Naci Görür"ün isyanı siyasete niçin yansımaz?

Büyük depremin üzerinden 7 yıl geçti. İstanbul''un bir deprem şehri olduğu -akademik çevreler dışında- ancak 17 Ağustos 1999''dan sonra tartışılmaya başlandı. Televizyon izleyicileri ”deprem uzmanları” ile tanıştılar. Uzmanlar -hemen hepsi- İstanbul''un önümüzdeki 30 yıl içinde en az 7 şiddetinde bir depreme hazır olması gerektiğini günlerce-aylarca herkese anlatmaya çalıştılar. “Maddi durumu müsait olanlar” şehrin daha sağlam zeminli bölgelerinde yeni teknolojilerle inşa edilen güvenli konutlar edinmeye başladılar. Peki ya sadece “manevi durumu müsait olanlar”, onlar ne yaptılar. Hiçbir şey, çünkü maddi durumları bunca dert arasında depremi düşünmeye müsait değildi. Peki ya “Devlet” (özellikle büyük harfle yazıyorum ki kendisine bu alanda da vazife çıkarsın!), yani “maddi ve manevi durumu müsait olan” devlet, o ne yaptı?

Hiçbirşey yapmadı demek haksızlık olur. Ama bakıyoruz, son günlerde İstanbul''u yoklayan iki depremin neden olduğu tartışma çerçevesinde Prof. Naci Görür''ün dikkat çektiği gibi, “hükümet ve şehir yönetiminin kurtarma ve acil yardım kapasitesinin arttırılmasına yatırım yaptığı” anlaşılıyor. Tamam, “kurtarma ekipleri”nin ve ekmek fabrikalarının organizasyonu, belli bölgelerde “deprem çantası” dağıtımı, makina parkınının ve iletişim sisteminin güçlendirilmesi vs gibi “kurtarma ve acil yardım” hizmetlerinin iyileştirilmesi gibi önlemler muhakkak ki gerekli şeylerdir. Ama söylediğimiz gibi bütün bu önlemler binaların İstanbulluların başına çökmesinden sonraki dönemi ilgilendiriyor. Binalar çökmesine çökecek de, acaba sonrasında neler yapmak lazım...

Prof. Naci Görür''ün son günlerde yaptığı açıklamalar ve bunun arkasında dile getirdiği isyana kayıtsız kalabilmek imkansız. Gazetelerde yer alan açıklamaların yanı sıra kendisini önceki akşam Habertürk televizyon kanalında da izledim. İstanbul''daki “kamu binaları”nın ancak yüzde 10''nun elden geçtiğini açıklıyordu. Önümüzdeki 10 yılın muhakkak suretle, şehirdeki binaların güçlendirilmesi için bir tür “seferberlik” halinde geçi-rilmesi gerektiğini vurguluyordu. Bayındırlık Bakanlığı''nın çıkardığı “envanter”in depremin yol açacağı büyük yıkıntıya ilaç olacak en ufak bir bilgi içermediğini söylüyordu. Yani özetle, İstanbul''u mesken tutanların işi hepten “Allah''a kalmış” durumdaydı. İllâki bir benzetme yapacak olursak, geride bıraktığımız çok değerli 7 yıl kaçınılmaz olduğu ifade edilen büyük depreme karşı “koruyucu” bir politika geliştirmek yerine “salgın” sonrası dönemde alınabilecek önlemlerin tartışılması ve kısmen de uygulanması ile geçirilmiştir.

Bu neden böyle? Bu kayıtsızlığın büyük ölçüde İstanbul''un içinden çıkılması gerçekten zor koşullarından kaynaklandığı muhakkak. Şehir zaten plansız-programsız gelişmiş, şehir halkı büyük ölçüde dar gelirli, şehirli bu konuda yeteri kadar bilinçli değil, vesaire...

Fakat size de çok garip gelmiyor mu? Bu 7 yıl içinde genel ve yerel seçimler de yapmamıza rağmen İstanbulluların bu haklı korkusu “siyaset”in konusu haline gelememiş. Madem ki bu şehirde hızla güvenli konutlara yerleşen “maddi durumu müsait olanlar”ın oranı yüzde bilmem kaçtır ancak, o halde “ancak manevi durumu müsait olan” büyük kitle sesini siyasete niçin duyuramıyor. Tahmin ettiğiniz gibi, böyle bir “pas geçme” hali ile “medeni bir ülke”de karşılaşabilmek imkansızdır. İşin doğrusu da budur zaten: Şehir halkının karşısına gelen siyasetçileri önce “Deprem beklentisiyle ilgili ne gibi önlemler alacaksın” diye sorguya çekmesi gerekmez mi?

Oysa biz elimizdeki bambaşka sorulara cevap aramaktayız. Ne dersiniz; İstanbul (Allah korusun) söylendiği gibi 7 ve üzeri bir depremle karşılaştığında “cumhuriyetin temel ilkeleri” de zarar görecek midir? Bu deprem “ordu-siyaset” ilişkisini ne yönde (“sıkıyönetimi” tahmin etmek kolay da...) etkileyecektir acaba? İstanbul''un hepten harap olması “dağ-ova” çerçevesinde ne gibi sonuçlar doğuracaktır dersiniz? Büyük depremin “laik cumhuriyet”e de zarar vermesi ve “irticayı hortlatması” düşünülebilir mi?

Ben isterim ki, önümüzdeki seçimlerde ana konu bu olsun. Çünkü biliyorsunuz, depremin “gelir farkı” hariç olmak üzere ırk, din, cinsiyet, başörtülü-açık başlı ayrımı yapmama gibi bir beyannamesi var. Çıksınlar siyasi partiler önümüze ve almayı düşündükleri ciddi önlemleri sıralamaya başlasınlar bir kere.

Madem öyle, hadi gelin henüz oluşmakta olan bir siyasi oluşumun reklam kampanyasında sorduğu soruyu da cevaplayalım: Oluşum soruyor: “Partinizin Adını Siz Koyun! Adı Ne Olsun?” Cevabı besbelli (lideri de eski belediye başkanı olduğuna göre!) bir soru: Partinizin adı “İstanbul''u Depremden Koruma Partisi” olsun... Hiçbelli olmaz, bir de bakarsınız ki uyanan seçmen partiye barajı geçirivermiş...