Radikal bir bakış: "Altta birşeyler olmuş"

Birkaç gün önce Devlet Bakanı Yüksel Yalova, "tele-kulak" skandalıyla ilgili olarak "devletin soğukkanlı davrandığını" belirtmişti. Yalova, şu güzel yaz başında insanı gülümseten bir biçimde şunları da eklemişti: "Belli bir izin ve yasaya dayanmayan bir işlem yapılmışsa, Türkiye Cumhuriyeti hukuk devletidir; hukuk devletinde de yetkisiz işlemde bulunanlar mutlaka hesabını verir."(!)

Ben Bakan''ın iznini almadan bu açıklamayla biraz oynadım ve ortaya daha makul bir metin çıktı. Şöyle: İlk olarak birinci cümlede "yapılmışsa" sözcüğünün önüne konan virgülü kaldırmayı denedim. (Hadi durmayın siz de deneyin!) Nasıl oldu? Çok daha iyi değil mi? Bu işten sıkılınca ikinci bir yol deneyerek birinci cümlede yer alan cümleciklerin yerini değiştirip, artık birinci cümlecik haline gelen ikinci cümleciği koşullu bir şekle soktum. Şöyle bir metincik ortaya çıktı: "Türkiye Cumhuriyeti bir hukuk devletiyse, belli bir izin ve yasaya dayanmayan bir işlem yapılmıştır."(!)

Ciddi bir şey değil, sırf vakit geçirmek için oynanan bir oyun; ne yani, Yalova''nın açıklaması üzerine derin düşüncelere dalmamı beklemiyordunuz herhalde!

Yalova bu açıklamayı yaptığı zaman "tele-kulak" olayının soruşturması henüz tamamlanmamıştı; İçişleri Bakanı Tantan''ın görevlendirdiği iki müfettiş (sonradan bu sayı dörde çıktı, iş biraz hızlansın diye) henüz harıl harıl çalışmaktaydı. Sonra bildiğiniz gibi bir takım "operasyonlar" yapıldı ve bazı polis müdürleri görevden uzaklaştırılırken, bazıları ("bazıları" değil, "biri") tatile çıkarıldı. (Son haberlere göre, tatile çıkarılan müdür "önemli bir ile" vali olarak atanacakmış; okuyanlar hatırlayacaklardır, ben zaten bu dikey hareketi bir hatta önce öngörmüştüm!) İş bununla bitmiyor tabii ki; yeri boşalanların yerini de doldurmak gerekiyor. Yeni atamalardan da haberdar olduk, özellikle de bir tanesinden. Kemal İskender, Manisa ve Malatya üzerinden Ankara''ya emniyet müdürü olarak kaydırıldı. Yani, 10 Haziran tarihli Radikal''in pek güzel bir manşetle duyurduğu gibi "''Kulak'' gitti/kulakçı geldi".

Radikal gazetesi aynı sayıda Tantan''la yaptığı bir röportaj yayınlamış. Ben ilgiyle okudum ve bu "efsanevî polis müdürü" hakkında bana yetecek kadar şey öğrendim. Şaşırmadım desem yalan olur, çünkü aynı gün Radikal''den önce elime aldığım Yeni Şafak''ta her zamanki gibi Taşgetiren''i de okumuş ve neredeyse Tantan''a sempati beslemeye bile başlamıştım. Taşgetiren o her zamanki inandırıcı kalemiyle Tantan''dan "O bir radikal" diye söz ediyor, "Ben Tantan hesabına korkuyorum. Korkum, siyasetin labiretlerinde yiğitliğin fazla prim yapmamasından kaynaklanıyor. Ama belki o korkmuyordur, çünkü böyle insanların ''Kader'' inançları da çok derindir" diyerek endişesini de dile getiriyordu.

Şaşırdım, çünkü Radikal''deki röportajı okurken karşımızda "bir radikal" ile uzaktan yakından ilgisi olamayan "idare-i maslahat" uzmanı bir polis müdiri durmaktaydı ortada. "Korkulacak" bir durum hiç mi hiç yoktu; yeni bakanın "Kader inancı" bizim (hani şu biraz önce Yalova''nın sözünü ettiği) "hukuk devletimiz"in kaderiyle çok güzel örtüşüyordu.

Şimdi gelelim bu yargıya nasıl vardığıma: Gazeteci Tantan''a soruyor: "Ankara Emniyeti''ne vekâleten atadığınız Kemal İskender''in kamuoyunda yakından izlenen Manisa davasıyla ilişkili olması kimi yakınmalara yol açtı. ''Kamuoyu vicdanı önemli ama, yasal engeli yoksa yapacak şey yok'' görüşüyle bu ayrıntıyı önemsediniz?"

Tantan''ın cevabını da tam olarak alalım: "Onlara baktım hepsinden beraat etmiş. Bizim için önemli olan dürüst, çalışkan ve takipçi bir arkadaş olsun. Yani emniyet teşkilatında da çalışkan ve dürüst disiplinli arkadaşlara ihtiyacımız var. Yasal konumda soruşturma açılmış, suç işlemişse onları zaten hiçbir zaman görevlendirmeyiz, görevde de tutmayız, dosyasında birşey yoksa benim yapacak bir şeyim yok. İcraatı önemli. Hiyerarşik sistemde biliyorsun emir komuta zinciri içinde en alt kademeye kadar sorumluluk var. O sistem içinde altta birtakım şeyler olmuş. Ama devlet idaresinde sistem kurallara göre yürüdüğü için o uygulanıyor. Bu arkadaş da çok başarılı bir arkadaş." Eveeet, işte böyle. Milliyet''ten Ercüment İşleyen''in haberine göre, "300 makama 3 bin müdür"ün düştüğü Türkiye gibi bir ülkede (yani "müdür" sıkıntısı çekilmiyor) Ankara Emniyet Müdürlüğü makamına bula bula sırtında "Manisa Davası"nın unutulması mümkün olmayan vebalini taşıyan bir müdürü taşımak doğrusu çok, ama haddinden çok "radikal" bir karar değil mi? "Manisa Davası"nda "teşhis için istenen fotoğraflar" 150 metre uzaklıktaki Emniyet Müdürlüğü''nden aylarca getirilemezken, Kemal İskender Manisa''da müdürdü; İskender, "hakkımızda asılsız işkence iddialarıyla bizi suçluyorlar" diyerek dünya âlemin boğazı düğümlenerek izlediği gençlerin açıklamalarını reddetmeye çalışırken de Manisa''da görevliydi. Tamam, Tantan''ın dediği gibi "hepsinden beraat etmiş"; bu yeter mi? Toplumsal vicdan ne olacak? "En alt kademeye kadar" süren "sorumluluk" bu ülkede yukarı hiç çıkmıyor mu? "O sistem içinde altta birtakım şeyler olmuş" da ne demek? O "birtakım şeyler" 16 gencin günlerce işkence görmesi demek. Bu "birtakım şeyler" denilen şeyler bir hukuk devletinde, ne kadar "dürüst, çalışkan ve takipçi" olurlarsa olsunlar değil bir emniyet müdürünü sorumlu başbakanı bile kamu alanının dışına itmeye yeter de artar bile. Memlekette başka polis müdürü mü kalmadı? Eğer bu uygulamanın "hukuk devleti"nin bir gereği olduğu iddia ediliyorsa, o zaman "hukuk devleti" filan da istemiyoruz, yerinde kalsın.

Gazetelerde yer alan tahminlere göre, Ordu Valisi Kemal Yazıcıoğlu''nun "ekibinden" olmasıyla tanınan Kemal İskender''in bu tayininden sonra, Yazıcıoğlu''nun da genel müdürlük görevine getirilmesi bekleniyormuş. Yazıcıoğlu''nun da "dosyasında birşey yok", aksi halde vali olarak atanır mıydı? Dosyada birşey yok ama herkesin dilinde birçok hikaye var; dosya boş ama "o günler"i hatırlayanlar dolu. Ne yapacağız, nasıl karar vereceğiz şimdi? "Hukuk devleti" olmanın bir gereği olarak bu tayini de yapıp Polis Haftası''nda elimizde "Polis bizim için var" pankartıyla defileye mi katılacağız, yoksa bireysel ve toplumsal vicdanın sesine kulak verip "herşeyin bir sınırı" var diyerek sivil toplum filan, her ne isek itiraz mı edeceğiz? Tantan''ın "radikal"liğini yeni öğrendik, oysa İskender ve Yazıcıoğlu''nun "radikal" olduğunu zaten biliyorduk; radikal olmalarına radikaller de, acaba ne anlamda radikaller?