Beyannameli gelir vergisi tepetaklak

Ücret geliri ve kira geliri elde edenlerin dışındaki gelir vergisi mükellefleri 1999 yılına ilişkin gelirlerini ve vergilerini Mart ayında beyan ettiler. Bu gruba şahısları adına mükellefiyet tesis ettiren tüccar, esnaf, doktor, mühendis, müşavir, kuyumcu gibi ticaret ve sanat erbabı girmektedir. Faiz geliri elde edenlerin de bu gruba ilave edilmesi gerekir.

Kazançlarını beyan etmek durumunda olan bu mükelleflerin sayısı 1.800.000 civarındadır.

Beyannameli gelir vergisi mükellefleri adına geçtiğimiz yılın Mart ayında 454 trilyon lira vergi tahakkuk ettirildi. Bu yılın Mart ayında ise beyan edilen vergi tutarı 326 trilyon Lira.

Evet yanlış okumadınız. Beyan edilen gelir vergisi hem reel olarak ve hem de nominal olarak azalmıştır. 454 trilyon liradan 326 trilyon liraya düşmüştür. Yaklaşık olarak % 40 civarında nominal azalma söz konusudur.

İşin ilginç tarafı, düşüşün 1999 yılındaki % 70''e yaklaşan enflasyon oranına rağmen gerçekleşmesidir. Normal şartlar altında vergi gelirlerinde toplamda enflasyon oranı kadar artış olur. Buna göre 2000 yılında 750 trilyon liralık verginin beyan edilmesi gerekirdi. Beyan edilen tutar ise bu rakamın yarısından daha azdır.

Beyana dayanan gelir vergisindeki dramatik azalmanın sadece vergi kanunlarında yapılan değişiklikle izah etmek mümkün değildir. 1998 yılında çıkartılan 4369 sayılı Kanunla Hayat Standardı Esası uygulamadan kaldırılmıştı. İlk kez bu yıl mükellefler Hayat Standardı Esası''na bağlı olmadan beyanda bulundular. 1999 yılında yapılan beyanlar Hayat Standardı Esası çerçevesinde yapıldı.

Bu sistemin kaldırılması nedeniyle beyanlarda düşüş olması doğaldır. Azalmanın nedenlerinden bir tanesi Hayat Standardı Esası''nın kaldırılmasıdır.

Esas neden 1999 yılında ekonomide yaşanan durgunluk ve milli gelirdeki azalmadır. 1999 yılında milli gelirimizde % 6.4 oranında düşüş olmuştur.

Milli gelirin azalması ticaretin azalması demektir. Mükelleflerin kazancının azalması demektir. Sonuçta beyan edilen verginin azalması demektir.

Enflasyonla birlikte ekonominin küçülmesi yaşanabilecek en kötü ekonomik olaylardan birisidir. Ülkeyi yönetenlerin korkulu rüyasıdır. Geçtiğimiz yıl dünyada hiçbir ülke enflasyonla birlikte durgunluğu yaşamamıştır. Sadece Türkiye.

Bizi yönetenleri hiç sormayın. Ekonomi durgunlaşır, mahzunlaşır, şahlanır, batar, çıkar. Bunların hiçbirinin önemi yok. Siyasi davranışlarını etkileyen hadiseler değildir.

2000 yılında da farklı sonuç beklemek fazla iyimserlik olur. Milli gelir yine azalacak. İşsizlerin sayısında yine artışlar olacak. Daha az vergi beyan edilecek. Yetkililerimiz top yekun enflasyon avında olacaklar. Dönünce bu konuyla ilgilenecekler.

Kan kaybediyoruz. Geriye gidiyoruz. Diğer ekonomilerle aramızdaki mesafe açılıyor. Teknolojiye sahip değiliz. Beyin satamıyoruz. Sadece işgücümüzü pazarlıyoruz. Onun da önü tıkanıyor.