Afrika Birliği, Türkiye"nin neyi oluyor...

ADDİS ABABA

Başbakan Tayip Erdoğan, Etyopya''nın başkenti Addis Ababa''daki Afrika Birliği zirvesinde bir konuşma yaptı ve Türkiye''nin Afrika, Ortadoğu ve uluslararası camiaya yönelik dış politika parametreleri konusundaki görüşlerini açıkladı. Bugüne kadar Türkiye''nin geleneksel dış politikası, genel olarak krizler ve korkular üzerine inşa edilmiştir.

Mesela “Kıbrıs sorunu”, yıllardır bir çözümsüzlük koridoru içinde süregelir ve hiçbir şekilde çözüm yolunda yeni açılımlar sağlanamaz. Aynı şekilde, gerek Ortadoğu denklemindeki komşularımız, gerekse Balkanlardaki komşularımızla ilişkilerimiz hep ''korku''ya ve güvensizliğe dayalı olarak sürdürülmüştür. Uzun bir geçmişe dayanmasına rağmen, Avrupa Birliği ile olan ilişkiler de yine “güvensiz aşk” bağlamında devam edegelmiştir.

AK Parti iktidarıyla birlikte, bir ''rota değişikliği'' değil ama, ''derinlikli'' dış politika süreci başladı. Öncelikle yakın komşularımız Suriye ve İran başta olmak üzere, Lübnan''dan Sudan''a, Körfez ülkelerinden Suudi Arabistan''a, Ürdün''den İsrail''e kadar bütün bir Ortadoğu coğrafyasında ''güven''e dayalı sahici ilişkiler kurulmaya başlandı.

Başbakan Erdoğan uzun süredir, adeta bir kuyumcu titizliği ile dış politikada yeni bir açılım politikası sürdürüyor. Ortadoğu''dan Kafkaslar''a, Balkanlardan Avrupa''ya, Amerika''dan Uzakdoğu''ya kadar yeni ve dinamik bir Türkiye fotoğrafı sunuyor. Bu yeni açılım politikası sadece sözde değil, bir ''merkez ülke'' dinamizmi içinde, bütün bir Türkiye hinterlandında aktif rol üstlenerek ve ''risk'' alarak yürütülüyor.

Mesela, bu aktif politika sonucunda Türkiye şu anda Arap Birliği''nde ''gözlemci ülke'' statüsündedir. Geçmişte, bütün Arap Birliği toplantılarında Türkiye, İsrail''den sonra aleyhinde en çok karar çıkan bir ülke konumundaydı. Oysa şimdi bu birliğin bir bakıma içinde yer almaktadır. Ayrıca, İKÖ Genel Sekreterliği''ni alarak, bu kuruluşa dinamizm kazandırmıştır.

Türkiye, şu anda Afrika Birliği''nin de ''gözlemci'' ülkesidir. Başbakan Tayyip Erdoğan burada Addis Ababa''da Afrika Birliği''nin zirvesinde konuşma yaparken, İtalya Başbakanı Prodi dinleyici konumundaydı. Bütün bunlar, Türkiye''nin yeni aktif dış politikasının sonuçlarıdır.

Zaman zaman Türkiye''de, Başbakan Erdoğan''ın dış gezilerinin gereksiz olduğu konusunda eleştiriler yapılır ve ne tür somut sonuçlar doğuracağı sorgulanır. Erdoğan''la birlikte Afrika Birliği zirvesine katılan bir diplomatla yaptığımız sohbet sırasında söylediği şu cümlelerin çok anlamlı olduğunu düşünüyorum:

“Başbakan Erdoğan''ın Lübnan görüşmeleri sonrasında, bazı Avrupa dışişleri bakanları bize gelip, Lübnan konusunda bilgi istediler. Biz de kendilerine dedik ki, bir dakika, siz müzakerelerde bizimle dış politika konularını konuşmayacağınızı söylemediniz mi, dedik. Bize, siz bizi yanlış anladınız, dediler.”

Öyle anlaşılıyor ki, Ortadoğu''dan Afrika''ya kadar Avrupa''nın ''yakın duruş'' açısından zorlandığı ülkelerdeki güçlü diplomatik vizyonumuz, Türkiye''nin Avrupa Birliği karşısındaki konumunu da güçlendirecektir.

Kısacası, Türkiye''nin son dönemdeki aktif dış politikası ve soft power (yumuşak ğüç) politikası, hem Türkiye''nin uluslar arası camiadaki kredibilitesini arttıracak, hem de AB''nin müzakerelerdeki inişli çıkışlı politikalarını pozitif yönde etkileyecektir.