Ekonomi ile ideoloji birbirine karışınca...

Bakanlar Kurulu''nca Meclis''e sevkedilen bir tasarıya göre Özel Finans Kurumları''nın 2000 yılı sonuna kadar ya bankaya dönüşmesi veya kapanması öngörülüyormuş. Haberde bu değişikliğin Milli Güvenlik Kurulu''nun tavsiyeleri doğrultusunda yapıldığı belirtiliyor. Bu ayrıntı değişikliğin iktisadi veya mali sebeplerle değil, "irtica" ile mücadele amacıyla yapıldığını ortaya koyuyor. "İrtica ile mücadele bin yıl sürse de devam edecek" dendi ya, tasarı işte bu azmin ve heyecanın izlerini taşıyor. Aksi halde yapılan düzenlemenin ülke ekonomisine ve devletin güvenirliliğine herhangi bir yarar sağlamayacağı gün gibi aşikar.

Türkiye garip bir ülke vesselam. Bir taraftan kapı kapı dolaşıp kredi arıyor, kredi musluklarını açmak için IMF ile geniş halk kesimlerini ezen ve bu sebeple sosyal barışı tehlikeye atan taahhütleri içerir antlaşmalar yapıyor. Öte yandan da çok önemli bir kaynağı piyasadan kaçırıp altın gibi, döviz gibi atıl kapasiteye yatırtacak düzenlemeleri yapmaktan geri kalmıyor. Kredi diye çalmadık kapı bırakmadığımız, deprem için gelen yardımlara bile göz diktiğimiz şu günlerde yapılmak istenen düzenlemenin akl-ı selimle izahı mümkün mü?

Mümkün olmaması Türkiye gibi ülkelerde akla ziyan projelerin hayata geçirilmesine engel olmuyor. Benzer bir gelişme 28 Şubat''tan sonra "irticai sermaye" ismiyle karalanmak istenen bir kısım şirket ve holdingler için de söz konusu olmuştu. Bir kısım firmalar irtica ile suçlanıp kara listeye alınmıştı. Sonuç ne oldu? Sonuç şu oldu. Özellikle Almanya''da kara listeye alındığı söylenen şirketlere, holdinglere milletin teveccühü arttı. Bir kısmı da böyle bir teveccühü haketmediği, yeterli birikimi ve alt yapısı olmadığı halde arttı.

Aslında devletin yapması gereken kendi insanının menfaatlarını korumak için bu tür, alt yapısı, yatırımları, bilgi birikimi ve tecrübesi müsait olmayan şirketlere karşı vatandaşları uyarmaktır. Ama bu uyarmayı iktisadi ve mali sebeplerle yapması gerekir. Devlet bunu yapmayıp, meseleyi bütünüyle ideolojik temelde ele alıp iyi niyetle kurulmuş alt yapısı sağlam güçlü şirketleri, Türkiye''de binlerce işçi çalıştıran holdingleri de "irticacı" diye kara listeye alınca Almanya''da çalışan ve dini hassasiyeti olan kimselerin kafasını karıştırmakta ve "irtica" ile damgalanan bütün şirketler buradaki insanımız tarafından çok güçlü, çok büyük ve gerçekten vatandaşın birikimlerini değerlendirmeye elverişli şirketler imiş gibi algılanmaktadır. Bundan da kötü niyetli olan bazı fırsatçılar yararlanmaktadır.

Bir holding yöneticisi, "Devlet canibinden aleyhimize hava estikçe, insanların bize teveccühleri arttı" demişti bir keresinde. Aynı teveccühün sade yurt dışında değil, yurt içinde de arttığını söylemek yanlış olmaz. Yurt içinde ve dışında marketler zinciri olan bir holdingin Ümraniye''deki marketinde bir ihtiyarın "Ben bu markete sırf kara listeye alındı diye Avrupa yakasından gelip alışveriş yapıyorum" dediğini duyduğumda hayret etmiştim. Böyle bir alışverişi iktisadi sebeplerle izah etmek mümkün değil; bu dayanışmanın arkasındaki sebepleri okumak gerekir. Aslında devletin nereden vergi toplayayım diye kara kara düşündüğü şu günlerde bu tür market ve şirketlerin reklam giderlerinden de pay istemesi gerekir. Reklamın kötüsü olmaz, madem ki devletin aleyhlerinde olması bu şirketlere teveccühü artırıyor, bu da bir tür reklam demektir.

Türkiye''nin garip bir ülke olması sadece bir taraftan krediye muhtaçken diğer taraftan önemli mali kaynakları piyasadan kaçırmasıyla sınırlı değil. Dünya finans sisteminde faizle bu sisteme çekilemeyen paraları hangi yolla sisteme dahil edebilirizin yolları araştırılırken, bizde nisbeten oturmuş bir sistemin devreden çıkarılması da garip. Bir yandan hukuk devleti olma heveslerine düşerken diğer yandan keyfi uygulamalardan geri durmamasıyla da daha bir garip. Gerçekten de biz sadece bize benziyoruz.