Depremin sosyal ve psikolojik röntgeni II

Köse ve Küçükcan''ın tespitlerine devam ediyoruz. Onlara göre göre bölge insanları büyük bir yalnızlık ve psikolojik bunalım içindeler. Bu insanlar özellikle devlet tarafından yalnız bırakıldıklarını düşünüyorlar. Hangi konuyu açarsanız açın birkaç cümle sonra konu, dönüp dolaşıp devlet tarafından terkedildikleri, yalnız bırakıldıkları olgusuna geliyor. Yalnız bu insanlar aynı tesbiti, şikayeti mahalli yönetimler, yöneticiler hakkında yapmıyorlar. Özellikle Adapazarı bölgesinde Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Melih Gökçek''in depremin hemen ertesi günü felaketzedelere sunduğu hizmet herkesin dilinde. Gökçek''in bu bölgede çok büyük bir itibarı var; herkes duacı. Belki devletin lüzumsuz bir parti taassubu, gereksiz bir kıskançlık yapmadan bu sosyal yardımın aksayan ve aksamayan yönleri üzerinde durması ve ders alması gerekir. Merkezi yönetimin her tarafa yetişemediği ve bir- çok açıdan Türkiye''nin önünü tıkadığı artık herkesin kabul ettiği bir vakıa.

Bir başka vakıa da gerek enkaz altından depremzedeleri kurtarmada gerek felaketzedelerin iaşe ve diğer ihtiyaçlarının temininde devlet ne kadar yavaş ve yetersiz kalmışsa vatandaş da o kadar süratli ve gayretli olmuş. Bu depremin tek teselli verici tarafı belki de vatandaşın birbirine olan sevgisinin ve dayanışma duygusunun bu vesileyle ortaya çıkmış olması. Depremin hemen ertesi günü erken saatlerde bir grup gencin Bursa bölgesinden oniki kamyonet dolusu yardım malzemesiyle imdatlarına yetişmiş olması bölge insanını zannedilenin çok üstünde duygulandırmış. Bugüne kadar büyütülen farklılıkların aslında önemli olmadığını da göstermiş bu büyük felaket. İşte bir depremzedenin duyguları: "Bugüne kadar standart dışı giyinenlere pek iyi gözle bakmamıştım. Ancak felaket sonrasında binbir zahmetle kardeşimin cesedini enkaz altından çıkarırken baş tarafını sakallı şalvarlı bir vatandaşın, ayak ucunu uzun saçlı kulağı küpeli bir gencin tutması beni çok duygulandırdı. O güne kadar ki duygularımdan nasıl utandım bilemezsiniz."

Gerek yaşadıkları felaketin etkisi, gerek depremde birçok yakınlarını kaybetmiş olmaları, gerekse felaket sonrasında çektikleri sıkıntılar depremzedelerin psikolojilerini menfi yönde etkilemiş. Kadın erkek ayırımı olmaksızın bölge insanının psikolojik yardıma ihtiyacı var. (Sayın Köse ve Küçükcan''ın bu tespitini dünkü gazetelerde bir polis memurunun yakınlarının kaybının verdiği bunalımla intihar ettiği haberi de doğruluyor). Bu konuda çocukların da psikolojik yardıma muhtaç olanlar arasında geldiği belirtilmeli. Çocuklardan altını ıslatanlar artmış, genelde daha kavgacı bir karaktere bürünmüşler. Çocuk Vakfı''nın çocuklara yönelik önemli hizmetleri var. Bu hizmetlerin devamlı olması isteniyor. Psikologlardan yardım talebinde kadınların daha yürekli, erkeklerin daha çekingen olduğu görülüyor. Erkekler "Biz akıl hastası mıyız?" diyerek doktora gitmek istemiyorlar, bu da meselenin hallini zorlaştırıyor.

Şu anda çadır kentlerde yaşayanların işsiz olmalarının ve sürekli aynı ortamda bulunmalarının da bunda rolü var. Bu sebeple bir an önce bu çadır kentlerde yaşayanlar için iş imkanlarının ve çeşitli etkinliklerin devreye sokulması gerekiyor. Yalova Belediyesi bu bölgelerde kadınlara yönelik trikotaj v.b atelyeler açmayı planlamakta. Müsbet bir tavır. Yine çadırlarda yaşayan kadınlara yönelik muhtelif kursların açılması da şüphesiz yararlı. Bazı din görevlileri çadır kentlerde yaşayan insanlar için Kuran Kursları''nın açılmasının hem bir dini-kültürel etkinlik hem de psikolojik destek bakımından yararlı olacağını söylüyorlar. Ancak 28 Şubat ruhu buna izin verir mi bilemem? Çünkü bir okuyucum gönderdiği mektupta Diyanet''in kitaplarının dahi dağıtımına izin verilmediğinden bu acılı günlerde bir kısım gayretkeşlerin nelerle uğraştıklarından bahsediyordu. Yine özellikle erkeklerin psikolojik durumlarının düzelmesinde onlara iş imkanlarının sunulmasının son derece yararlı olacağı ve bunun çıkmaya başlayan ve gelecekte daha yoğun bir şekilde çıkmasından endişe edilen sosyal problemleri de önleyeceği araştırıcıların diğer bir tesbiti.