Kenar"ın tasfiyesi, Merkez"in depolitizasyonu...

Devlet ve siyasi partiler ya da daha sadeleştirerek söylersek, devlet ve hükümet arasındaki tanımlanmış mesafe veya farklılık modern siyasetin özünü oluşturur. Siyasi partilere göre devletin farklı bir yerde durması veya siyasi partilerin devlet karşısında özerk olması, siyasi partilerin de devletin de meşruiyet bulduğu anayasal sistemin kodları içinde belirlenmiştir.

Bu anlamda modern devletin siyasetle değiştirilemeyecek özellikleri vardır. Örneğin her siyasi parti kendi arzusuna göre devlet sisteminde köklü ya da bu anlama gelebilecek sembolik değişikliklere gidemez. Kendi partisinin kuruluş yıldönümünü bayram ilan edemez, iktidara geldiği günü resmi tatil haline getiremez, vs.

Buna mukabil devletin tek bir hakim ideoloji beyan ederek siyasi partileri vesayet altına alması da düşünülemez. Devlet, anayasal sistemin sınırları içinde kalan partileri tek bir biçimde düşünmeye zorlayamaz. Siyasi çoğulculuk esastır.

Kısaca söylenmesi gerekirse, ne siyasi partiler hükümet olmak yoluyla devlet sisteminde ''mutlak'' bir değişikliğe gitme hakkına kavuşabilirler, ne de devlet siyasi partilere ''mutlakçı'' bir güç olarak dayatmalarda bulunabilir...

Siyasal tarihimizde devletin siyasi partiler karşısındaki alanını koruyan düzenlemeler sürekli işletilmiştir. Hatta sosyalist partilerin çoğaldığı günlerden beri bunun abartıyla yapıldığı görülmektedir. Son iki yıldır gündeme gelen parti kapatmalarda ise kapatma davasının açılmasından, davanın şekillendirilmesine ve yönlendirilmesine kadar pekçok aşamanın siyasi gündemle ''yanaşık düzen'' ilerlediğini görmek mümkündür.

İşte buna bağlı olarak, siyasi partilerin devlet karşısındaki özerkliklerinin korunması ise neredeyse ortadan kalkmıştır. Devlet siyasi partiler karşısında alanını kıskançlıkla korurken, siyasi partiler devlet karşısında eli-kolu bağlı hale gelmektedir. Parti kapatmaların üzerine devletin siyasete tek tip ideoloji dayatma arzusunun düştüğü kamu vicdanında her geçen gün derinleşerek yer etmektedir. Bu da devletin siyaset üzerindeki vesayetinin, modern siyasetin doğasına aykırı, modern siyasetin varlığını mümkün kılmayacak biçimde artması anlamına gelmektedir.

Devletin temsilcisi olan hakim ideolojinin siyaset üzerinde fay kırığı etkisi yaratan bu tavrı yüzünden, partiler hâlâ merkez''i ve kenar''ı temsil etmek üzere ayrışmaktadır ve Türk siyaseti bu dilemmanın içinden çıkamamaktadır. Bu, siyasal iyileşme için kesinlikle istenmeyen, kötü bir durumdur. Fakat bu dilemmanın bile arandığı ortamlar vardır siyasal hayatımızda. Hakim ideolojinin katılaştığı durumlarda malum dilemma dahi ortadan kalkmakta ve siyaset tek-tipleşmektedir. Son iki yıl buna örnektir.

Kenar''ı temsil eden partilerin üzerinde sürekli bir kapatılma korkusu var. Böylece kenar''ın toplumsal taleplerinin siyasi temsile dönüşme imkanı tümüyle ortadan kalkmaktadır. Kenar''ın sesi boğulmaktadır. Kenar''ın bu hali terazinin öbür kefesini de anlamsızlaştırmaktadır. Merkez rakipsiz kalınca, siyasetin gerektirdiği ideolojik motivasyondan yoksunlaşmaktadır. Merkez''i temsil eden partiler, klasik merkez sağ ya da merkez sol bir ideolojinin çizgilerini bile taşıyamacak kadar şekilsizleşmektedir. Kenar''ın tasfiyesi, merkez''in depolitizasyonudur.

Parti kapatmalar, siyasi parti faaliyetinin işlevini yoketmektedir. Parti kapatmaların siyasete şekil vermek üzere bir planlamanın izlerini taşıyor görünmesi, siyasetin modern karakterini hırpalayan sonuçlar doğurmaktadır. Kamu vicdanını yaralayan her parti kapatma, milli devlet''in modernleşmeci iddiasını kendi kendisinin inkar etmesidir. Devletin siyasete müdahale etmesi, modern devleti meşru kılan modern siyaseti imkansız hale getirmektedir.