Okyanus"un ortasında Türkiye"yi düşünürken..

Özal''la birlikte başlayan "dünyaya açılma" süreci, biz Türkler''e de, "servis", "imaj", "rekabet", "mükemmeliyet" gibi, kavramları farkettirdi..

Hind Okyanusu''nun orta yerindeki küçük bir adada, bir hafta kaldım. "Maldivler" diye bilinen "adalar cumhuriyeti"nin, 1190 adasından biriydi bu..

Pasifik''te ve Hind Okyanusu''nda, turizme açılmış böyle minik adalar var.. Örneğin geçen yıl gittiğim, Filipinler''e ait Pasifik adası (Pamalikan) o kadar küçüktü ki, 2''nci Dünya Savaşı''nda, Japonya sadece bir tane asker gönderip, bu adayı işgal etmiş..

Geçen haftayı geçirdiğim Maldiv Adası "Kuda Huraa"da, turizme açılmış diğer adalar gibi, çevresi mercan kayalıklarıyla çevrilmiş bir tabiat cenneti.. Gözünüze deniz gözlüğünü takıp, denize daldığınız zaman, karşınıza çıkan balıkların çeşitleri ve renkleri, sizi şaşırtıyor..

Önemli olan, dünyadaki bu tür binlerce adanın, inanılmaz mükemmeliyetteki servis veren turizm kuruluşlarına açılmış olması..

Örneğin, Maldiv Devleti, bir "İslam Cumhuriyeti." Üstelik katı bir uygulama var.. Mesela, Maldiv''de içki içmek yasak.. Eğer uçakla geldiğinizde, yanınızda alkollü içki varsa, buna el koyuluyor.

Ama turistik adalarda, içki serbest..

Dalmak için bir tekneye binip, kaldığınız adadan uzaklaşırsanız, yanınıza bira almanıza bile izin verilmiyor..

Buna karşı, turizme açılmış adalarda, dünyanın her yerinden ithal edilmiş, her çeşit içki var.

Demek ki, dünyaya açılmak ve turizmden para kazanıp, yurttaşlarının refahını artırmak isteyen ülkeler, bazı evrensel gerçekleri kabul etmek zorunda..

Bu küçük adaları, Kanada''nın, İtalya''nın, Amerika''nın turizm şirketlerine tahsis ederken, buralarda içki yasağını kaldırmış Maldiv..

Karşılığında, yoksul Maldiv Devleti''ne (kişi başına ulusal gelir payı 1100 dolar), sade turizm dövizi gelmemiş..

Müthiş bir haberleşme ve ulaşım hizmeti de getirmiş yabancı sermaye..

Bu okyanus ortasındaki minik adada, tüm dünya ile iletişim kurduğunuz, uydu telefon sistemi var. İnter-net''ten her gün her yeri ve Türkiye''de olup-bitenleri izleyebiliyorsunuz.. Çanak-antenler sayesinde, pekçok televizyon kanalını seyredebiliyorsunuz..

Yani sadece temiz bir deniz ve pırıl pırıl bir güneş, turizm için yetmiyor.. İngiltere''den, Amerika''dan kalkıp, Hint Okyanusu''ndaki bir küçük adaya gelen insanlar, "farklı bir servis" bekliyor..

Zaten bu çağ, "imaj ve servis çağı" galiba..

Dünyadaki bütün ülkelerin havacılık şirketleri, aynı marka uçakları kullanıyor. Ya bir "Boeing" ya bir "Air Bus"a biniyorsunuz genellikle.

Ama bazı havacılık şirketleri, uçuş boyunca her yolcuya bir lap-top bilgisayar veriyor.. Herkesin önünde özel bir ekran ve kişiye özel bir video-çalar bulunuyor bazan..

Hava şirketlerini, uçak markaları değil, verilen servisin mükemmeliyeti farklı kılıyor..

Biliyorsunuz ki, hamburgerci McDonalds, köfte değil, "farklı hizmet" sattığı için, dünya çapında büyüyor.. Coca-Cola ile Pepsi-Cola arasındaki rekabet, renkli gazozun lezzetine değil, bu markalara dönük "imaj" oluşturma kampanyalarına bağlı..

Türkiye''de pekçok kesimden, pekçok insan bu olayın farkında..

Özal''la birlikte başlayan "dünyaya açılma" süreci, biz Türkler''e de, "servis", "imaj", "rekabet", "mükemmeliyet" gibi, kavramları farkettirdi..

Bankacılık da, turizm de, reklamcılık da eskisinden çok farklı bir düzeyde şimdi bizde.

Ama galiba "devlet"te ve "siyaset"te bir tıkanıklık var. Birileri "değişim"e direniyor, birileri "her alanda dünyalı olmak"tan korkuyor..

Bakalım şu "Avrupa Birliği süreci", ne uzunlukta olacak? Bu süreç, herhalde pekçok şeyi değiştirecek..

Hind Okyanusu''nun ortasındaki Maldiv bile dünyaya açılırken, Türkiye içe dönük bir ada gibi kalabilir mi?

İdama mahkûm adama, infazdan önce sormuş savcı:

-Son isteğin nedir?

Mahkûm:

-Kiraz isterim, demiş.

Savcı itiraz etmiş..

-Şimdi kiraz mevsimi değil..

Mahkûm omuzunu silkmiş,

-Ziyan yok.. Kiraz çıkana kadar beklerim, demiş..

Not: Bazı ülkelerdeki mahkûmlar için "kiraz", galiba "Avrupa Birliği" ile eşanlamlıdır..

"Kartelci Medya"nın çok iyi anlaması gereken bir gerçek var..

Kimse ve bu satırların yazarı da, gazete tirajlarının artmasına, kanalların izlenme oranının (reyting) yükselmesine, medya sermayesinin güçlenmesine karşı değil..

Keşke Türkler de, İngilizler, Japonlar, Amerikalılar kadar gazete okusa.. Keşke, her 1000 kişiye, 300-400 gazete düşse.. Biz, bütün promosyonlara ve bedava dağıtılan yüzbinlerce gazeteye rağmen, 1000 kişiye düşen gazete rakamını, henüz 100''e ulaştıramadık..

Mesele şu:

Medya sermayesi, bu mesleği yozlaştırmasın.. "Basının gücü", siyaseti ve devleti etki altına alıp, özelleştirmeleri, bankaları paylaşmak için kullanmasın..

Bir ülkede, özgür, özerk, bağımsız medya olmadan, o ülkede demokrasi de, iş hayatı da, sağlıklı gelişemiyor.. Özgür ve serbest rekabete dayalı gelişme için, "şeffaflık" şart.. Medya da, "şeffaflık" konusunda, en önemli araç..

Ama medya sermayesi, siyaset ve devletle haşır-neşir olup, kamu parasına göz dikince demokrasi de, ahlak da, gelişme de topallıyor.

Medyanın kartelleşmesi ve yozlaşması, "Hizbullah"tan daha geniş boyutlu bir tehlikedir..