Yasakçı bir ortamın doğurduğu çoraklık

Hatırlayacaksınız ilk önce MİT müsteşarı şaşırtıcı bir açıklama yaptı, belirli bir çerçevede Kürtçe''ye ılımlı yaklaşılabileceği konusunda. Aynı konuda resmi çevrelerden karşı görüşler de geldi. Bunu siyasilerin kem - kümleri izledi. Gazetelerde konu hakkında birkaç yazı çıktı. Dikkatinizi çekti mi bilmiyorum böyle hayati bir konuda Üniversite''den ses çıkmadı. Zannedersiniz ki Türkiye''nin bütünlüğü, milli kimliği ve sosyal yapısıyla ilgili böyle hayati bir konuda Üniversite''nin, yani konuyla ihtisas alanları itibariyle ilgilenmek durumunda olan sosyologların, hukukçuların, tarihçilerin, psikologların ve daha bir çok alanda birikim sahibi olan kimselerin hiçbir fikri yok. Bu mümkün mü? Elbette değil. O zaman şu soruyu sormak gerekir: Bilim adamları neden böyle "netameli" konularda fikir beyan etmiyor, farklı uygulamaların getiri ve götürülerini tartışmıyorlar? En çok bu tür konularda düşüncelerini ortaya koymak ve karar odaklarına bilimin ışığında yardımcı olmak durumunda ve sorumluluğunda değiller mi?

Aslında sadece Kürtçe konusunda değil, temel hak ve hürriyetler, hukuk devleti, demokrasi, din ve vicdan hürriyeti gibi konularda da bilim adamlarının resmi çevrelerce ifade edilen görüşlerden farklı sesleri pek duyulmuyor. Bunda şüphesiz bilim adamlarının kimlik ve kişiliklerinin rolü var. Ancak aykırı görüş bildirmenin bilim adamlarına çıkardığı faturanın da önemli rolü olduğu inkar edilemez. Eğer bir ülkede aykırı fikir ortaya koymak bilim adamının en hafif tabiriyle başını ağrıtıyorsa, resmi görüş dışında bir fikrin kuvvetli bir biçimde seslendirildiğini duyamazsınız. Bu ise aslında o ülkede fikri bir çoraklığın doğması anlamına gelir.

Gelecek güvencesinin insanların doğru bildiklerini yapmaları, söylemelerinde önemli bir faktör olduğu inkar edilemez. Söz gelişi yargının bağımsızlığını ve tarafsızlığını sağlamak için getirilen kimi tedbirler hakimlere gelecek güvencesi verme hedefine yöneliktir ve öngörülen hedef için önemli bir imkan sağlar. Bilim adamlarının düşüncelerinin, araştırmalarının ürününü kamunun istifadesine bütün çıplaklığıyla sunabilmeleri için de gelecek güvencesine sahip olmaları gerekir. Bu sağlanmadığı, tam tersine düşüncelerinden dolayı insanların sıgaya çekildiği ortamlarda, devlet aslında kendi üniversitelerinin, bilim adamlarının ürettiği fikir ve proje zenginliğinden mahrum kalmış olur. Kürtçe konusunda olduğu gibi netameli konularda ortalığı derin bir sükut kaplar, ya da "Kürtler aslında dağ Türkleridir" gibi ilim adına söylenmiş izlenimi veren yanıltıcı görüşler. Bunun sonucu ise doğru ve elverişli kararın ilmin ışığında tesbit edilip zamanında kendi insiyatifimizle alınması yerine, aynı kararın bir süre sonra dışardan bir zorlamayla alınmasıdır.

Bu sözlerimizle bilim adamlarını aklıyor değiliz. Üniversite hocalarının kendi doğrularını kuvvetle seslendirmemelerinin yetişme tarzlarıyla, tarihi birikimle ve kişilikleriyle ilgili yönü ayrıca üzerinde durulmalı. Ama esasen aldıkları maaşla geçinemeyen bilim adamlarının böyle güvensiz bir ortamda bu yetmeyen maaşlarını da tehlikeye atmalarını beklemek sosyal realiteyle bağdaşmıyor. Bundan da en çok kaybeden ülke oluyor. Esas vurgulamak istediğimiz nokta ülkenin maruz kaldığı bu kayıp.