Politikacı, darbe ve yargı

Cumhurbaşkanlığı tartışıladursun, biz, sütunlarımızda, zaman zaman daha temel meselelere girmeyi tercih ediyoruz. Çünkü "Türkiye neden adam olmuyor?" diye baktığımızda, olumsuz gelişmelerin ardında, demokrasi noksanını, nemelâzımcılığı, askeri darbeleri, oportünist politikacıları görüyoruz.

Bir türlü milletin istediği gerçekleşmiyor. Hep, ülke vasat ile kifayet etme durumuna itiliyor. Oysa seçimin amacı, çoğunluğun arzu ettiği yöneticileri memleketin başına geçirmek.

Olmuyor... işler yürümüyor. "Böyle gelmiş ama böyle gitmez" diyenlerin sesleri duyulmuyor.

Böyle bir sesi duyunca, hemen ona sahip çıkmak lâzım.

Adana Cumhuriyet Savcısı Sacit Kayasu, Kenan Evren hakkında bir iddianame hazırladı. Gerçi 1982 Anayasası''nın geçici 15''inci maddesi, 12 Eylül mimarlarını dokunulmazlık zırhına almakta, fakat Sacit Kayasu''nun da haklı olarak belirttiği gibi, Evren ve arkadaşları, 1961 Anayasası yürürlükteyken darbelerini gerçekleştirdiler. Dolayısıyla, hesap vermelerinin önünde engel yok.

Adana Cumhuriyet Savcısı Kayasu, bu iddianamenin bir dava açılması ile sonuçlanması gerektiğini hatırlatıyor ve başsavcının takipsizlik kararı vermesinin, hukuka aykırı olduğunu beyan ediyor.

Filhakika, bir savcı, eğer iddianamesini, dava açılması istikametinde yazmışsa, başsavcı hiçbir şey yapamaz. Bakan da müdahale edemez. Ancak takipsizlik kararına, bakanın, bu kararın yeniden gözden geçirilmesi şeklinde bir itirazı olabilir. Yetki mahkemenindir. Yargı organı, davayı, ya görevsizlik ve yetkisizlikle, ya da beraat veya mahkûmiyetle neticelendirir.

Adana Cumhuriyet Savcısı Sacit Kayasu''nun çağrısına uyarak, Adalet Bakanı Hikmet Sami Türk''e bir soru önergesi verdim. Bakalım Türk, hukuk dışı tutumları nasıl izah edecek?

1- Kayasu hakkında soruşturma başlatıldı mı?

2- Başlatıldıysa Kayasu''nun kabahati darbelerin Anayasaya aykırı olduğunu iddia etmesi mi?

3- Kayasu''nun iddianamesine rağmen, dava açılmayıp nasıl takipsizlik kararı verildi?

Demokrasilerde kimse dokunulmaz değildir. Ne liderler, ne komutanlar, ne de darbeciler.

Ama, Türkiye, demokrasi sayılabilmesi için, maalesef daha 40 fırın etmek yemek zorunda.

Bugünkü hastalıkları teşhis edebilmek amacıyla, "eski defterleri" karıştırmaya başladım.

Siyasetin böyle yozlaşmasında, sadece darbeciler suçlu değil. Elbette onların sorumluluğu büyük. Vatan savunması için kendilerine teslim edilen silâhları, rejime yöneltmişler. Ama bu gibilere haddini bildirmeyen, şerefsiz uzlaşmaları ve idare-i maslahatı tercih eden, korkaklıklarına "istikrar" adını veren politikacılar da sorumlu değil mi?

Bu sorumluluktan Anayasa Mahkemesi de payını alıyor.

Yakın tarihi karıştırmaya, Tedbirler Kanunu ile başlamak isterim. Tedbirler Kanunu''nun resmi adı "Anayasa Nizamını, Milli Güvenlik ve Huzuru bozan fiiller hakkında kanun teklifi"

Bu kanun teklifi 2 Mart 1962''de Başbakan İsmet İnönü, AP Genel Başkanı Ragıp Gümüşpala, CHP Genel Sekreteri İsmail Rüştü Aksal, CKMP Genel Başkanı Osman Bölükbaşı, YTP Genel Başkanı Ekrem Alican''ın imzası ile Adalet ve Anayasa Komisyonu''na veriliyor.

27 Mayıs darbesinin "hukuk dışına çıkan davranışları cezalandırmak ve demokrasiyi yeniden inşa için yapıldığı", bu maksatla "hürriyetleri teminat altına alan 1961 Anayasası''nın hazırlandığı" hatırlanırsa, Tedbirler Kanunu''nun ayıbı ve içine düşülen çelişki çok daha iyi anlaşılır.

Ama kimse o tarihte, bunları söylemeye cesaret edememiş ve düşünce özgürlüğünü yok mertebesine indiren kanun, parti liderlerinin müşterek teklifi olarak Genel Kurul''a sunulmuştur.

1960''dan 12 Mart 1971 müdahalesine kadar, askerlerin gölgesi rejimin üzerinden eksilmedi.

Siviller boyun eğip, rejimi mi kurtardılar? Hayır.

Korku ektiler darbe biçtiler.

12 Mart, 12 Eylül ve 28 Şubat''ta, ürkek siyasi kadrolar kolayca kenara itildi. Vesayet rejimi canlandı.

27 Mayıs''ın dümen suyunda gitmek için parti liderlerinin benimsediği Tedbirler Kanunu şöyleydi:

"A) Anayasa ve hukuk dışı tutum ve davranışlarıyla meşruluğunu kaybettiği Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ile de tesbit edilen Demokrat Parti iktidarına karşı direnme hakkını kullanarak, Türk milletinin gerçekleştirdiği 27 Mayıs 1960 Devrimi''ni, söz, yazı, haber, resim, karikatür ve sair suretlerle yersiz, haksız veya gayrimeşru gösterenler veya üstü kapalı bile olsa, mâtufiyeti belli olacak şekilde böyle göstermeğe çalışanlar.

B) 27 Mayıs 1960 Devrimi''ni zedeleyebilecek şekilde, Yüksek Adalet Divanı''nca verilmiş kararları kötüleyenler veya üstü kapalı bile olsa mâtufiyeti belli olacak şekilde kötülemeğe çalışanlar. Mahkûm edilenleri övenler, ilk son veya infaz safhalarıyla ilgili resim, hatırat, röportaj yayınlayanlar veya beyanat verenler.

C) B bendinde sözü geçen mahkûmlara atfen, 27 Mayıs 1960 Devrimi''ni zedeleyici mahiyette beyanat verenler veya basın yoluyla yayanlar veya alenen nakledenler.

D) 27 Mayıs 1960 Devrimi''ni, yersiz, haksız veya gayrimeşru gösterecek surette, feshedilmiş Demokrat Parti iktidarını övenler veya müdafaa edenler.

E) Mensup oldukları partinin, feshedilmiş Demokrat Parti''nin devamı olduğunu ileri sürenler...bir yıldan beş yıla kadar ağır hapis cezasına çarptırılırlar."

Böyle bir kanunun, düşünce hürriyetine de, demokratik rejime de, örgütlenme özgürlüğüne de ters düştüğü konusunda en ufak bir tereddüt bulunmamasına rağmen, dönemin liderleri, bu ayıbı birlikte yüklenmişlerdi.

Daha sonra, Tedbirler Kanunu, aykırılık iddiasıyla Anayasa Mahkemesi''nin önüne geldi.

5.3.1962 tarihinde, Ankara 1''inci Ağır Ceza Mahkemesi, Yeni Demokrat Parti Genel Başkanı Fuat Köprülü''nün hakkında açılan kamu davası dolayısıyla, Tedbirler Kanunu aleyhinde Anayasa Mahkemesi''ne müracaat etti.

Fuat Köprülü, siyasi af konusunda bir muhabirin sorusuna şöyle cevap vermişti: "Siyasi kanaatten dolayı kimseye ceza verilemeyeceğine göre, af, ancak bir haksızlığın tamiri olacaktır."

İşte bu cümleden ötürü, Tedbirler Kanunu''na muhalefetten, Köprülü aleyhine 1''inci Ağır Ceza''da dava açıldı.

Anayasa''ya aykırılık açısından kanunu inceleyen Anayasa Mahkemesi, Tedbirler Kanunu''nu düşünce hürriyetine aykırı bulmadığını belirtti:

"27 Mayıs Devrimi, Anayasa ve hukuk dışı tutum ve davranışlarıyla meşruluğunu kaybeden bir iktidara karşı yapılmış ve bu husus Anayasa''nın başlangıç bölümünde yer almıştır. Yüksek Adalet Divanı kararlarının kötülenmesi, veya mahkûm edilen şahısların övülmesi, sonuç itibariyle 27 Mayıs devriminin meşruluğunu ve haklılığını inkâra yol açan ve halk efkârına bu devrimi, yani Türk milletinin meşruluğunu kaybetmiş bir iktidara karşı direnmesini gayrimeşru ve yersiz göstermeye müncer olan ve bu yoldan vatandaşları birbiri aleyhine tahrik ederek onlar arasında kin ve düşmanlık yaratan bir davranış teşkil etmektedir. Böyle bir davranışa cevaz verilmesi milli huzurun ihlâline yol açar ve Anayasa''nın dayandığı temel ilkeleri tahrip etme sonucunu doğurur."

Anayasa Mahkemesi, yukarıdaki gerekçeye dayanarak, üye Ekrem Korkut''un karşı oyu ile, Tedbirler Kanunu''nun Anayasa''ya aykırı olmadığı kararını verdi.

Eski defterleri, bugüne ışık tutsun diye karıştırıyoruz.

Yüce sıfatları taşıyan yargı organları, siyasi havaya kapılmadan politikadan etkilenmeden, hüküm ihdas etmek zorunda.

Çünkü alınan kararlar aradan yıllar bile geçse, demokrasinin ayıbı olarak sahiplerinin yüzünü kızartabiliyor.

"Derviş Yunus bu sözü eğri büğrü söyleme. Seni sigaya çeken bir Molla Kasım gelir"

O dönemin hakimleri 27 Mayıs''ı değil, demokrasiyi savunmalıydı. Bugünküler de öyle.

Dipnot: İşçi Partisi Genel Sekreteri Mehmet Bedri Gültekin''in açıklaması: "Sayın Genel Başkanımız Doğu Perinçek hiçbir zaman Biji Kürdistan dememiştir. O, her zaman ülkenin toprak bütünlüğünü savunmuştur."