rağmen, “Bölünmüş kırsal bölgelerin, korku dolu köylerin tekrar uyum içinde bir arada yaşayabileceğine” inanmaktadır.

Yazarın bu bilgileri verdikten sonra yaptığı şu tespit çok önemli geldi bana: “Herkes onun fark yarattığını biliyordu. Fakat Biritanya ve ABD dışişleri Packard''ı durdurmak niyetindeydi. ABD dışişleri politikasının ileri gelenlerinden George Ball ona ''Çok etkileyici ama meseleyi yanlış anlamışsın evlat. Kimse sana amacımızın birleştirmek değil, bölmek olduğunu söylemedi mi?'' diye soruyordu. NATO''nun doğu kanadında bölünmüş bir Kıbrıs kimsenin umurunda değildi. En tepedeki adamlar, Bismarcvari satranç hamleleriyle meşguldü.”

Yazı, “”takım elbiselilerin” asıl işinin sınırlar çizmek olduğunu çok güzel anlatıyor. Soru sadece Kıbrıs''taki Rumlar ve Türkleri ilgilendirmiyor tabii ki. “Sırplar ve Arnavutlar Kosova''da bir arada yaşayabilir mi? Kalemi kap, Filintinliler ve İsrailliler bir arada olabilir mi? Çimento karıştırıcısını ver. Temel yargı, bölünmenin işe yarayacağı; eskiden de böyleydi şimdi de böyle. Bir duvar inşa edip iki tarafı ayrı tut ve sorunu çözmek için ter dökmekten kurtul.”

Yazının dili-üslubu o kadar güzel ki (ve Türkçeye o kadar güzel çevrilmiş ki) araya giremiyorum.

“Temel yargı. Bölünmenin işe yarayacağı, eskiden de böyleydi şimdi de böyle. Bir duvar inşa edip iki tarafı ayrı tut ve sorunu çözmek için ter dökmekten kurtul.”

Yazar, eskiden olduğu gibi bugün de “böyle” olan bu “politika”ya şu sözlerle isyan ediyor:

“Fakat kendi kendini kandırmaktan başka bir şey değil bu. Mesafe ve tecrit umursamazlık demektir.”

Demek ki, “Kıbrıs tekrar bir araya gelirse, bu ABD daha fazla temsilci görevlendirdiği için olmayacak. İki taraftaki Kıbrıslılar bunu talep ettiği için olacak.”

Benim de umudum ve dileğim bu yönde doğrusu.